1. Tổ chức và hoạt động của thôn cần phải tuân theo những nguyên tắc nào?

Theo quy định tại Thông tư 04/2012/TT-BNV sửa đổi tại Thông tư 14/2018/TT-BNV thì thôn là một đơn vị tổ chức cộng đồng đặt ở cấp xã, bao gồm các đơn vị như làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, và nhiều hình thức khác, tạo nên một tổ chức tự quản độc lập. Tại mỗi xã, thôn đóng vai trò quan trọng như một đơn vị cơ bản trong tổ chức hành chính địa phương. Đặc trưng của thôn không nằm trong cấp hành chính, mà chủ yếu tập trung vào tự quản và tự trị của cộng đồng dân cư chung sống trong một vùng địa lý cụ thể tại xã đó. Thôn không chỉ là nơi cư trú mà còn là nền tảng cho việc thực hiện quyết định dân chủ trực tiếp và mở rộng các hình thức tự quản.

Các hoạt động tự quản của thôn không chỉ giúp thúc đẩy sự linh hoạt và sáng tạo trong quản lý nội bộ mà còn làm nổi bật vai trò quan trọng của cộng đồng trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, cũng như chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thôn còn được giao nhiệm vụ từ cấp trên để thực hiện và đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội. Điều này thể hiện sự tương tác tích cực giữa cấp quản lý địa phương và cộng đồng, tạo ra một hệ thống tự quản đồng đều và hiệu quả.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn không chỉ là việc đảm bảo tính tự quản của cộng đồng dân cư mà còn nhấn mạnh sự kết hợp chặt chẽ giữa quản lý cấp xã và sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, tạo ra một hệ thống tổ chức đồng bộ và hiệu quả.

- Tính tự quản của cộng đồng dân cư là nguyên tắc cơ bản, tập trung vào việc thực hiện sự quản lý trực tiếp từ chính quyền cấp xã. Điều này giúp đảm bảo rằng quyết định được đưa ra và thực hiện một cách linh hoạt, dựa trên nhu cầu và đặc điểm cụ thể của cộng đồng thôn. Đồng thời, sự lãnh đạo của cấp ủy đảng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn và tạo đà cho sự phát triển toàn diện của thôn.

- Một khía cạnh quan trọng khác của nguyên tắc này là tuân thủ pháp luật và thực hiện theo hương ước. Việc này không chỉ đảm bảo tính công bằng và minh bạch mà còn định hình một môi trường dân chủ và công khai trong quá trình ra quyết định và thực hiện chính sách. Thôn cũng cam kết đảm bảo sự minh bạch trong các giao tiếp và quyết định cộng đồng, tạo điều kiện cho mọi người tham gia và đóng góp ý kiến trong quá trình ra quyết định cộng đồng.

- Trong trường hợp quy hoạch giải phóng mặt bằng, quy hoạch giãn dân, hoặc do di dân từ miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, nơi có địa hình phức tạp và giao thông khó khăn, việc thành lập thôn mới có thể gặp khó khăn về điều kiện. Điều này càng trở nên quan trọng khi di dời cộng đồng từ những khu vực này. Trong tình huống này, quy định về điều kiện thành lập thôn mới có thể cần được điều chỉnh để phản ánh đúng tình hình địa phương.

- Nếu cộng đồng dân cư mới không đáp ứng đủ điều kiện để hình thành một thôn mới, một giải pháp có thể là hợp nhất với thôn liền kề. Điều này không chỉ giúp duy trì tính đồng nhất trong tổ chức địa phương mà còn tạo ra cơ hội để cộng đồng mới được tích hợp một cách hiệu quả vào cơ sở hạ tầng và các dịch vụ cộng đồng đã có sẵn.

Những nguyên tắc này không chỉ là cơ sở cho tính tự quản mạnh mẽ mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững và tiến bộ của thôn, đồng thời tạo ra một môi trường sống tích cực và phồn thịnh cho cộng đồng dân cư. Qua việc linh hoạt và đổi mới trong quy trình tổ chức thôn, chúng ta có thể đảm bảo rằng mọi quyết định đều dựa trên điều kiện cụ thể và nhu cầu của cộng đồng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển và sáng tạo trong quản lý địa phương.

