1. Hệ thống tổ chức bảo hiểm xã hội Việt Nam

Hệ thống tổ chức và quản lý Bảo hiểm xã hội Việt Nam được thiết lập theo cơ cấu tập trung và thống nhất từ cấp trung ương đến cấp địa phương, với các thành phần sau:

Tại cấp trung ương, tổ chức quản lý cao nhất là Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Tại cấp tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương, tồn tại Bảo hiểm xã hội tỉnh, hoặc thành phố trực thuộc trung ương (được gọi chung là Bảo hiểm xã hội tỉnh), trực thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Tại cấp huyện, quận, thị xã hoặc thành phố thuộc tỉnh, hoặc thành phố trực thuộc trung ương, tồn tại Bảo hiểm xã hội huyện, hoặc quận, thị xã, hoặc thành phố thuộc tỉnh, hoặc thành phố trực thuộc trung ương (được gọi chung là Bảo hiểm xã hội huyện), trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh. Về sự tồn tại của Bảo hiểm xã hội tại cấp huyện, quận, thị xã hoặc thành phố thuộc tỉnh, hoặc thành phố trực thuộc trung ương, được gọi là Bảo hiểm xã hội huyện. Bảo hiểm xã hội huyện hoạt động dưới sự quản lý và giám sát của Bảo hiểm xã hội tỉnh, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong quản lý và triển khai các hoạt động của Bảo hiểm xã hội ở cấp huyện.

Điều quan trọng, không có sự tổ chức của đơn vị Bảo hiểm xã hội huyện tại các đơn vị hành chính thành phố hoặc thị xã thuộc tỉnh, nơi trụ sở của Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh nằm trên địa bàn đó.

2. Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ở trung ương

Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ở cấp trung ương được thiết lập như sau:

1.Vụ Tài chính - Kế toán.

2. Vụ Hợp tác quốc tế.

3. Vụ Thanh tra - Kiểm tra.

4. Vụ Thi đua - Khen thưởng.

5. Vụ Kế hoạch và Đầu tư.

6. Vụ Tổ chức cán bộ.

7. Vụ Pháp chế.

8. Vụ Quản lý đầu tư quỹ.

9. Vụ Kiểm toán nội bộ.

10. Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội.

11. Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế.

12. Ban Quản lý Thu - Sổ, Thẻ.

13. Văn phòng (có đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh).

14. Viện Khoa học bảo hiểm xã hội.

15. Trung tâm Truyền thông.

16. Trung tâm Công nghệ thông tin.

17. Trung tâm Lưu trữ.

18. Trung tâm Giám định bảo hiểm y tế và Thanh toán đa tuyến.

19. Trung tâm Dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc khách hàng.

20. Trường Đào tạo nghiệp vụ bảo hiểm xã hội.

21. Tạp chí Bảo hiểm xã hội.

Các đơn vị từ khoản 1 đến khoản 13 được xem là đơn vị chuyên môn giúp việc Tổng Giám đốc. Trong khi các đơn vị từ khoản 14 đến khoản 21 được coi là các đơn vị sự nghiệp trực thuộc.

Một số đơn vị chuyên môn, như Vụ Kế hoạch và Đầu tư, Vụ Tài chính - Kế toán, Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kiểm toán nội bộ có 4 phòng. Trong khi Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, Vụ Thanh tra - Kiểm tra có 5 phòng. Ban Quản lý Thu - Sổ, Thẻ có 6 phòng, và Văn phòng có 9 phòng, bao gồm đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Số lượng cấp phó của người đứng đầu các tổ chức thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, số lượng Phó Trưởng phòng thuộc đơn vị chuyên môn giúp việc Tổng Giám đốc đảm bảo theo quy định tại Nghị định số 47/2019/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 10/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 02 năm 2016 của Chính phủ quy định về cơ quan thuộc Chính phủ.

