1. Giới thiệu tác giả TS. Tô Thị Ánh Dương

Cuốn sách "Quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế" do TS. Tô Thị Ánh Dương biên soạn.

 

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế (TS. Tô Thị Ánh Dương)

Quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Tác giả: TS. Tô Thị Ánh Dương

Nhà xuất bản Khoa học xã hội

 

3. Tổng quan nội dung sách

An toàn, hiệu quả và bền vững là mục tiêu mà mọi ngân hàng đều hướng tới. Tuy nhiên, hoạt động ngân hàng luôn gắn liền với rủi ro. Các ngân hàng cần đánh giá các cơ hội kinh doanh dựa trên mối quan hệ rủi ro - lợi ích nhằm tìm ra những cơ hội đạt được những lợi ích xứng đáng với mức rủi ro có thể chấp nhận.
Ngân hàng sẽ hoạt động tốt khi rủi ro mà ngân hàng gánh chịu là hợp lý và kiểm soát được, đồng thời nằm trong phạm vi khả năng các nguồn lực tài chính và năng lực tín dụng của ngân hàng. Cùng với quản trị rủi ro ngân hàng tốt, ngân hàng sẽ minh bạch hơn, có giá trị cao hơn và tạo điều kiện giám sát hiệu quả hơn. Công tác tổ chức và quản trị rủi ro của ngân hàng sẽ tác động trực tiếp không chỉ đến giá trị ngân hàng mà còn tới vị thế và uy tín của ngân hàng.
Trong những năm qua, hệ thống ngân hàng Việt Nam không ngừng phát triển về số lượng, quy mô hoạt động, đồng thời nghiệp vụ cũng phong phú và phức tạp hơn. Thực tiễn phát triển của hệ thống ngân hàng đòi hỏi phải quản trị gửi sau theo thông lệ quốc tế, theo đó cần có các mô hình quản trị rủi ro, các công cụ và phương pháp quản trị rủi cho nó hiện đại và thích hợp với thực tiễn Việt Nam thể đảm bảo an toàn hệ thống.
Để có thể kịp thời nắm bắt những cơ hội và sẵn sàng ứng phó với những thách thức trong bối cảnh tái cơ cấu và hội nhập sâu rộng, cần tăng cường quản trị rồi cho theo thông lệ quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi cho tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Những nội dung này được khắc họa rõ nét trong cuốn sách "Quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế'' do TS. Tô Thị Ánh Dương biên soạn.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro của ngân hàng thương mại trong bối cảnh hội nhập quốc tế
1. Rủi ro trong hoạt động của ngân hàng thương mại
2. Quản trị rủi ro trong hoạt động của ngân hàng thương mại
3. Hội nhập quốc tế trong khu vực ngân hàng
4. Kinh nghiệp các nước về áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong quản trị rủi ro tại các nhân hành thương mại và bài học cho Việt Nam
Chương 2: Thực trạng áp dụng quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
1. Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh tái cơ cấu và hội nhập quốc tế sâu rộng
2. Khuôn khổ pháp lý về quản trị rủi ro và triển khai áp dụng Basel II trong ngành ngân hàng Việt Nam
3. Thực trạng áp dụng Basel II trong quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng
4.Thực trạng áp dụng mô hình và các công cụ quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
5. Đánh giá về quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế tại các NHTM Việt Nam
6. Nguyên nhân dẫn tới khoảng cách về quản trị rủi ro tại các NHTM Việt Nam so với thông lệ quốc tế
Chương 3: Xu hướng hệ thống tài chính - tiền tệ toàn cầu và Việt Nam đến năm 2030 và giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tại ngân hàng thương mại Việt Nam theo thông lệ quốc tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng
1. Xu hướng hệ thống tài chính và tiền tệ toàn cầu đến năm 2030
2. Xu hướng hệ thống tài chính - tiền tệ Việt Nam đến năm 2030 và định hướng quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế tại các NHTM Việt Nam trong chiến lược phát triển Ngân hàng đến năm 2030
3. Kiến nghị chính sách và các giải pháp chung nhằm tăng cường quản trị rủi ro tại NHTM Việt Nam theo các chuẩn mực, thông lệ quốc tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cách mạng công nghiệp 4.0
4. Nhóm giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro tín dụng theo các chuẩn mực, thông lệ quốc tế
5. Nhóm giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro thanh khoản thro các chuẩn mực, thông lệ quốc tế
6. Nhóm giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro thị trường theo các chuẩn mực, thông lệ quốc tế
7. Nhóm giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro hoạt động theo các chuẩn mực, thông lệ quốc tế.
 

