Sách Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Tập I (1930-1954), quyển 1 (1930-1945)

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện là đội tiên phong của giai cấp công nhân., Đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc. Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản. Lịch sử vẻ vang của đảng trong hơn 90 năm qua là lịch sử đấu tranh kiên cường vì lợi ích tối cao của dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; cho thấy đảo là người tổ chức và lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, hiện thân cho trí tuệ, danh dự của dân tộc. Những thành tựu vĩ đại mà nhân dân ta giành được trong gần một thế kỷ qua là những minh chứng hùng hồn khẳng định vai trò lãnh đạo duy nhất của đảng đối với tiến trình cách mạng Việt Nam.

Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược và từng bước biến nước ta thành thuộc địa. Với ý chí quật cường và lòng yêu nước nồng nàn, nhân dân ta đã vùng dậy chống lại sự đô hộ của thực dân Pháp. Nhiều phong chào yêu nước và nhiều cuộc khởi nghĩa vũ trang đã nổ ra từ Nam đến Bắc. Tuy nhiên, do thiếu một đường lối đúng đắn, các phong chào yêu nước đều lần lượt thất bại. Cách mạng Việt Nam đứng trước cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước.

Trong bối cảnh ấy, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với nhiệt tình yêu nước cháy bỏng, đã ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân. Bôn ba khắp năm châu, Người đã tìm thấy ở chủ nghĩa Mác-Lênin con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Nhận thức sâu sắc vai trò của tổ chức và lý luận cách mạng, sau khi trở thành một người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực nghiên cứu, phát triển lý luận giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản của chủ nghĩa Mác-Lênin để truyền bá vào Việt Nam, xúc tiến chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập một chính đảng Cộng sản ở Việt Nam. Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đã thúc đẩy mạnh mẽ phong chào cách mạng nước ta. Sự kết hợp của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng cách mạng Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với phong chào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn đến sự hình thành các tổ chức cộng sản đầu tiên Việt Nam. Đó là một bước tiến lớn của phong chào cách mạng nước ta.

Sự tồn tại và hoạt động riêng rẽ của ba tổ chức cộng sản làm cho lực lượng và sức mạnh của phong chào cách mạng bị phân tán, không phù hợp với lợi ích của cách mạng, nguyên tắc tổ chức của đảng Cộng sản. Với tư cách là phái viên của quốc tế Cộng sản, đầu năm 1930, Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tại Cửu Long Hồng Kông Trung Quốc. Hội nghị quyết định thành lập đảng Cộng sản Việt Nam thông qua Chính cương vắn tắt của đảng, Sách lược vắn tắt của đảng, Chương trình tóm tắt của đảng, Điều lệ vắn tắt của đảng Cộng sản Việt Nam và thành lập Ban chấp hành trung ương lâm thời.

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối cách mạng và giai cấp lãnh đạo cách mạng, đưa cách mạng Việt Nam phát triển theo quỹ đạo cách mạng vô sản; là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính chất quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt tiếp theo của cách mạng nước ta.

Với đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo, tổ chức chặt chẽ, thống nhất, Đảng đã lãnh đạo toàn dân ta tiến lên đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Các phong trào cách mạng 1930 - 1931, cuộc vận động dân chủ 1936 - 1939, cao trào vận động giải phóng dân tộc 1939 - 1945 đã bùng lên mạnh mẽ. Trên cơ sở chuẩn bị chu đáo, chớp thời cơ, Đảng ta đã phát động toàn dân tiến hành Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, đập tan xiềng xích nô lệ của chế độ thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới của lịch sử dân tộc - kỷ nguyên độc lập, tự do. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 dẫn đến sự ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên.

Nhằm góp phần tổng kết những bài học kinh nghiệm về quá trình lãnh đạo cách mạng của đảng; giáo dục truyền thống, bồi dưỡng ý chí và tình cảm cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ta; chống lại những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, năm 2018 Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật xuất bản cuốn sách "Lịch sử đảng Cộng sản Việt Nam" , tập 1 (1930 - 1954. Do dung lượng dày nên tập một được chia thành hai quyển, với 2 giai đoạn (1930-1945) và (1945-1954).

Đây là tập sách trong bộ sách lịch sử đảng Cộng sản Việt Nam gồm ba tập, được thực hiện theo sự chỉ đạo của bộ chính trị trung ương đảng, trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu độc lập cấp nhà nước được thực hiện từ năm 1998 do Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì.

Tập 1 "Lịch sử đảng Cộng sản Việt Nam" do GS.TS.NGND Trịnh Nhu làm chủ nhiệm đề tài, chủ biên, cùng tập thể các nhà khoa học có uy tín trong lĩnh vực nghiên cứu lịch sử đã thực hiện.

Ngoài Lời mở đầu và Tổng luận, nội dung tập sách được chia làm hai quyển với chín chương, ở quyển 1 (1930 - 1945) gồm:

Chương I: Nguyễn Ái Quốc xác định con đường giải phóng dân tộc và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chương II: Đảng lãnh đạo phong trào cách mạng (1930 - 1931).

Chương III: Đấu tranh khôi phục hệ thống tổ chức đảng và phong trào cách mạng; Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng (1932 - 1935).

Chương IV: Đảng lãnh đạo cao trào dân chủ, chống nguy cơ phát xít và chiến tranh (1936 - 1939).

Chương V: Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước tiên, xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang (tháng 9-1939 – tháng 2-1945).

Chương VI: Lãnh đạo cao trào kháng Nhật, cứu nước, Tổng khởi nghĩa, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (tháng 3-1945 – tháng 9-1945).

Bộ sách Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập 1 (1930 - 1954) đã tái hiện giai đoạn lịch sử đầy khó khăn, thử thách và vô cùng vẻ vang, oanh liệt của Đảng và nhân dân Việt Nam. Đảng ra đời đã lãnh đạo cách mạng trên một chặng đường vẻ vang (1930 - 1954), kiên cường vượt qua những cuộc đánh phá ác liệt của các thế lực thực dân; anh dũng, bền bỉ lãnh đạo nhân dân kiên trì xây dựng lực lượng, tập dượt đấu tranh, chủ động tạo thời cơ và chớp đúng thời cơ, kiên quyết vùng lên Tổng khởi nghĩa Tháng Tám thành công năm 1945, giành chính quyền trong cả nước; lãnh đạo kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược thắng lợi (1945 - 1954).