Điều này đảm bảo tính hiệu quả và chuyên môn trong quản lý và triển khai các hoạt động của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

3. Bảo hiểm xã hội tỉnh

Bảo hiểm xã hội tỉnh là một tổ chức có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản và trụ sở riêng, và bao gồm các phòng chức năng trực thuộc. Tổng Giám đốc của Bảo hiểm xã hội quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, biên chế, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Giám đốc và Phó Giám đốc, cũng như quy định về kinh phí hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh.

Số lượng Phó Giám đốc của Bảo hiểm xã hội tỉnh không quá 03 người trung bình. Giám đốc của Bảo hiểm xã hội tỉnh chịu trách nhiệm bổ nhiệm, miễn nhiệm, và cách chức Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh dựa trên tiêu chuẩn chức danh và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ được ban hành bởi Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Giám đốc của Bảo hiểm xã hội tỉnh có trách nhiệm quản lý và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức, tài chính và tài sản trong phạm vi quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh, tuân theo phân cấp và hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Như vậy thì Giám đốc của Bảo hiểm xã hội tỉnh có trách nhiệm quản lý và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức, tài chính và tài sản trong phạm vi quản lý của Bảo hiểm xã hội tỉnh. Đồng thời, Giám đốc phải tuân theo phân cấp và hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đảm bảo tính hiệu quả và sự thống nhất trong quản lý và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh.

4. Bảo hiểm xã hội huyện

Bảo hiểm xã hội huyện có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng.

Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, biên chế và kinh phí hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện được quy định bởi Tổng Giám đốc. Theo đó thì chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, biên chế và kinh phí hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện được quy định và chỉ đạo bởi Tổng Giám đốc của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Tổng Giám đốc đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và quản lý hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả của hệ thống Bảo hiểm xã hội ở cấp huyện.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh có quyền thành lập các Tổ nghiệp vụ ở Bảo hiểm xã hội huyện dựa trên tình hình thực tế và nguyên tắc thành lập Tổ nghiệp vụ do Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh có thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức Giám đốc và Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện, cũng như Tổ trưởng, Phó Tổ trưởng các Tổ nghiệp vụ thuộc Bảo hiểm xã hội huyện.. Điều này đảm bảo quyết định về bổ nhiệm và quản lý cán bộ tại cấp huyện được thực hiện theo quy trình và tiêu chuẩn chức danh do Bảo hiểm xã hội Việt Nam đặt ra, đảm bảo tính chuyên môn và hiệu quả trong hoạt động của hệ thống Bảo hiểm xã hội.

Quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ được quy định bởi Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Số lượng Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện không vượt quá 02 người trung bình. Điều này giúp đảm bảo tính hiệu quả và quản lý hợp lý của hệ thống Bảo hiểm xã hội tại cấp huyện và đảm bảo rằng số lượng cán bộ phù hợp với nhiệm vụ và quy mô hoạt động tại cấp huyện. Quy định này cũng giúp đảm bảo tính thống nhất và chuẩn mực trong việc quản lý và điều hành của Bảo hiểm xã hội huyện.

Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện chịu trách nhiệm quản lý viên chức, người lao động, tài chính và tài sản trong phạm vi Bảo hiểm xã hội huyện quản lý theo hệ thống phân cấp của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và của Bảo hiểm xã hội tỉnh. Điều này đảm bảo tính hiệu quả và sự thống nhất trong quản lý và hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện. Như vậy thì Giám đốc của Bảo hiểm xã hội huyện chịu trách nhiệm quản lý và sử dụng các cán bộ, viên chức, người lao động, tài chính và tài sản trong phạm vi Bảo hiểm xã hội huyện. Quản lý này phải tuân theo hệ thống phân cấp và hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng như của Bảo hiểm xã hội tỉnh. Điều này giúp đảm bảo tính hiệu quả, sự thống nhất, và quản lý hợp lý của các hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện, đồng thời đảm bảo rằng các nguồn lực và cán bộ được sử dụng một cách tối ưu để phục vụ mục tiêu của hệ thống Bảo hiểm xã hội.