 

2. Quy định hiên hành vè tổ chức của thôn

Quy định về tổ chức của thôn không chỉ xác định rõ vai trò quan trọng của Trưởng thôn mà còn tăng cường tính linh hoạt bằng việc chỉ định một Phó Trưởng thôn khi cần thiết.

- Theo quy định, mỗi thôn đều được giao một Trưởng thôn, đảm bảo sự lãnh đạo hiệu quả và ổn định trong cộng đồng. Trong trường hợp cần thiết, quy định còn mở rộng cho việc bổ nhiệm một Phó Trưởng thôn, nhằm tăng cường khả năng quản lý và đáp ứng linh hoạt với các tình huống đặc biệt.

- Quy trình bổ nhiệm Phó Trưởng thôn không chỉ dựa vào quyền lựa chọn của Trưởng thôn mà còn thông qua sự thống nhất của Trưởng Ban công tác mặt trận thôn. Điều này hỗ trợ sự đồng thuận trong cộng đồng và tạo nên sự đối thoại tích cực giữa các tổ chức cơ sở và lãnh đạo thôn.

- Đặc biệt, quy định rõ ràng rằng việc công nhận Phó Trưởng thôn sẽ do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định. Điều này nhấn mạnh tính chính thức và đáng tin cậy của quyết định, đồng thời tạo ra một cơ chế kiểm soát đối với quá trình bổ nhiệm, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quản lý tổ chức của thôn.

 

3. Hoạt động của thôn bao gồm những nội dung cơ bản gì?

Cũng tại Thông tư 04/2012/TT-BNV sửa đổi tại Thông tư 14/2018/TT-BNV thì nội dung hoạt động của thôn không chỉ là sự hoạt động cộng đồng đơn thuần mà còn là một quá trình đồng lòng và tích cực, trong đó cư dân thôn chủ động quyết định các chiến lược và mức đóng góp cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng. Sự đóng góp này có thể đến từ việc cộng đồng đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí, cùng với việc tự quản lý các công việc nội bộ phù hợp với quy định của pháp luật.

- Quá trình quyết định và đóng góp không chỉ là một hình thức tài chính, mà còn là một cơ hội để cộng đồng dân cư tham gia vào quá trình đưa ra quyết định. Việc tổ chức các buổi bàn luận và biểu quyết giúp tạo ra sự thống nhất và đồng thuận trong việc xác định hướng phát triển cho thôn. Sự chủ động tham gia và ý kiến của cộng đồng không chỉ được coi trọng mà còn là yếu tố quyết định tại các cấp có thẩm quyền.

- Ngoài ra, quy định rõ ràng việc tham gia ý kiến trước khi các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định về các công việc của thôn và cấp xã, đặc biệt theo quy định của Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn, tạo nên một môi trường dân chủ và mở cửa cho sự tham gia tích cực của cộng đồng trong quá trình quyết định chính sách và phát triển địa phương.

- Xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tại thôn không chỉ là một nhiệm vụ hành động mà còn là một cam kết sâu sắc của cộng đồng. Thôn đang tích cực tham gia vào quá trình tự quản, đặc biệt là trong việc duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội và vệ sinh môi trường. Qua việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa đặc sắc tại địa phương, thôn không chỉ là nơi cư trú mà còn là nguồn động viên mạnh mẽ trong cuộc chiến phòng, chống các tệ nạn xã hội.

- Ngoài ra, thôn cũng đặt mình vào vị trí tích cực để thực hiện chủ trương và đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Sự tham gia tích cực và hưởng ứng các phong trào, cuộc vận động do Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát động, chứng tỏ tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước của cộng đồng thôn.

- Đồng thời, quy trình bầu, miễn nhiệm, và bãi nhiệm Trưởng thôn không chỉ là quá trình hành động chính trị mà còn là cơ hội để cộng đồng thể hiện ý kiến và đóng góp vào việc lựa chọn lãnh đạo. Quá trình này không chỉ tạo ra sự minh bạch và công bằng mà còn củng cố hóa trong việc tổ chức và quản lý cộng đồng thôn.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Nguyên tắc tổ chức hoạt động văn hóa quần chúng hiện nay thế nào. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.