Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong các trường hợp nào?

Trong hoạt động đấu thầu, việc lựa chọn phương thức đánh giá hồ sơ dự thầu phù hợp có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan và hiệu quả của quá trình lựa chọn nhà thầu. Mỗi phương thức lựa chọn nhà thầu được quy định trong pháp luật đều được áp dụng trong những trường hợp nhất định, tùy thuộc vào tính chất, quy mô và yêu cầu của gói thầu. Trong đó, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được xem là một cơ chế giúp tách biệt việc đánh giá kỹ thuật và tài chính, từ đó nâng cao tính công bằng trong quá trình xét thầu. Vì vậy, việc xác định các trường hợp được áp dụng phương thức này có ý nghĩa quan trọng đối với chủ đầu tư và các bên tham gia đấu thầu.

1. Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ là gì?

Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ là phương thức lựa chọn nhà thầu trong đó nhà thầu phải nộp hai loại hồ sơ riêng biệt trong cùng một thời điểm, bao gồm hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính. Hai túi hồ sơ này được niêm phong độc lập để bảo đảm tính khách quan trong quá trình đánh giá. Trước hết, bên mời thầu sẽ mở và đánh giá hồ sơ kỹ thuật để xác định nhà thầu đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Chỉ những nhà thầu đạt yêu cầu kỹ thuật mới được tiếp tục xem xét hồ sơ tài chính. Phương thức này giúp hạn chế việc lựa chọn nhà thầu chỉ dựa vào giá thấp mà bỏ qua yếu tố chất lượng.

Trong thực tế, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ thường được áp dụng đối với các gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc cần đánh giá kỹ lưỡng về năng lực của nhà thầu. Ví dụ, khi đấu thầu xây dựng một bệnh viện lớn, bên mời thầu sẽ đánh giá trước các yếu tố kỹ thuật như phương án thiết kế, biện pháp thi công và năng lực nhân sự của nhà thầu. Sau khi xác định những nhà thầu đáp ứng tốt yêu cầu kỹ thuật, hồ sơ tài chính mới được mở để so sánh về giá dự thầu. Cách làm này giúp lựa chọn được nhà thầu vừa đảm bảo chất lượng công trình vừa có chi phí hợp lý. Nhờ đó, quá trình đấu thầu trở nên minh bạch và hiệu quả hơn.

2. Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong các trường hợp cụ thể nào?

2.1. Áp dụng đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

Theo điểm a khoản 1 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng khi tổ chức đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn. Quy định này xuất phát từ đặc thù của các gói thầu tư vấn, trong đó năng lực chuyên môn và kinh nghiệm của nhà thầu đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng công việc. Khi áp dụng phương thức này, nhà thầu phải nộp riêng hồ sơ đề xuất kỹ thuật và hồ sơ đề xuất tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Bên mời thầu sẽ mở và đánh giá hồ sơ kỹ thuật trước để xác định mức độ đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Chỉ những nhà thầu đạt yêu cầu về kỹ thuật mới được tiếp tục xem xét hồ sơ tài chính.

Trên thực tế, các gói thầu tư vấn như tư vấn lập dự án, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát hoặc tư vấn quản lý dự án thường đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và giải pháp kỹ thuật phù hợp. Nếu việc lựa chọn nhà thầu chỉ dựa vào giá dự thầu thì có thể dẫn đến tình trạng nhà thầu có giá thấp nhưng năng lực thực hiện không bảo đảm. Việc tách riêng hồ sơ kỹ thuật giúp cơ quan tổ chức đấu thầu đánh giá chính xác năng lực, kinh nghiệm và phương án thực hiện của từng nhà thầu. Sau khi bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, yếu tố giá mới được xem xét để lựa chọn phương án tối ưu. Cách thức này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ tư vấn và bảo đảm hiệu quả của dự án.

2.2. Áp dụng đối với gói thầu hỗn hợp hoặc gói thầu có yêu cầu đặc thù về kỹ thuật

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng đối với đấu thầu rộng rãi trong gói thầu hỗn hợp tổ chức đấu thầu quốc tế và đấu thầu hạn chế đối với gói thầu quy định tại khoản 1 Điều 22 của Luật này.

Đồng thời, điểm b khoản 1 Điều 11 quy định đấu thầu quốc tế được thực hiện khi nhà thầu trong nước không có khả năng đáp ứng yêu cầu của gói thầu hoặc khi đã tổ chức đấu thầu trong nước nhưng không có nhà thầu tham gia. Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 22 xác định đấu thầu hạn chế được áp dụng đối với gói thầu có yêu cầu đặc thù về kỹ thuật mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng. Những quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng phương thức hai túi hồ sơ trong các gói thầu có tính chất phức tạp. Nhờ đó quá trình lựa chọn nhà thầu có thể đánh giá kỹ lưỡng yếu tố kỹ thuật trước khi xem xét yếu tố tài chính.

