1. Thế trận lòng dân là gì?

“Thế trận” thường được hiểu là “Cách bố trí lực lượng trong trận chiến đấu hay thi đấu. “Lòng dân” là khái niệm chỉ trạng thái tinh thần, niềm tin, sự đồng lòng của người dân với chế độ xã hội và giai cấp nắm quyền lãnh đạo xã hội; là yếu tố rất quan trọng có tính quyết định đến sức mạnh, sự hưng thịnh hay suy vong của mỗi triều đại, quốc gia, dân tộc. Bởi, quần chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo lịch sử, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân, gốc có vững cây mới bền. Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân, ta được lòng dân thì ta không sợ gì cả. Nếu không được lòng dân thì ta không thể làm tốt công tác.

“Thế trận lòng dân” được hiểu là tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu, phấn đấu của toàn dân tộc được quy tụ, tập hợp, khơi dậy, phát huy, tạo thành nền tảng chính trị vững chắc, sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc, sẵn sàng huy động nhằm thực hiện các mục tiêu của cách mạng. “Thế trận lòng dân” là loại hình thế trận đặc biệt, không thể hiện ra bằng hình hài cụ thể như thế trận quân sự, quốc phòng mà được thể hiện bằng sức mạnh nội sinh của quốc gia, dân tộc theo từng cấp độ khác nhau. Trên thực tế, yếu tố “lòng dân” không tự nhiên trở thành “thế trận lòng dân” và “thế trận lòng dân” có thể vững ở thời điểm này, giai đoạn này nhưng cũng có thể không vững ở thời điểm khác, giai đoạn khác.

Do đó, “thế trận lòng dân” phải thường xuyên được củng cố trong hoạt động thực tiễn thông qua đường lối, chủ trương, chính sách hợp lòng dân, phục vụ cho lợi ích của nhân dân, được triển khai thống nhất trong các tầng lớp dân cư, trong mọi lứa tuổi, mọi giai tầng xã hội.

Chỉ có như vậy “lòng dân” mới hội tụ trở thành sức mạnh tổng hợp của quốc gia, dân tộc. Thực chất đó chính là vai trò của lực lượng nắm quyền lãnh đạo xã hội trong việc chuyển hóa “lòng dân” thành “thế trận lòng dân”. Khi được xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân” sẽ tác động trở lại làm cho “lòng dân” phát triển hài hòa, đúng định hướng.

2. Nội dung xây dựng thế trận lòng dân

Xây dựng “thế trận lòng dân” là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân, được vận dụng một cách linh hoạt trong thực tiễn cuộc sống, như lời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo: “Ta làm hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại, nếu cái gì làm trái lòng dân, để mất niềm tin là mất tất cả”, bởi “sức dân như nước, chở thuyền là dân mà lật thuyền cũng là dân”.

Thời gian qua, các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động "diễn biến hòa bình" để chống phá sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước ta, với âm mưu thâm độc là nhằm làm ly tán lòng dân, mất niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Thủ đoạn để thực hiện âm mưu đó rất đa dạng, dưới nhiều hình thức khác nhau như xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ đảng cộng sản, bôi nhọ chủ nghĩa xã hội, tuyên truyền tư tưởng tư sản, tô hồng và ca tụng xã hội tư sản hiện đại; dùng các chiêu bài tự do, dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để kích động, gây mâu thuẫn nội bộ; móc nối và nuôi dưỡng các phần tử phản động, cực đoan, cơ hội chính trị trong nước, lôi kéo, mua chuộc các phần tử thoái hóa, biến chất, bất mãn, bất đồng quan điểm để gây dựng lực lượng đối lập thực hiện các hành vi chống phá chế độ.

Ngày nay, bảo vệ vững chắc Tổ quốc không chỉ là bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, mà còn là bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng, văn hoá và an ninh xã hội; duy trì trật tự, kỷ cương, an toàn xã hội; giữ vững ổn định chính trị của đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bất ngờ.

Để xây dựng “thế trận lòng dân” vững mạnh, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cấp ủy, chính quyền các cấp cần tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức để Đảng ta thực sự là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc. Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong xây dựng “thế trận lòng dân”, củng cố lòng tin của Nhân dân đối với Đảng, mọi cán bộ, đảng viên cần thực hiện nghiêm túc quy định về trách nhiệm nêu gương tự giác, thường xuyên, gắn với việc thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Chú trọng xây dựng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị các cấp theo hướng gần dân, chăm lo cho dân, tạo sức mạnh và uy tín để củng cố niềm tin trong Nhân dân.

