1. Tập trung triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo lộ trình

Chính phủ đã ra Nghị quyết 32/NQ-CP ngày 20/3/2024 về Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 686/NQ-UBTVQH15 giám sát chuyên đề về thực hiện Nghị quyết 88/2014/QH13 Nghị quyết 51/2017/QH14 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Nghị quyết này đề ra một số nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

Theo đó, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương trong việc thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Tiếp tục tập trung triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo lộ trình đã đề ra, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Đồng thời, nhân rộng mô hình tốt và các cách làm hay, điển hình tiên tiến. Cần tháo gỡ các vướng mắc, khắc phục và tồn tại hạn chế trong quá trình triển khai chương trình này. Việc phát huy sự chủ động của các cơ sở giáo dục và các nhà giáo là điểm then chốt trong quá trình này.

- Khi kết thúc năm học 2024 - 2025, tiến hành tổng kết đánh giá việc triển khai đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Đánh giá cũng sẽ tập trung vào việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa. Dựa trên kết quả đánh giá này, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội về việc sử dụng ngân sách nhà nước để biên soạn một bộ sách giáo khoa theo quy định tại Nghị quyết 88/2014/QH13 trong năm 2025.

- Hoàn thành việc biên soạn, tổ chức in, và phát hành sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, cũng như sách giáo khoa dành cho người khiếm thị, đảm bảo chất lượng và đúng tiến độ. Đồng thời, cần hướng dẫn việc in và phát hành tài liệu giáo dục địa phương, thử nghiệm và sử dụng sách giáo khoa điện tử theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

- Nâng cao hiệu lực và hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, cũng như mua sắm thiết bị dạy học và tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Việc kiểm tra, thanh tra công tác xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa cũng được đề ra, bao gồm cả quá trình biên soạn, thẩm định, xuất bản, in, phát hành, và lựa chọn sách giáo khoa, cũng như sử dụng chi phí phát hành sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc.

- Xem xét trách nhiệm của tổ chức và cá nhân liên quan đến việc chấp hành Nghị quyết 88/2014/QH13 về việc biên soạn một bộ sách giáo khoa do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thực hiện trước khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 122/2020/QH14. Đặc biệt, cần xem xét các trách nhiệm trong việc xảy ra sai sót đối với môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và báo cáo cơ quan có thẩm quyền trong năm 2024.

Chính phủ đã giao cho Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, cơ quan liên quan nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Cụ thể:

- Về Xã hội hóa và Quản lý Nhà nước trong Giáo dục: Bộ Giáo dục và Đào tạo phải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và Ủy ban Dân tộc để tổng kết việc thực hiện chủ trương xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Bao gồm rà soát, hoàn thiện và đề xuất các cơ chế, chính sách để bảo đảm vai trò chủ đạo của Nhà nước trong phát triển sự nghiệp giáo dục, tăng cường xã hội hóa và huy động các nguồn lực cho đổi mới giáo dục phổ thông.

- Về Quản lý Địa phương: Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ để rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định phân cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục. Nhằm tăng cường phân cấp và phân quyền cho các địa phương, bao gồm cả việc phân cấp phê duyệt tài liệu giáo dục của địa phương.

- Về Tuyên truyền và Đào tạo: Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chủ trì, phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, cũng như các cơ quan liên quan để tiếp tục tuyên truyền và quán triệt chủ trương, đổi mới chương trình và sách giáo khoa. Đặc biệt, cần tập trung vào một số nội dung, đối tượng và địa bàn trọng điểm để tạo sự đồng thuận của xã hội và quyết tâm mạnh mẽ hơn nữa trong toàn thể đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục.

- Về Giáo dục nghề nghiệp và Nghề phổ thông: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan có liên quan để chuẩn bị và ban hành Chương trình giáo dục hướng nghiệp và Chương trình giáo dục nghề phổ thông, cũng như chương trình trường trung học phổ thông kỹ thuật phù hợp với nhu cầu chung của quốc gia và nhu cầu riêng của các địa phương.

 

2. Lộ trình Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ra sao?

Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT đã quy định rõ ràng về Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, là một bước quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục tại Việt Nam. Theo thông tư này, Chương trình GDPT 2018 bao gồm các yếu tố chính sau:

- Chương trình tổng thể: Đây là cốt lõi của Chương trình GDPT 2018, định hình cách tiếp cận và triển khai giáo dục ở mỗi cấp học.