Trong thực tiễn, các gói thầu hỗn hợp thường bao gồm nhiều nội dung như thiết kế, cung cấp thiết bị và xây lắp nên yêu cầu năng lực tổng hợp và giải pháp kỹ thuật đồng bộ. Khi có sự tham gia của các nhà thầu quốc tế, phương án kỹ thuật có thể rất đa dạng và phức tạp. Do đó, việc tách riêng hồ sơ kỹ thuật giúp bên mời thầu đánh giá đầy đủ năng lực, công nghệ và phương án thực hiện của nhà thầu. Sau khi lựa chọn được các nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, hồ sơ tài chính mới được xem xét để so sánh và lựa chọn phương án phù hợp. Điều này góp phần bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có năng lực thực sự và nâng cao hiệu quả của dự án.

2.3. Áp dụng đối với gói thầu mua thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế

Theo điểm c khoản 1 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế đối với các gói thầu mua thuốc, vật tư y tế và thiết bị y tế. Quy định này nhằm bảo đảm việc lựa chọn nhà thầu cung cấp các sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người được thực hiện một cách chặt chẽ. Các loại thuốc và thiết bị y tế phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn và hiệu quả sử dụng. Vì vậy, pháp luật yêu cầu hồ sơ đề xuất kỹ thuật phải được mở và đánh giá trước. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật thì hồ sơ tài chính của nhà thầu mới được xem xét.

Trong thực tiễn, các gói thầu trong lĩnh vực y tế thường liên quan đến việc cung cấp thuốc điều trị, thiết bị chẩn đoán hoặc vật tư phục vụ khám chữa bệnh. Nếu việc lựa chọn nhà thầu chỉ dựa trên tiêu chí giá có thể dẫn đến nguy cơ lựa chọn sản phẩm không bảo đảm chất lượng. Việc đánh giá kỹ thuật trước giúp xác định rõ nguồn gốc, tiêu chuẩn và tính năng của sản phẩm được cung cấp. Sau đó, yếu tố tài chính mới được xem xét để lựa chọn nhà thầu có mức giá hợp lý. Cách tiếp cận này góp phần bảo đảm chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ quyền lợi của người bệnh.

2.4. Áp dụng đối với gói thầu sử dụng công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược

Căn cứ khoản 1a Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, trường hợp chủ đầu tư tổ chức đấu thầu rộng rãi đối với gói thầu có yêu cầu sử dụng công nghệ hoặc sản phẩm thuộc danh mục công nghệ cao, danh mục sản phẩm công nghệ cao hoặc danh mục công nghệ chiến lược theo quy định của pháp luật thì có thể áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ. Những danh mục này được xác định theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các gói thầu sử dụng công nghệ cao thường có yêu cầu kỹ thuật phức tạp và mức độ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư của dự án. Vì vậy, pháp luật cho phép áp dụng phương thức hai túi hồ sơ nhằm tách biệt quá trình đánh giá kỹ thuật và đánh giá tài chính. Điều này giúp bảo đảm việc lựa chọn nhà thầu dựa trên chất lượng giải pháp công nghệ.

Trong thực tế, các dự án liên quan đến công nghệ cao như hệ thống thông tin, thiết bị tự động hóa hoặc các công nghệ chiến lược thường đòi hỏi phương án kỹ thuật hiện đại và tính tương thích cao. Nếu chỉ xem xét giá dự thầu mà không đánh giá kỹ lưỡng phương án kỹ thuật thì có thể dẫn đến rủi ro trong quá trình triển khai dự án. Việc đánh giá hồ sơ kỹ thuật trước giúp xác định mức độ phù hợp của công nghệ, khả năng vận hành và hiệu quả sử dụng lâu dài. Sau khi bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật được đáp ứng, hồ sơ tài chính mới được xem xét để lựa chọn phương án tối ưu. Nhờ đó, quá trình lựa chọn nhà thầu vừa bảo đảm chất lượng công nghệ vừa bảo đảm hiệu quả kinh tế của dự án.

3. Quy định về việc nộp hồ sơ dự thầu trong phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

Theo khoản 2 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, trong phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, nhà thầu phải nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính nhưng được tách riêng theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Quy định này thể hiện nguyên tắc tổ chức hồ sơ dự thầu nhằm bảo đảm việc đánh giá được thực hiện theo trình tự rõ ràng và khách quan.

Hồ sơ đề xuất kỹ thuật thường bao gồm các nội dung như năng lực, kinh nghiệm, phương án thực hiện và giải pháp kỹ thuật của nhà thầu. Trong khi đó, hồ sơ đề xuất tài chính thể hiện giá dự thầu và các chi phí liên quan đến việc thực hiện gói thầu. Việc nộp đồng thời nhưng tách biệt hai loại hồ sơ giúp bảo đảm quy trình đánh giá được tiến hành đúng theo phương thức đấu thầu đã lựa chọn.

