1. Khái niệm về ngân hàng

Ngân hàng thường nơi yêu cầu khách hàng khi đăng ký tài khoản phải đáp ứng mức yêu cầu về số dư tổi thiểu của tài khoản, vậy ngân hàng là gì?

Ngân hàng là tổ chức, thường là một doanh nghiệp, nhận tiền gửi, cho vay, thanh toán chi phiếu, và thực hiện các dịch vụ có liên quan khác cho công chúng. Bộ luật Tổng Công ty Ngân hàng năm 1956 định nghĩa ngân hàng như là một định chế tài chính ký thác chấp nhận các tài khoản chi phiếu hay cho vay thương mại, và tiền gửi được bảo hiểm bởi cơ quan bảo hiểm tiền gửi liên bang. Một ngân hàng hoạt động như là người trung gian giữa nhà cung cấp vốn và người sử dụng vốn, thay thế việc phân chia tín dụng cho nhà cung cấp vốn tốt nhất, thu tiền từ ba nguồn: các tài khoản séc, tiết kiệm và tiền gửi kỳ hạn; vay tiền ngắn hạn từ các ngân hàng khác; và vốn cổ phần.

Một ngân hàng kiếm tiền bằng cách tái đầu tư vốn này vào các tài sản dài hạn hơn. Một ngân hàng thương mại đầu tư nguồn vốn huy động từ những người gửi tiền và các nguồn khác, và dùng chủ yếu cho các khoản vay. Một ngân hàng đầu tư quản lý chứng khoán cho khách hàng và cho chính công việc kinh doanh nó. Khi cho vay, ngân hàng chấp nhận rủi ro lãi suất và rủi ro tín dụng; lãi suất thị trường có thể tăng trên biên lãi suất ròng (NET INTEREST MARGIN) mà ngân hàng có thể kiếm được từ danh mục cho vay và đầu tư, và người vay có thể mất khả năng thanh toán..

2. Số dư tối thiểu

Số dư tối thiểu là số tiền yêu cầu trong một tài khoản để thu được tiền lãi, đủ điều kiện cho các dịch vụ đặc biệt, hoặc được miễn các chi phí dịch vụ. Những tài khoản có số dư dưới mức tối thiểu có thể phải chịu phí dịch vụ, nếu số dư trung bình nằm dưới ngưỡng đó, hoặc nếu tài khoản rơi xuống dưới số dư đó bất kỳ lúc nào. Để có tài khoản séc tự do, thi một khách hàng phải giữ một số tiền nhất định trong tài khoản vào bất kỳ lúc nào, hoặc duy trì số tiền tương đương trong các tài khoản khác. Hệ thống kế toán chi phí có thể cung cấp cho khách hàng tiền lãi đối với số tiền còn ký gửi.

Hay nói cách khác, số dư tối thiểu là mức tiền ít nhất cần phải có trong tài khoản nhằm duy trì sự tồn tại và tính ổn định của tài khoản. Tùy thuộc vào từng ngân hàng mà mức số dư tối thiểu này sẽ có những sự khác biệt nhất định.

3. Mục đích của việc sử dụng số dư tối thiểu

- Số dư tối thiểu có thể coi là mức tiền dịch vụ mà khách hàng đặt cọc để tạo tài khoản mà sử dụng những dịch vụ của ngân hàng.

- Nhằm hạn chế việc khách hàng mở thẻ tràn lan, tạo ra nhiều tài khoản ảo khiến ngân hàng rơi vào tình trạng khó quản lý.

- Lọc bỏ những tài khoản đã qua sử dụng, những tài khoản mà số dư dưới mức tối thiểu do chủ tài khoản không còn dùng nữa hoặc không còn khả năng chi trả, giúp chủ tài khoản dễ kiểm soát được những tài khoản còn hoạt động.

4. Những dạng số dư tối thiểu 

Dù đều gọi là số dư tối thiểu nhưng mỗi ngân hàng sẽ yêu cầu một dạng số dư tối thiểu để bạn duy trì tài khoản và không phải trả phí, các dạng số dư tối thiểu mà từng ngân hàng yêu cầu sẽ có đặc điểm rất đa dạng, nhưng nhìn chung thì ở Việt Nam và các nước quốc tế thì số dư tối thiểu thường có các dạng sau đây:

- Số dư tối thiểu hàng ngày (minimum daily balance): Các tổ chức kinh tế có thể yêu cầu bạn duy trì một mức số dư tối thiểu theo ngày trong tài khoản để ngăn chặn phí phát sinh hoặc sinh lãi.