4. Đánh giá bạn đọc

Tác giả đã dành tâm huyết của mình để nghiên cứu và biên soạn cuốn sách cung cấp tới bạn đọc thông tin hữu ích về quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế.
Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho những bạn đọc quan tâm nghiên cứu về quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng nói chung, hoạt động của ngân hàng thương mại tại Việt Nam nói riêng.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế".
Luật Minh Khuê trích dẫn dưới đây khái quát về các nhóm rủi ro và phương cách quản trị rủi ro tại các ngân hàng Thương mại Việt Nam hiện nay để bạn đọc tham khảo:

Thực trạng rủi ro và quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Theo cách hiểu phổ biến, rủi ro là những sự kiện hoặc các khả năng gây ra các khoản lỗ hoặc tổn thất vật chất hoặc phi vật chất, thậm chí thảm họa tài chính đối với ngân hàng. Theo Pyle (1997), rủi ro thường được phân chia thành nhóm chủ yếu và thứ yếu. Nhóm các rủi ro chủ yếu bao gồm: Rủi ro thị trường (thay đổi giá trị tài sản ròng do thay đổi điều kiện thị trường cơ bản như: Lãi suất, tỷ giá, vốn chủ sở hữu và giá cả hàng hóa); Rủi ro tín dụng (thay đổi giá trị tài sản thuần do thay đổi năng lực của các bên liên đới trong hợp đồng); Rủi ro tác nghiệp (chi phí phát sinh do sai phạm dẫn đến mất khả năng thanh toán, không đáp ứng các quy định đúng thời điểm); Rủi ro thực hiện (các khoản lỗ do không giám sát hợp lý nhân viên hoặc thiếu áp dụng các giải pháp hợp lý, còn gọi là rủi ro mô hình). Trong 4 nhóm rủi ro chủ yếu này, về tài chính, có 2 loại rủi ro đầu tiên được đề cập và thảo luận nhiều hơn so với 2 loại sau.

Quản trị rủi ro là quá trình các nhà quản lý đáp ứng các nhu cầu thông qua nhận dạng các loại rủi ro chủ yếu, áp dụng các biện pháp rủi ro hoạt động, xây dựng hệ thống các công việc để giám sát vị thế rủi ro có kết quả (Pyle 1997).

Theo các cuốn cẩm nang hay sổ tay nghiệp vụ của ngân hàng thương mại, quản trị rủi ro thường được định nghĩa là quá trình tác động của các nhà quản lý đến rủi ro nhằm phòng ngừa, giảm thiểu, lảng tránh, bảo vệ, tự bảo hiểm, hoặc chuyển rủi ro từ khâu công việc này hay chủ thể này sang khâu hoặc chủ thể khác.

Các loại rủi ro phát sinh đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam là đối tượng chủ yếu của công tác quản trị rủi ro. Các loại rủi ro có liên quan đến các ngân hàng thương mại Việt Nam thường là rủi ro nợ xấu, rủi ro thanh khoản, rủi ro tác nghiệp. Mỗi loại rủi ro đều có phương thức quản trị khá hữu hiệu. Điển hình như:

Thứ nhất, quản trị rủi ro nợ xấu: Theo định nghĩa, nợ xấu là nợ sử dụng không có hiệu quả, không có khả năng thu hồi. Tỷ lệ nợ xấu so với tổng nợ của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2015 dao động từ 1,797% đến 3,438%. Năm 2012 - 2013 là hai năm có tỷ lệ nợ xấu cao nhất (3,438% và 3,107%), vượt quá ngưỡng cho phép của thông lệ quốc tế là 3%. 

Các giải pháp về quản trị rủi ro nợ xấu được các ngân hàng Việt Nam áp dụng nhằm mục đích giảm tỷ lệ nợ xấu về dưới ngưỡng an toàn. Cụ thể như tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém, thúc đẩy sáp nhập,  mua lại (thực tế NHNN đã mua lại một ngân hàng thương mại với giá 0 đồng). Đồng thời, mua lại nợ xấu của các ngân hàng thương mại thông qua Công ty Quản lý tài sản của các TCTD (VAMC), góp phần giảm thiểu các rủi ro do nợ xấu gây ra.