Trong thực tiễn tổ chức đấu thầu, cấu trúc tách biệt giữa hồ sơ kỹ thuật và hồ sơ tài chính giúp cơ quan mời thầu tập trung đánh giá trước các yếu tố về năng lực và giải pháp thực hiện của nhà thầu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các gói thầu có yêu cầu chuyên môn hoặc kỹ thuật cao. Khi hồ sơ kỹ thuật được xem xét độc lập, quá trình đánh giá sẽ tránh được sự ảnh hưởng của yếu tố giá dự thầu. Sau khi xác định các nhà thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, hồ sơ tài chính mới được mở để so sánh và lựa chọn phương án phù hợp. Nhờ đó, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ góp phần bảo đảm tính minh bạch, khách quan và nâng cao hiệu quả trong việc lựa chọn nhà thầu.

4. Quy trình mở thầu trong phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

Căn cứ khoản 3 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, trong phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, việc mở thầu được tiến hành hai lần và được thực hiện theo trình tự rõ ràng. Lần mở thầu thứ nhất được tiến hành ngay sau thời điểm đóng thầu và nội dung được mở trước là hồ sơ đề xuất về kỹ thuật của các nhà thầu. Sau khi mở hồ sơ kỹ thuật, bên mời thầu tiến hành đánh giá mức độ đáp ứng của từng hồ sơ dự thầu so với các yêu cầu kỹ thuật đã nêu trong hồ sơ mời thầu. Quá trình đánh giá này nhằm xác định năng lực, kinh nghiệm và giải pháp thực hiện của nhà thầu. Chỉ những nhà thầu đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật mới được tiếp tục tham gia vào bước tiếp theo của quá trình lựa chọn nhà thầu.

Sau khi hoàn thành việc đánh giá hồ sơ kỹ thuật, bên mời thầu tiến hành mở hồ sơ đề xuất về tài chính của các nhà thầu đạt yêu cầu kỹ thuật. Đây là lần mở thầu thứ hai trong quy trình của phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ. Việc mở hồ sơ tài chính chỉ áp dụng đối với những nhà thầu đã vượt qua bước đánh giá kỹ thuật nhằm bảo đảm tính công bằng và khách quan trong quá trình lựa chọn. Sau khi hồ sơ tài chính được mở, bên mời thầu sẽ tiến hành đánh giá và so sánh giá dự thầu giữa các nhà thầu đủ điều kiện. Trên cơ sở đó, nhà thầu có phương án đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và có mức giá phù hợp sẽ được xem xét lựa chọn để thực hiện gói thầu.

5. Các trường hợp chung áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

Theo khoản 2 Điều 35 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2025, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án đầu tư kinh doanh có yêu cầu công trình kiến trúc có giá trị theo quy định của pháp luật về kiến trúc. Quy định này nhằm bảo đảm việc lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án có yếu tố kiến trúc quan trọng được thực hiện một cách chặt chẽ. Những dự án này thường có yêu cầu cao về ý tưởng thiết kế, giải pháp kiến trúc và sự phù hợp với quy hoạch đô thị. Do đó, việc đánh giá yếu tố kỹ thuật và phương án kiến trúc cần được xem xét trước khi đánh giá yếu tố tài chính. Phương thức hai túi hồ sơ giúp tách biệt quá trình đánh giá này, từ đó nâng cao chất lượng lựa chọn nhà đầu tư.

Bên cạnh việc xác định trường hợp áp dụng, pháp luật cũng quy định rõ trình tự thực hiện trong phương thức này. Nhà đầu tư phải nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính nhưng được tách riêng theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

Quá trình mở thầu được thực hiện hai lần, trong đó hồ sơ đề xuất về kỹ thuật được mở và đánh giá trước ngay sau thời điểm đóng thầu. Chỉ những nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mới được tiếp tục mở hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá. Cách thức này giúp bảo đảm việc lựa chọn nhà đầu tư không chỉ dựa trên yếu tố giá mà còn chú trọng đến chất lượng phương án kiến trúc và năng lực thực hiện dự án.

6. Kết luận

Như vậy, việc áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ trong lựa chọn nhà thầu có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu được tiến hành một cách khoa học, minh bạch và khách quan. Thông qua cơ chế tách biệt giữa hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính, bên mời thầu có thể tập trung đánh giá năng lực, kinh nghiệm cũng như giải pháp kỹ thuật của nhà thầu trước khi xem xét yếu tố giá dự thầu. Điều này giúp hạn chế tình trạng đánh giá bị chi phối bởi giá, đồng thời bảo đảm rằng các tiêu chí kỹ thuật và chất lượng của gói thầu được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó, phương thức này còn góp phần nâng cao tính cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu, khuyến khích họ đầu tư nhiều hơn vào giải pháp kỹ thuật và năng lực thực hiện dự án. Vì vậy, việc nắm rõ các trường hợp được áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ theo quy định của pháp luật về đấu thầu không chỉ giúp chủ đầu tư và bên mời thầu tổ chức quá trình lựa chọn nhà thầu hiệu quả hơn mà còn góp phần bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong hoạt động đấu thầu.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.