Ví dụ: ngân hàng yêu số dư tối thiểu hàng ngày của bạn là $1.500, nếu như tài khoản của bạn chỉ trong một ngày nào đó bị dưới mốc này, bạn sẽ phải trả phí để duy trì tài khoản.

- Số dư tối thiểu bình quân (average minimum balance): Các tổ chức kinh tế sẽ tính toán số dư bình quân hàng tháng bằng việc lấy tổng số tiền trong tài khoản vào cuối mỗi ngày trong một khoảng thời gian xác định chia cho số ngày tính trong khoảng thời gian xác định đó.

Ví dụ: ngân hàng yêu cầu số dư tối thiểu bình quân của bạn phải là $1.500

Vào ngày 01 tháng 6, số dư cuối ngày của bạn là$1.500

Vào ngày 12 tháng 6, bạn rút $1.000, số dư cuối ngày còn lại là $500

Vào ngày 18 tháng 6, bạn gửi thêm $3.000 vào tài khoản, số dư cuối ngày hiện tại là $3.500

Trong 11 ngày từ ngày 01/6 đến 11/6, tổng số dư cuối mỗi ngày của bạn sẽ là $1.500x11=$16.500

Trong 6 ngày từ ngày 12/6 đến 17/6, tổng số dư cuối mỗi ngày của bạn sẽ là $500x6=$3000

Trong 13 ngày còn lại từ ngày 18/6 đến 30/6, tổng số dư cuối mỗi ngày của bạn sẽ là $3.500x13=$45.000

Như vậy tổng số dư cuối mỗi ngày của bạn xét theo cả tháng là: 16.500+3000+45.000=65.000, chia cho 30 ngày trong tháng 6 bạn sẽ được khoảng $10.833 là số dư tối thiểu bình quân.

- Số dư tối thiểu tổng hợp (minimum combined balance): Các tổ chức kinh tế sẽ tính số bình quân số tiền trong tài khoản của bạn mỗi tháng theo nhiều loại tài khoản như tài khoản thanh toán và tài khoản tiết kiệm.

Ví dụ: ngân hàng yêu cầu số dư tối thiểu tổng hợp của bạn là $1.000. Bạn có $500 trong tài khoản thanh toán và $1.200 trong tài khoản tiết kiệm. Khi đó bạn sẽ có $1.700 tổng 2 tài khoản và sẽ không phải trả phí dịch vụ. Kể cả khi bạn tiêu hết $500 trong tài khoản thanh toán thì bạn vẫn không phải trả phí dịch vụ vì tổng số dư 2 tài khoản sẽ là $1.200, vẫn đáp ứng số dư tối thiểu tổng hợp mà ngân hàng yêu cầu.

5. Quy định của pháp luật Việt Nam về số dư tối thiểu

Theo quy định của nhà nước ta tại Thông tư 23/2014/TT-NHNN về việc hướng dẫn mở và sử dụng tài khoản thẻ thanh toán tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán:

- Chủ tài khoản thanh toán có nghĩa vụ duy trì số dư tối thiểu trên tài khoản thanh toán theo quy định của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán;

- Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán nơi mở tài khoản thanh toán cho khách hàng có quyền quy định về số dư tối thiểu trên tài khoản thanh toán và thông báo công khai, hướng dẫn cụ thể để khách hàng biết;

- Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có nghĩa vụ xây dựng quy trình nội bộ về mở, sử dụng tài khoản thanh toán và duy trì số dư tối thiểu trên tài khoản thanh toán. Hướng dẫn, thông báo công khai để khách hàng biết và giải đáp, xử lý kịp thời các thắc mắc, khiếu nại trong quá trình mở và sử dụng tài khoản thanh toán.

