1. Quy định chung về thời gian làm việc đối với lao động chưa thành niên
Điều 146 Bộ luật Lao động 2019 quy định chi tiết về thời gian làm việc của người chưa thành niên như sau:
* Đối với người chưa đủ 15 tuổi:
- Thời gian làm việc tối đa:
+ Trong 1 ngày: Không quá 4 giờ.
+ Trong 1 tuần: Không quá 20 giờ.
- Không được phép:
+ Làm thêm giờ.
+ Làm việc vào ban đêm.
* Đối với người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi:
- Thời gian làm việc tối đa:
+ Trong 1 ngày: Không quá 8 giờ.
+ Trong 1 tuần: Không quá 40 giờ.
- Được phép:
+ Làm thêm giờ.
+ Làm việc vào ban đêm trong một số trường hợp: Nghề nghiệp, công việc được Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định trong danh mục.
- Lưu ý:
+ Người sử dụng lao động có trách nhiệm tuân thủ các quy định trên về thời gian làm việc của người chưa thành niên.
+ Việc vi phạm quy định về thời gian làm việc của người chưa thành niên sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
2. Danh mục nghề, công việc mà lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có thể làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm
Danh mục nghề, công việc người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có thể được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm được hướng dẫn bởi Điều 10 Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH có hiệu lực từ ngày 15/03/2021 bao gồm:
* Các nghề, công việc mà lao đọng từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có thể làm thêm giờ
- Biểu diễn nghệ thuật: Thể hiện tài năng âm nhạc, vũ đạo, diễn xuất,...; Tham gia các chương trình ca múa nhạc, hội chợ, sự kiện,...; Rèn luyện sự tự tin, giao tiếp và khả năng trình diễn.
- Vận động viên thể thao: Tham gia các bộ môn yêu thích như bóng đá, cầu lông, bơi lội,...; Rèn luyện sức khỏe, thể chất và tinh thần đồng đội; Có cơ hội thi đấu và gặt hái thành tích.
- Viết văn, viết báo: Chia sẻ suy nghĩ, câu chuyện qua các bài viết; Tham gia các diễn đàn, trang báo dành cho giới trẻ; Rèn luyện kỹ năng viết lách, tư duy sáng tạo.
- Lập trình phần mềm: Tạo ra những ứng dụng, website hữu ích; Tham gia các cuộc thi lập trình dành cho học sinh, sinh viên; Rèn luyện tư duy logic, giải quyết vấn đề và khả năng sáng tạo.
- Nghề truyền thống: Chấm men gốm, làm giấy dó, nón lá,...; Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; Rèn luyện sự tỉ mỉ, khéo léo và tính kiên trì.
- Nghề thủ công mỹ nghệ: Thêu ren, làm đồ mộc, tranh dân gian,...; Tự tay tạo ra những sản phẩm độc đáo, tinh tế; Rèn luyện sự sáng tạo, khéo léo và khả năng thẩm mỹ.
- Nghệ nhân tre, nứa, lá: Đan lát, làm đồ gia dụng, đồ thủ công mỹ nghệ: Tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên như mây, tre, nứa, dừa, chuối, bèo lục bình,... để tạo ra những sản phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn truyền thống; Khéo tay, tỉ mỉ, sáng tạo.
- Nghề đóng gói:
+ Gói nem, gói kẹo, gói bánh: Góp phần mang đến những món ăn, thức uống thơm ngon, đẹp mắt đến tay người tiêu dùng.
+ Cắt chỉ, đơm nút, thùa khuyết, đóng gói vào hộp các sản phẩm dệt thủ công: Đảm bảo sản phẩm được đóng gói cẩn thận, đẹp mắt và an toàn.
+ Kỹ năng cần thiết: Chuyên tâm, cẩn thận, nhanh nhẹn.
- Bưu tá:
+ Đưa tin, thư bưu phẩm, bưu kiện: Kết nối thông tin và trao gửi yêu thương đến mọi người.
+ Đóng gói bưu phẩm: Đảm bảo bưu phẩm được đóng gói an toàn, đúng quy định.
+ Kỹ năng cần thiết: Tỉ mỉ, cẩn thận, giao tiếp tốt.
- Nghề bán hàng:
+ Bán hàng tận nhà: Mang sản phẩm và dịch vụ đến tận tay khách hàng một cách tiện lợi.
+ Bán hàng qua điện thoại: Tư vấn và chốt đơn hàng qua điện thoại một cách chuyên nghiệp.
+ Bán hàng trực tuyến: Tiếp cận khách hàng tiềm năng rộng rãi thông qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.
+ Kỹ năng cần thiết: Giao tiếp tốt, thuyết phục, am hiểu sản phẩm.
- Công việc đường phố:
+ Đánh giày: Mang lại vẻ ngoài sáng bóng cho những đôi giày.
+ Chế biến, bán hàng thực phẩm trên hè phố: Mang đến những món ăn ngon, giá cả hợp lý cho thực khách.
+ Kỹ năng cần thiết: Chuyên nghiệp, cẩn thận, vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Gia sư:
+ Hỗ trợ học tập cho các em nhỏ, giúp các em tiến bộ và đạt được thành công trong học tập.
+ Kỹ năng cần thiết: Kiến thức chuyên môn, khả năng truyền đạt, kiên nhẫn và yêu thích trẻ em.
- Công việc liên quan đến vệ sinh, an ninh
+ Quét dọn, giúp việc trong các gia đình: Giữ cho không gian sống luôn sạch sẽ, gọn gàng và thoải mái.
