Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả có bị xử lý hình sự?

1. Sao chép tác phẩm là gì? 

Sao chép là hành động hoặc quá trình tạo bản sao hoặc bản copy của một đối tượng, tài liệu, thông tin, hoặc dữ liệu từ nguồn gốc sang một nơi khác. Hành động này thường được thực hiện để sao lưu dữ liệu, chia sẻ thông tin, truyền tải tài liệu, hoặc đơn giản là để tạo ra một bản sao của một cái gì đó để sử dụng trong mục đích khác nhau. Ví dụ, trong ngành công nghiệp in ấn, việc sao chép có thể áp dụng để tạo nhiều bản giấy từ một bản gốc hoặc tạo bản in của một tập sách. Trong lĩnh vực máy tính, sao chép dữ liệu có thể được thực hiện để tạo bản sao dự phòng hoặc chuyển tệp từ một thiết bị lưu trữ sang một thiết bị khác. Việc sao chép thông tin cần được thực hiện tuân thủ các quy định và quy tắc về bản quyền và sở hữu trí tuệ, để tránh vi phạm quyền của người sở hữu nguồn gốc.

Còn căn cứ theo như khoản 10 điều 4 của Luật sở hữu trí tuệ 2005 thì sao chép là việc tạo ra một hoặc nhiều bản sao của tác phẩm hoặc bản ghi âm, ghi hình bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào bao gồm cả việc tạo ra bản sao dưới hình thức điện tử. 

Hay nói cách dễ hiểu hơn thì sao chép là việc tạo ra các bản sao của tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện nào, dưới bất kỳ hình thức nao bao gồm hình thức điện tử. 

Theo điều 28 Luật sở hữu trí tuệ 2005 thì hành vi xâm phạm quyền tác giả được quy định như sau:

- Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học

- Mạo danh tác giả. Mạo danh tác giả là hành động giả mạo hoặc sử dụng tên của một tác giả hoặc người nổi tiếng khác một cách sai trái hoặc không được ủy quyền để viết, xuất bản, hoặc công bố tác phẩm, nội dung hoặc thông tin. Hành động này thường vi phạm quyền tác giả và đạo đức người viết nội dung gốc, và có thể gây hại đến danh tiếng và uy tín của tác giả bị mạo danh.

- Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả. Công bố tác phẩm mà không có sự đồng ý của tác giả: Đây là hành động đưa tác phẩm ra công chúng, xuất bản, hoặc phân phối nó mà không có sự chấp thuận của tác giả hoặc nhà sáng tạo.

- Công bố, phân phối tác phẩm có đồng tác giả mà không được phép của đồng tác giả đó.

- Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.Hoạt động sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm của tác giả có thể gây tổn hại đáng kể đến danh dự và uy tín của tác giả, và là hành vi phạm quyền tác giả. Đây là một hành vi không đạo đức và không được chấp nhận trong việc sử dụng tác phẩm của người khác.

- Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả. Tuy nhiên thì sẽ ngoại trừ với trường hợp là tự sao chép một bản là nhằm mực đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân và sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích là nghiên cứu. 

Như vậy thì hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả là một trong những hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ 2005. 

2. Xử lý hành chính đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả

Hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả được gọi là vi phạm bản quyền. Bản quyền là quyền pháp lý mà tác giả và chủ sở hữu sáng tạo được cấp phép để bảo vệ công trình của họ khỏi việc sao chép, phân phối và sử dụng trái phép. Việc sao chép tác phẩm mà không có sự đồng ý hoặc phép thuộc loại vi phạm bản quyền và có thể gây ra hậu quả pháp lý.

Căn cứ pháp lý: Theo điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định về hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm cụ thể như sau:

Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

Bên cạnh đó còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi này, theo đó thì đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép cúa tác giả thì người vi phạm phải buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm. 

Như vậy thì đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả thì người vi phạm có thể bị xử phạt từ 15.000.000 đồng đến 35.000.0000 đồng và buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. 

3. Xử lý hình sự đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả

Căn cứ pháp lý: Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 có quy định về tội xâm phạm quyền tác giải, quyền liên quan như sau:

Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

- Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình;

- Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.

 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: Có tổ chức; Phạm tội 02 lần trở lên; Thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên; Gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan 500.000.000 đồng trở lên; Hàng hóa vi phạm trị giá 500.000.000 đồng trở lên.

 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Đối với pháp nhân thương mại phạm tội thì bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Và mức xử phạt đối với pháp nhân thương mại sẽ khác đối với cá nhân phạm tội. Ví dụ như là pháp nhân thương mại phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2  thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm.

Như vậy thì chúng ta có thể hiểu rằng tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan là hành vi của  người không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện việc sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.

Theo đó thì tội phạm này xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan xâm phạm các quyền tác giả, quyền liên quan được pháp luật bảo hộ. Và xâm phạm thông qua các hành vi như là sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hành và thực hiện hành vi kinh doanh với các bản sao đó....

Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan được thực hiện với lỗi cố ý. Và chủ thể của tội phạm xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 75 Bộ luật hình sự 2015. 

Như vậy thì đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu thì tùy vào tính chất, mức độ hành vi mà bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo quy định. 

Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc là địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn  để được giải đáp. 

Tham khảo thêm:  

Quyền tác giả bao gồm những quyền gì? Hướng dẫn cách đăng ký bản quyền

Quyền tác giả là gì? Những vấn đề liên quan đến quyền tác giả?

Quyền tác giả có phải là di sản thừa kế hay không ? Thừa kế quyền tác giả có bị hạn chế gì không ?