Hồ sơ sửa đổi hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại

1. Căn cứ pháp lý về xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại

Thông tư 31/2024/TT-NHNN quy định về việc phân loại đối với các tài sản có (sau đây gọi là nợ) trong hoạt động của ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

2. Quy định về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 31/2024/TT-NHNN thì hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ bao gồm các bộ chỉ tiêu tài chính và phi tài chính; các quy trình đánh giá khả năng trả nợ, thanh toán của khách hàng dựa trên cơ sở định tính và định lượng về mặt tài chính, tình hình kinh doanh, quản trị, uy tín của khách hàng, bao gồm cả khách hàng bị hạn chế cấp tín dụng; các thông tin về người liên quan đến khách hàng bị hạn chế cấp tín dụng.

Phương pháp đánh giá xếp hạng cho từng nhóm đối tượng khách hàng khác nhau: Khách hàng cá nhân đánh giá dựa trên thu nhập, lịch sử tín dụng, tài sản, nợ hiện tại, và các yếu tố cá nhân khác như độ ổn định công việc và uy tín cá nhân. Khách hàng doanh nghiệp đánh giá dựa trên báo cáo tài chính, tình hình kinh doanh, quản trị, khả năng thanh toán, lịch sử tín dụng của doanh nghiệp, và uy tín của các chủ sở hữu hoặc người điều hành. Khách hàng là đối tượng bị hạn chế cấp tín dụng đánh giá kỹ lưỡng hơn về tài chính, quản trị, lịch sử tín dụng, và các thông tin liên quan đến những hạn chế tín dụng đã áp dụng, bao gồm cả các mối liên quan của khách hàng. Khách hàng tổ chức phi lợi nhuận đánh giá dựa trên nguồn thu nhập, mục đích hoạt động, quản lý quỹ, lịch sử tín dụng của tổ chức, và uy tín của ban quản lý. Mỗi nhóm đối tượng khách hàng sẽ có một bộ tiêu chí đánh giá riêng biệt, nhằm đảm bảo việc xếp hạng tín dụng phản ánh chính xác mức độ rủi ro và khả năng trả nợ của từng đối tượng.

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ phải tuân theo các nguyên tắc sau đây:

+ Dựa trên số liệu và thông tin của khách hàng trong ít nhất 01 năm: Hệ thống phải được xây dựng dựa trên dữ liệu và thông tin thu thập được từ tất cả các khách hàng trong ít nhất 01 năm liền kề trước khi thiết lập hệ thống.

+ Định kỳ xem xét và đánh giá: Ít nhất mỗi năm một lần, hệ thống phải được xem xét và đánh giá lại dựa trên số liệu và thông tin thu thập được từ khách hàng trong năm. Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng phi ngân hàng phải thực hiện sửa đổi và bổ sung hệ thống nếu cần thiết để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả.

+ Quy định các mức xếp hạng tương ứng với mức độ rủi ro: Hệ thống phải có quy định rõ ràng về các mức xếp hạng tín dụng, tương ứng với mức độ rủi ro từ thấp đến cao. Điều này giúp phân loại khách hàng dựa trên khả năng tài chính và rủi ro tín dụng.

+ Phê duyệt bởi cấp quản lý cao nhất: Hệ thống xếp hạng tín dụng phải được phê duyệt áp dụng bởi Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên (đối với ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng), hoặc Tổng giám đốc/Giám đốc (đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài).

Các nguyên tắc này đảm bảo rằng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ được xây dựng và duy trì một cách khoa học, khách quan và hiệu quả, nhằm quản lý rủi ro tín dụng một cách tốt nhất.

3. Thành phần hồ sơ sửa đổi hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại

Theo quy định trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày ban hành, sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, ngân hàng thương mại phải gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc phương tiện điện tử cho Ngân hàng Nhà nước các văn bản sau:

- Đối với trường hợp ban hành mới: 

+ Văn bản báo cáo về việc ban hành, áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Thông báo cho Ngân hàng Nhà nước về việc thiết lập và áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ mới.

+ Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Bao gồm tài liệu mô tả chi tiết về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ.

+ Quy trình thu thập thông tin, số liệu về khách hàng, xếp hạng khách hàng: Chi tiết về các bước thu thập thông tin và số liệu từ khách hàng. Phương pháp xếp hạng khách hàng dựa trên thông tin thu thập được.

+ Hướng dẫn sử dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng hệ thống. Bao gồm việc phân cấp, ủy quyền trong việc thu thập thông tin, số liệu về khách hàng và xếp hạng khách hàng.

Những tài liệu này cần được nộp đầy đủ và kịp thời để Ngân hàng Nhà nước có thể kiểm soát và giám sát hiệu quả việc triển khai và áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ mới của ngân hàng thương mại.

- Đối với trường hợp sửa đổi, bổ sung: 

+ Văn bản báo cáo về việc sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Thông báo cho Ngân hàng Nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ. Báo cáo rõ lý do cần sửa đổi, bổ sung hệ thống.

+ Các văn bản sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Tài liệu chi tiết về các thay đổi cụ thể đã được thực hiện trong hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ.

+ Hướng dẫn sử dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ đã được sửa đổi, bổ sung: Hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng các thay đổi trong hệ thống. Bao gồm việc phân cấp, ủy quyền trong việc thu thập thông tin, số liệu về khách hàng và xếp hạng khách hàng theo các sửa đổi, bổ sung mới.

Các tài liệu này nhằm đảm bảo Ngân hàng Nhà nước có thể theo dõi và đánh giá hiệu quả của việc sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của các ngân hàng thương mại.

4. Trình tự ban hành, sửa đổi, bổ sung hồ sơ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại

Trình tự ban hành, sửa đổi, bổ sung hồ sơ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại bao gồm các bước sau:

- Xây dựng hoặc cập nhật hồ sơ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: Ngân hàng thương mại tiến hành xây dựng mới hoặc cập nhật hồ sơ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo quy trình nội bộ đã được phê duyệt. Quy trình này phải bao gồm các bước thu thập và phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro, và xác định các tiêu chí xếp hạng khách hàng.

- Phê duyệt nội bộ: Hồ sơ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ sau khi xây dựng hoặc cập nhật phải được phê duyệt bởi cấp quản lý cao nhất của ngân hàng thương mại (Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc Tổng giám đốc/Giám đốc). Việc phê duyệt bởi các cấp lãnh đạo cao nhất này đảm bảo rằng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ được thiết lập và thực thi một cách khách quan và chuyên nghiệp, đồng thời phù hợp với chiến lược và mục tiêu của ngân hàng.

- Báo cáo Ngân hàng Nhà nước: Trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày ban hành, sửa đổi, bổ sung hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, ngân hàng thương mại phải gửi báo cáo cho Ngân hàng Nhà nước. Việc gửi báo cáo này cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước thông tin cần thiết để thực hiện giám sát và đánh giá hệ thống xếp hạng này.

Việc tuân thủ quy trình này giúp đảm bảo tính minh bạch và khả năng kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước đối với các hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại, đồng thời giúp duy trì sự ổn định và hiệu quả trong quản lý rủi ro tín dụng.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Nguyên tắc lập hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!