- Các chương trình môn học và hoạt động giáo dục: Được áp dụng tại các cấp học từ tiểu học đến trung học phổ thông, bao gồm cả cấp tiểu học, cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông. Những chương trình môn học và hoạt động giáo dục này được thiết kế để phản ánh mục tiêu và nội dung của Chương trình GDPT 2018, nhằm đảm bảo tính liên tục và phát triển toàn diện cho học sinh.

Điều 2 của Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT cũng xác định rõ lộ trình triển khai của Chương trình GDPT 2018 từ năm học 2020-2021 đến năm học 2024-2025. Theo đó:

- Năm học 2020-2021: Áp dụng Chương trình GDPT 2018 cho lớp 1.

- Năm học 2021-2022: Mở rộng áp dụng cho lớp 2 và lớp 6.

- Năm học 2022-2023: Triển khai cho lớp 3, lớp 7 và lớp 10.

- Năm học 2023-2024: Đưa vào thực hiện cho lớp 4, lớp 8 và lớp 11.

- Năm học 2024-2025: Hoàn thiện việc triển khai cho lớp 5, lớp 9 và lớp 12.

Qua các giai đoạn triển khai, việc áp dụng Chương trình GDPT 2018 từng bước sẽ giúp đảm bảo tính tiếp cận, sự hiệu quả và tính liên tục trong quá trình giáo dục, từ đó nâng cao chất lượng học tập và phát triển toàn diện cho học sinh. Phản ánh sự cẩn trọng và chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía cơ quan quản lý giáo dục để đảm bảo sự thành công của việc đổi mới giáo dục phổ thông tại Việt Nam.

 

3. Quan điểm xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng mở trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương trình giáo dục phổ thông, một trong những cột mốc quan trọng của hệ thống giáo dục, đã được xây dựng với một hướng mở và linh hoạt, nhằm đảm bảo tính linh hoạt, thích ứng và phát triển của hệ thống giáo dục. Thể hiện qua các điểm sau:

Trước hết, chương trình này bảo đảm sự đa dạng và sự linh hoạt trong việc tổ chức và triển khai. Mặc dù có các nội dung giáo dục cốt lõi và bắt buộc đối với học sinh trên toàn quốc, nhưng nó cũng trao quyền lựa chọn và trách nhiệm cho các địa phương, nhà trường. Cho phép các địa phương, nhà trường có thể bổ sung các nội dung giáo dục phù hợp với đặc thù và điều kiện cụ thể của họ, từ đó tạo ra một môi trường giáo dục đa dạng và phong phú. Việc kết nối hoạt động giáo dục với gia đình, chính quyền và xã hội cũng được đặc biệt chú trọng, góp phần tăng cường sự hiệu quả của quá trình giáo dục.

Thứ hai, chương trình giáo dục phổ thông chỉ định những nguyên tắc và định hướng chung về yêu cầu về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và việc đánh giá kết quả giáo dục. Tuy nhiên, nó không quá chi tiết, mà thay vào đó tạo điều kiện cho sự sáng tạo và linh hoạt của tác giả sách giáo khoa và giáo viên. Khuyến khích sự chủ động và sáng tạo trong việc thực hiện chương trình giáo dục, từ đó đáp ứng được sự đa dạng của học sinh và môi trường giáo dục.

Cuối cùng, chương trình này được thiết kế để đảm bảo tính ổn định và khả năng phát triển trong quá trình thực hiện. Có nghĩa là chương trình có khả năng thích ứng với tiến bộ khoa học - công nghệ và yêu cầu của thực tế, từ đó không bị lạc hậu mà ngược lại, luôn đáp ứng được nhu cầu và yêu cầu của xã hội và thị trường lao động.

Tóm lại, Chương trình giáo dục phổ thông được xây dựng theo hướng mở, linh hoạt và phản ánh sự tiến bộ của giáo dục hiện đại. Tạo ra một môi trường học tập đa dạng và phong phú, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh và nâng cao chất lượng của hệ thống giáo dục.

Xem thêm >>> Vai trò xây dựng kế hoạch bài dạy trong quá trình tổ chức thực hiện chương trình giáo dục môn học?

Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!