Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là phương thức để phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh". Đặc trưng cơ bản của kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay sẽ có trong bài viết của Luật Minh Khuê dưới đây.
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa - kiểu kinh tế thị trường mới trong lịch sử phát triển của kinh tế thị trường - là cống hiến mới vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; phát hiện đầy tính sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, xuất phát từ tổng kết thực tiễn Việt Nam và tiếp thu chắt lọc kinh nghiệm của nhân loại. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghiã ở Việt Nam thời gian quá còn có quá nhiều vướng mắc, bất cập cần phải hoàn thiện.
Trong bài viết này, Luật Minh Khuê sẽ cùng bạn quý bạn đọc đi tìm hiểu rõ vấn đề này nhé
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định cho đất nước trong bối cảnh hiện nay. Vậy có thể hiểu kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là gì?
Đường lối đổi mới kinh tế theo hướng thị trường đã đuợc chính thức khẳng định từ Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), khi thông qua kế hoạch cải cách kinh tế theo hướng “đổi mới”. Đường lối này sau đó đã được thể chế hóa trong Hiến pháp (1992) và được tiếp tục phát triển trong các văn kiện của các Đại hội Đảng và các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ Việt Nam về “phát triển nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Ở nước ta hiện nay sở hữu nhà nước được hiểu là sở hữu toàn dân mà Nhà nước là đại diện. Sở hữu nhà nước là trình độ thấp hơn của sở hữu toàn dân. Trong thời kỳ quá độ lên CNXH và trong giai đoạn XHCN chỉ mới có sở hữu nhà nước. Nhà nước đại diện cho toàn dân sở hữu những tài nguyên thiên nhiên, của cải, tài sản, tư liệu sản xuất, vốn, ngân sách nhà nước…, của toàn dân, của toàn xã hội.
Mô h́ình An sinh xă hội (ASXH) đầu tiên ra đời cách đây khoảng 200 năm ở châu Âu với nhiều nỗ lực của Nhà nước Phổ nhằm khắc phục những bất b́nh đẳng trong thu nhập, điều hoà rủi ro, tạo điều kiện cho nhóm dân cư nghèo được thụ hưởng những điều kiện tối thiểu. ASXH xuất phát từ trách nhiệm của Nhà nước trước những nhóm dân cư, cộng đồng người bị rủi ro, thiệt tḥi v́ một lư do nào đó. Hơn nữa, cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường, t́nh trạng phân hoá giàu nghèo ngày càng tăng đă thúc đẩy
Sau khi định nghĩa khái niệm trách nhiệm, trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm nhà nước, xác định trách nhiệm của Nhà nước Việt Nam và trách nhiệm của cá nhân công dân nước Việt Nam, tác giả đã tập trung phân tích mối quan hệ mật thiết, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa trách nhiệm của Nhà nước Việt Nam và trách nhiệm của công dân Việt Nam trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc đứng trước những thử thách mới, trong đó có những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn đòi hỏi chúng ta phải có nhận thức đúng và giải quyết một cách hợp lý.
Tư tưởng kinh tế cốt lõi trong các văn kiện của Đại hội Đảng lần thứ XI là tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững. Tiền đề để thực hiện thành công nhiệm vụ này là triển khai hiệu quả ba đột phá chiến lược; trong đó, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường vừa là một đột phá then chốt, có tác động trực tiếp đến quá trình tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lại là nhiệm vụ không đòi hỏi nhiều nguồn lực tài chính, nếu nhận thức đúng và quy