6. Số dư tối thiểu tại một số ngân hàng ở Việt Nam

Ở Việt Nam, các ngân hàng thường quy định số dư tối thiểu theo dạng số dư tối thiểu hàng ngày (minimum daily balance), do đó nếu bạn đang sinh sống và làm việc ở Việt Nam và số dư trong tài khoản của bạn trong một ngày nào đó bị dưới mức quy định, bạn có thể sẽ bị khóa thẻ, mất chức năng thanh toán và phải nộp thêm phí để duy trì dịch vụ. Các ngân hàng ở Việt Nam có mức số dư tối thiểu như sau:

Ngân hàng Số dư tối thiểu (VND)
VIB 100.000
Vietcombank 50.000
SHB 20.000
ACB 100.000
BIDV 50.000
DongABank 50.000
TPBank 50.000

Một số ngân hàng như Maritime Bank và Vietin Bank không yêu cầu mức số dư tối thiểu.

7. Cách để giải quyết vấn đề về số dư tối thiểu

Khi đi đăng ký tài khoản ngân hàng, mọi người thường bị gặp khúc mắc về vấn đề số dư tối thiểu để duy trì tài khoản. Do đó, để giải quyết vấn đề trên, bạn có thể tham khảo những cách sau"

Kiểm tra trước số dư tối thiểu mà ngân hàng bạn muốn đăng ký yêu cầu: Bạn có thể tìm kiếm những thông tin trên tại website của ngân hàng đó, hoặc gọi cho bên chăm sóc khách hàng của ngân hàng để được tư vấn..

Tìm kiếm những ngân hàng không yêu cầu mức số dư tối thiểu: Như đã đề cập ở trên, tại Việt Nam hiện nay có một số ngân hàng không yêu cầu mức số dư tối thiểu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng khi đăng ký dịch vụ, do đó bạn có thể tìm hiểu về những ngân hàng.

Chuyển tiền vào tài khoản: Đây là cách cụ thể và thông dụng nhất, vì việc chuyển tiền vào tài khoản của bạn sẽ giúp cho số dư tài khoản của bạn tăng lên, qua đó tránh được ruti ro về việc số dư tài khoản bị dưới mức số dư tối thiểu.

Lập những khoản tiền chuyển giao định kỳ: Trong trường hợp bạn có đồng thời cả ài khoản thanh toán lẫn tài khoản tiết kiệm trong cùng một ngân hàng và tài khoản tiết kiệm yêu cầu một mức số dư tối thiểu nhất định để duy trì hoạt động. Để giải quyết vấn đề số dư tối thiểu trong tài khoản tiết kiệm, bạn có thể tạo lập những khoản tiền chuyển giao định kỳ từ tài khoản chính của bạn sang tài khoản tiết kiệm.

Mở nhiều tài khoản trong cùng một ngân hàng:  Nhiều ngân hành có dịch vụ khuyến mãi khi bạn tạo nhiều tài khoản ngân hàng thì sẽ được miễn phí dịch vụ, do đó bạn có thể tạo nhiều tài khoản để được áp dụng các khuyến mãi trên.

Cẩn thận với thẻ ghi nợ: Nếu bạn không để ý đến hoạt động trong thẻ ghi nợ của bạn,rất có thể sẽ có những hoạt động gia hạn, thanh toán được thực hiện một cách tự động mà bạn không biết trước, dẫn đến số dư tài khoản của bạn bị sụt giảm dưới mức số dư tối thiểu

Bảo mật tài khoản ngân hàng: Tuyệt đối không cung cấp các thông tin bao gồm: số thẻ, hiệu lực thẻ, mã số bảo vệ in trên mặt sau thẻ. Và mật khẩu giao dịch ngân hàng trực tuyến, mã PIN cho người khác, kể cả nhân viên ngân hàng. Nếu bạn bị lộ thông tin tài khoản ngân hàng, thì rất có thể bạn sẽ bị mất tiền và cả thông tin cá nhân của bạn.

8. Có thể rút số dư tối thiểu không?

Như đã nói ở trên, việc áp dụng số dụng số dư tối thiểu trong thẻ ATM là việc cần thiết để ngân hàng quản lý tài khoản cũng như hạn chế tình trạng mở thẻ ảo. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, khi khách hàng không còn nhu cầu sử dụng và muốn đóng thẻ ATM thì họ có quyền rút lại khoản tiền bắt buộc duy trì tài khoản thẻ của mình.

Khi muốn rút số dư tối thiểu, bạn không thể thực hiện giao dịch này tại cây ATM hay bất kỳ dịch vụ nào. Cách duy nhất là bạn đến đúng chi nhánh/PGD của các ngân hàng và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên chăm sóc khách hàng.