Giải pháp trên không những khắc phục hậu quả của sự đổ vỡ hệ thống mà còn tạo điều kiện để minh bạch hóa các giao dịch gắn với nợ xấu trong các ngân hàng thương mại. Nghị quyết 42/2017/QH2014 về xử lý nợ xấu của Quốc hội mới thông qua đã xác định về lộ trình xử lý nợ xấu kể từ ngày 15/8/2017. Chẳng hạn, Sacombank dự kiến trong 3 năm (2017-2019) giải quyết khoảng 65-75% nợ xấu và tài sản tồn đọng, để giảm nợ xấu từ 6,81% về mức 3%.

Thứ hai, quản trị rủi ro thanh khoản: Rủi ro thanh khoản được thể hiện tập trung khi xuất hiện mất khả năng thanh toán của TCTD. Rủi ro thanh khoản của các ngân hàng chưa được quản lý bền vững do mất cân đối kỳ hạn (Nguyễn Hồng Sơn và cộng sự, 2015).

Rủi ro thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam được giảm thiểu nhờ các cố gắng của NHNN trong việc liên tục giảm lãi suất trần và khuyến khích ngân hàng lớn hỗ trợ ngân hàng nhỏ. Những dấu hiệu đánh giá việc cải thiện rủi ro thanh khoản thể hiện ở lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng nhanh chủ yếu thời gian ngắn, giảm giao dịch qua đêm, không xuất hiện các cuộc chạy đua lãi suất huy động công khai và không có dấu hiệu suy giảm tiền gửi kể cả các ngân hàng buộc phải tái cấu trúc.

Tuy nhiên, nguy cơ tiềm ẩn rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại Việt Nam còn khá cao cũng như vấn đề giám sát rủi ro thanh khoản của NHNN Việt Nam chưa được như kỳ vọng.

Thực tế, thời gian qua, NHNN đã ban hành nhiều văn bản để hướng dẫn và tạo khung pháp lý quản lý rủi ro thanh khoản, điển hình như: Thông tư 36/2014/TT-NHNN ngày 20/11/2014 quy định các giới hạn, tỷ lệ an toàn trong hoạt động của các TCTD và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Các chỉ số được xem là tiêu chuẩn của các giới hạn để tránh rủi ro đều được nâng cao nhằm tăng tính an toàn trong thanh khoản, gồm tỷ lệ dự trữ thanh khoản (>=10%); tỷ lệ khả năng chi trả trong 30 ngày (VND) (>=50%); tỷ lệ khả năng chi trả trong 30 ngày (ngoại tệ) (>=10%); tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn đối với các ngân hàng thương mại là 60%; tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gử̉i của ngân hàng thương mại nhà nước là 90% và với ngân hàng thương mại cổ phần là 80%. Điều này góp phần làm giảm đáng kể tình trạng rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại.

Thứ ba, quản trị rủi ro tác nghiệp: Theo Basel II, rủi ro tác nghiệp là nguy cơ tổn thất do các quy trình, con người và hệ thống nội bộ không đạt yêu cầu, không hoạt động hoặc do các tác nhân từ bên ngoài. Rủi ro này có thể do hệ thống công nghệ thông tin, gian lận nội bộ, mô hình tổ chức, quy định, quá trình xử lý công việc.

Các loại rủi ro này xuất hiện thường xuyên đối với các ngân hàng thương mại như: Do công tác cán bộ, mô hình tổ chức chưa phù hợp với mục tiêu và nhiệm vụ, chính sách ban hành thiếu rõ ràng và nhất quán, gây nhiều cách hiểu khác nhau, rủi ro do lỗi hệ thống thông tin như lỗi thiết bị máy ATM, lỗi đường truyền hoặc do đạo đức cán bộ lợi dụng sơ hở trong quản lý để trục lợi.

Vấn đề rủi ro tác nghiệp liên quan đến phẩm chất đạo đức cán bộ ngân hàng và cơ sở hạ thầng công nghệ thông tin, đặc biệt là rủi ro gắn với sự ra đời của các sản phẩm dịch vụ mới dựa trên nền tảng công nghệ số hóa.

Khoa học quản trị ngân hàng hiện đại ngày càng phát triển và trong hệ thống quản trị này, quản trị rủi ro là một cấu phần của hệ thống quản trị. Tất cả các ngân hàng hiện nay đều đã thành lập bộ phận quản lý rủi ro nhưng rủi ro vẫn xảy ra cho thấy, tính khách quan của chúng và hiệu năng của bộ máy thực hiện nhiệm vụ này và việc hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro của các ngân hàng thương mại vẫn phải tiếp tục thực hiện trong thời gian tới.

Nguồn: Trích bài viết từ trang Tapchitachinh.vn