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của xây dựng “thế trận lòng dân” gắn với chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị, ngăn chặn, đẩy lùi “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tích cực đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Thường xuyên quan tâm, chăm lo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân bằng hệ thống các chính sách cụ thể, để Nhân dân được ấm no, hạnh phúc, luôn tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước.

3. Tăng cường xây dựng, phát huy thế trận lòng dân

Giải pháp tăng cường xây dựng và phát huy vai trò của thế trận lòng dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc những năm tới bao gồm những nội dung sau:

Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong xây dựng thế trận lòng dân:

- Cần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới nói chung và nhiệm vụ xây dựng và phát huy vai trò của thế trận lòng dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói riêng. Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh: “Tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước. Qua đó, củng cố niềm tin trong Đảng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

- Đảng cần đổi mới phương thức lãnh đạo, tập hợp, vận động quần chúng, theo hướng linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả, huy động tối đa sức mạnh của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cần đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực ngang tầm nhiệm vụ, “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung”, thật sự “trọng dân, gần dân, tin dân, hiểu dân, học dân, dựa vào dân và có trách nhiệm với dân”. Qua đó, phát huy cao độ, hiệu quả vai trò của thế trận lòng dân vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Cần đẩy mạnh phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tốt an sinh xã hội, kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh:

- Cần tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Tiếp tục đổi mới, giữ vững và nâng cao tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế, đồng thời tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, minh bạch của doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế

- Đồng thời, tăng cường đầu tư của Nhà nước, huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ. Giải quyết tốt chính sách lao động, việc làm và thu nhập; khắc phục những bất hợp lý về tiền lương, tiền công, trợ cấp xã hội.

Mở rộng dân chủ gắn với đẩy mạnh xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc:

- Đại hội XIII nhấn mạnh: “Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt, có hiệu quả trên thực tế phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”(15). Các quyền con người, các quyền tự do, bình đẳng của công dân được thừa nhận, tôn trọng và bảo vệ; nhân dân phải là chủ thể đích thực và cao nhất của quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước, mọi thiết chế quyền lực đều được đặt dưới sự kiểm tra, giám sát, trước hết là của nhân dân.

- Xây dựng, phát triển nền văn hóa, tạo ra môi trường văn hóa tốt đẹp để mỗi cá nhân và cộng đồng xã hội có điều kiện phát triển lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, tự hào, tự tôn dân tộc Việt Nam, phát huy cốt cách, tâm hồn, đạo lý tốt đẹp con người Việt Nam.

Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho cán bộ, công chức, viên chức và toàn dân:

Các cấp, các ngành cần tăng cường công tác giáo dục, bồi dưỡng lòng tự tôn, tự hào dân tộc, truyền thống vẻ vang của Đảng, của Quân đội nhân dân Việt Nam trong mọi tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Tăng cường bồi dưỡng đường lối, quan điểm, yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, làm cho mọi người dân hiểu rõ đối tượng và đối tác, thời cơ và thách thức đối với quốc phòng, an ninh trong điều kiện hiện nay.

Tiến hành thường xuyên, toàn diện, hiệu quả công tác giáo dục quốc phòng, an ninh; lựa chọn và sử dụng hình thức, phương pháp giáo dục phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, chức trách của từng đối tượng.

Đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống, làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, ngăn chặn, loại trừ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ và các hành động cản trở việc xây dựng và phát huy vai trò của thế trận lòng dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc:

- Cần đề cao tinh thần cảnh giác, chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Đổi mới mạnh mẽ nội dung, mở rộng lực lượng, đa dạng hóa các biện pháp, cách thức đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, chú trọng ứng dụng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, truyền thông, internet, mạng xã hội...

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, bạn đọc có thể tìm hiểu tại bài viết: Khoan thư sức dân nghĩa là gì? Bài học trọng dân, khoan thư sức dân và trọng dụng hiền tài của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thế trận lòng dân là gì? Nội dung xây dựng thế trận lòng dân mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!