1. Thành phần hữu cơ trong đất sinh ra từ đâu?
Nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ trong đất là:
A. Đá mẹ
B. Địa hình
C. Khí hậu
D. Sinh vật
Như vậy, sinh vật sống là nguyên nhân sinh ra các thành phần hữu cơ có trong đất. Sinh vật sống ở đây gồm các loại vi khuẩn, vi khuẩn lục và các loại sinh vật khác, chịu trách nhiệm phân huỷ và các tàn dư hữu cơ và tạo ra phần lớn hữu cơ trong đất. Tình trạng sống sẽ được biểu hiện nhiều mức độ khác nhau ở các loài khác nhau. Một số sinh vật có hệ thống sống phức tạp, trong khi các sinh vật khác lại sống khá đơn giản. Các sinh vật sống này phụ thuộc rất lớn vào thức ăn, nước uống và không khí, quy định theo thời gian và sinh sản sẽ thực hiện được sự tăng trưởng của chúng. Hơn nữa, các sinh vật duy trì môi trường bên trong của chúng ở mức không đổi bất kể những thay đổi của môi trường bên ngoài.
2. Thành phần chất hữu cơ trong đất gồm có gì?

Chất hữu cơ chiếm 5% trong thành phần của đất. Chất hữu cơ trong đất bao gồm các hợp chất hữu cơ như các loại vi sinh vật (sinh khối đất), Chất hữu cơ từ quá trình phân hủy từ xác bã thực vật, các quá trình chuyển đổi trong đất.
Carbohydrates:
Tổng hàm lượng carbonhydrates của chất hữu cơ trong đất thay đổi từ 5 - 20%. Thành phần này bao gồm các polysaccharides và các đường đơn như glucose, galactose, arabinose….
Các hợp chất chứa đạm (N):
Hàm lượng đạm của chất hữu cơ trong đất tự nhiên dao động từ 3 - 6%. Sự thủy phân acid sẽ giải phóng ra các amino acids, amino đường và amonia. Có khoảng 20 amino acids đã được định danh và 2 amino đường là glucosamine và galactosamine, được biết là chiếm tỉ lệ cao trong thành phần N của chất hữu cơ. Một nghiên cứu trên các loại đất khác nhau cho thấy có khoảng hơn 1/2 N tồn tại dưới dạng nối của các amino acids và amino đường. Tính chất của các thành phần khác chưa được xác định rõ ràng.
Các hợp chất chứa lân (P):
Chất hữu cơ trong đất chứa rất nhiều dạng lân hữu cơ, chiếm 15 - 80% tổng lượng P trong đất. Các hợp chất lân hữu cơ được tìm thấy trong chất hữu cơ của đất bao gồm inositol hexaphosphate (đây là hợp chất chính), phospholipids và một số nucleotides.
Các thành phần khác:
Phần còn lại của chất hữu cơ trong đất được xác định dựa trên hợp nhất của các vòng polyphenol có thể chứa các quinones và có rất nhiều hợp chất N được liên kết trong các hợp chất này. Các chất này phần lớn bắt nguồn từ các sản phẩm của quá trình trao đổi chất của vi sinh vật (Kononova, 1996), nhưng chúng cũng có thể có nguồn gốc từ sự phân giải thành phần lignin của thực vật.
3. Vai trò của thành phần hữu cơ trong đất
Hàm lượng chất hữu cơ trong đất là một trong những yếu tố quan trọng nhằm tạo độ phì của đất. Chất hữu cơ có nhiều chức năng, mà những chức năng đó là yếu tố quyết định cho sự thành công của nông dân. Hiểu rõ các chức năng khác nhau của chất hữu cơ giúp nông dân có thể đưa ra các quyết định đúng đắn trong quá trình quản lý đất.
Chất hữu cơ giúp cải thiện cấu trúc đất
Các chất hữu cơ cùng với các vi sinh vật và rễ thực vật tiết ra các chất có tính keo. Chất này giúp chúng liên kết với các hạt khoáng đất lại với nhau và tạo ra một tập hợp đất vững chắc. Chính vì vậy, vật chất hữu cơ giúp tạo một cấu trúc đất xốp, mềm cùng rất nhiều các hang rỗng. Vì thế làm đất thông khí tốt hơn, thấm nước mưa hoặc thoát nước tốt hơn và rễ cây đâm xuyên vào đất dễ dàng hơn.
Những phần chất hữu cơ có thể nhìn thấy được hoạt động như những miếng bọt biển nhỏ có thể giữ nước gấp 5 lần so với trọng lượng riêng của chúng. Vì vậy, trong các thời kỳ khô hạn sẽ có sẵn nước hơn cho cây trồng sử dụng trong một thời gian dài.
Để cải thiện cấu trúc đất, bạn có thể sử dụng phân bón hữu cơ Organic , phân chuồng, phân trùn quế. Đây là một trong những phân bón có chất hữu cơ cao, giúp cấu trúc đất ổn định và tạo điều kiện cho cây trồng phát triển tốt hơn.
Tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng trong đất
Chất hữu cơ trong đất có vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng giữ nước và dinh dưỡng cho cây trồng. Chất mùn hữu cơ trong đất còn làm tăng khả năng hấp thụ của đất, giữ được các chất dinh dưỡng, đồng thời làm tăng tính đệm của đất, giúp giảm được sự mất mát phân hóa học bón vào đất. Chất hữu cơ trong đất đều chứa các nguyên tố dinh dưỡng: N, P, K, S, Ca, Mg và các nguyên tố vi lượng. Khi chất hữu cơ bị phân hủy, chúng sẽ trở thành các chất dinh dưỡng có thể được hấp thụ bởi cây trồng. Ngoài ra, chất hữu cơ còn là nguồn cung cấp Carbon và năng lượng cho vi sinh vật đất, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động hóa sinh của đất.Chính vì vậy, nếu thiếu hoạt động hóa sinh này, hệ sinh thái đất sẽ ngừng hoạt động.
Hàm lượng chất hữu trong đất giúp duy trì và ổn định độ pH
Sản phẩm cuối cùng của các chất hữu cơ là mùn, mà mùn lcó chức năng quan trọng trong việc duy trì và ổn định độ pH. Mùn giúp hạn chế các tác động xấu của môi trường đến sự sinh trưởng và phát triển cây trồng. Điều này xảy ra khi pH thay đổi đột ngột trong quá trình cung cấp phân bón hoặc điều hòa chất dinh dưỡng từ phân bón. Để tăng cường chức năng này, có thể sử dụng phương pháp phun phân bón lá chứa lân hoặc sử dụng super lân kết hợp với các phương pháp khác để cải thiện độ cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng.
Thành phần chất hữu cơ trong đất giúp kích thích sự sinh trưởng của các sinh vật có ích
Chất hữu cơ là nguồn cung cấp thức ăn chính cho vi sinh vật đất và thực vật. Chúng cung cấp Carbon và năng lượng cho vi sinh vật đất, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động hóa sinh của đất. Khi chất hữu cơ bị phân giải, các chất dinh dưỡng như N, P, S,… được giải phóng và trở thành các dạng ion hòa tan dễ dàng hấp thu bởi cây trồng.
Ức chế một số bệnh về rễ thường gặp ở cây trồng
Một số loại chất hữu cơ có thể tạo phức với vi khuẩn gây bệnh, làm giảm khả năng chúng tấn công rễ cây. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các chất này phân giải trong đất tạo ra các chất kháng khuẩn và kháng nấm giúp bảo vệ cây trồng khỏi các bệnh về rễ. Ngoài khả năng tăng cường kháng bệnh của cây trồng chất hữu cơ còn giúp cây trồng giảm sự phụ thuộc vào các loại thuốc trừ sâu và thuốc bảo vệ thực vật.
Tóm lại, thành phần hữu cơ trong đất chơi vai trò quan trọng trong duy trì sự phát triển của cây trồng, cải thiện tính năng đất, duy trì sự cân bằng nước, hỗ trợ hoạt động của vi sinh vật và giữ gìn sự đa dạng sinh học trong đất.
4. Biện pháp tăng cường vật chất hữu cơ cho đất một cách hiệu quả
Cách làm tăng chất hữu cơ trong đất bao gồm các biện pháp sau:
Giữ lại tàn dư cây trồng: Để lại tàn dư cây trồng trên ruộng thay vì đốt hoặc phá hủy chúng vì chúng là nguồn sinh khối chính.
Thêm phân hữu cơ: Phân hữu cơ như phân bón hữu cơ, phân lân, phân bón lá, và phân bò là nguồn cung cấp hữu cơ tức thì cho đất. Đây là cách nhanh chóng để cải thiện lượng hữu cơ trong đất.
Phân loại rác thải hữu cơ: Phân loại rác thải hữu cơ từ hộ gia đình hoặc nhà hàng và sử dụng chúng để tạo compost. Việc này giúp giảm lượng rác thải và cung cấp thêm hữu cơ cho đất
Tái sử dụng các phế liệu thực vật cứng là các phế liệu thực vật cứng (nhiều sợi thớ hoặc gỗ) sẽ làm tăng hàm lượng chất hữu cơ vì nó tồn tại lâu ở trong đất, hơn nữa, nó còn giúp làm giảm xói mòn.
Sử dụng cây phân xanh hoặc cây che phủ: Cây phân xanh cùng được trồng trên ruộng sẽ đóng góp nguồn sinh khối đáng kể từ cả lá và rễ; Những vật liệu phân xanh không được trồng ở trên đồng ruộng thì chỉ có thể sử dụng phần lá của nó; vật liệu thực vật càng non, sự phân hủy sẽ càng nhanh, vì thế nó giải phóng dinh dưỡng nhanh hơn nhưng lại ít bổ sung lượng dinh dưỡng vào đất để tạo chất hữu cơ cho đất.
Sử dụng phương pháp canh tác then chốt trong nông nghiệp: Đưa vào cơ cấu luân canh những loại cây có thể tạo chất hữu cơ trong đất; đặc biệt những cây lâu năm và những cây trồng có hệ thống rễ rậm rạp (như các loại cỏ chăn nuôi) sẽ rất có ích.
Đặc biết, cần ngăn chặn xói mòn đất như trồng cây bóng mát, giảm bãi cỏ giòn, trồng cây bóng mát......