+ Phụ giúp vệ sinh nhà cửa: Hỗ trợ dọn dẹp vệ sinh tại các nhà hàng, khách sạn, văn phòng,...
+ Bảo vệ, trông xe các cơ quan, doanh nghiệp, nhà hàng: Đảm bảo an ninh cho tài sản và con người.
+ Kỹ năng cần thiết: Chăm chỉ, cẩn thận, trung thực và có tinh thần trách nhiệm cao.
- Thu ngân và bán hàng:
+ Thu tiền từ máy bán hàng tự động, ghi số từ các đồng hồ: Đảm bảo quy trình thanh toán diễn ra chính xác và hiệu quả.
+ Thu ngân, bán hàng trong siêu thị: Phục vụ khách hàng một cách chuyên nghiệp, nhanh chóng và thân thiện.
+ Kỹ năng cần thiết: Tốc độ nhanh nhẹn, cẩn thận, tính toán chính xác và kỹ năng giao tiếp tốt.
- Công việc trong nhà hàng, quán ăn, quán cà phê:
+ Lễ tân: Chào đón và hướng dẫn khách hàng.
+ Pha chế đồ uống: Mang đến những ly thức uống thơm ngon, hấp dẫn.
+ Phụ bàn: Phục vụ khách hàng một cách chu đáo, nhiệt tình.
+ Phụ bếp: Hỗ trợ đầu bếp trong việc chế biến món ăn.
+ Đầu bếp: Thổi hồn vào món ăn bằng tài năng và sự sáng tạo.
+ Tạp vụ: Đảm bảo vệ sinh chung cho khu vực nhà hàng.
- Công việc văn phòng:
+ Photo: Sao chép tài liệu nhanh chóng và chính xác.
+ Đánh máy: Soạn thảo văn bản, bảng biểu một cách chuyên nghiệp.
+ Trực điện thoại: Tiếp nhận và giải đáp thắc mắc của khách hàng một cách hiệu quả.
- Bán hàng:
- Quần áo: Giúp khách hàng lựa chọn trang phục phù hợp, thể hiện phong cách cá nhân.
+ Giày dép: Tư vấn và cung cấp cho khách hàng những đôi giày thoải mái, hợp thời trang.
+ Sách báo: Chia sẻ niềm đam mê đọc sách và mang đến tri thức cho cộng đồng.
+ Tạp hóa: Phục vụ nhu cầu mua sắm hàng ngày của khách hàng một cách tiện lợi.
- Sơ chế nông sản:
+ Phân loại: Đảm bảo chất lượng nông sản đồng đều, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
+ Gọt vỏ, bóc vỏ, tách nhân: Chuẩn bị nguyên liệu tươi ngon để chế biến món ăn.
+ Đóng gói: Giữ cho nông sản được tươi ngon và an toàn trong quá trình vận chuyển.
- Làm vườn:
+ Làm cỏ vườn rau sạch: Giữ cho vườn rau luôn xanh tốt, không sâu bệnh.
+ Thu hoạch rau, củ, quả sạch theo mùa: Mang đến cho khách hàng những sản phẩm tươi ngon, an toàn cho sức khỏe.
+ Kỹ năng cần thiết: Chăm chỉ, cẩn thận, am hiểu về kỹ thuật trồng trọt và thu hoạch.
- Chăn nuôi:
+ Nuôi gia súc, gia cầm: Cung cấp thực phẩm tươi ngon cho người tiêu dùng.
+ Nuôi giun, dế, côn trùng không độc hại, nguy hiểm: Phát triển mô hình kinh tế xanh, bảo vệ môi trường.
+ Kỹ năng cần thiết: Chăm chỉ, kiên nhẫn, am hiểu về kỹ thuật chăn nuôi và có khả năng quản lý đàn vật nuôi.
* Các nghề, công việc mà lao đọng từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có thể làm việc ban đêm:
- Biểu diễn nghệ thuật:
+ Ca sĩ, vũ công, diễn viên: Hút hồn khán giả bằng tài năng và đam mê nghệ thuật.
+ Chơi nhạc cụ: Sáng tạo những giai điệu du dương, khuấy động bầu không khí.
+ MC, dẫn chương trình: Kết nối khán giả và tạo nên bầu không khí sôi động cho các sự kiện.
+ Kỹ năng cần thiết: Tự tin, năng động, sáng tạo, có khả năng trình diễn và giao tiếp tốt.
- Vận động viên thể thao:
+ Thi đấu các môn thể thao cá nhân hoặc đồng đội: Thể hiện sức mạnh, kỹ năng và tinh thần thể thao.
+ Làm huấn luyện viên thể thao: Chia sẻ kiến thức và đam mê với thế hệ trẻ.
+ Kỹ năng cần thiết: Khỏe mạnh, dẻo dai, có tinh thần thi đấu cao và khả năng làm việc nhóm tốt.
3. Lưu ý khi sử dụng người lao động chưa thành niên làm việc
Lưu ý quan trọng khi sử dụng lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm:
- Đảm bảo thời gian làm việc tuân thủ quy định:
+ Người sử dụng lao động có trách nhiệm đảm bảo thời gian làm việc của người lao động chưa thành niên tuân theo quy định của pháp luật.
+ Thời gian làm việc tối đa trong 1 ngày đối với người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi là 8 giờ.
+ Thời gian làm việc tối đa trong 1 tuần đối với người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi là 40 giờ.
+ Người sử dụng lao động không được sử dụng lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm thêm giờ quá 2 giờ mỗi ngày và 10 giờ mỗi tuần.
+ Người sử dụng lao động không được sử dụng lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc vào ban đêm (từ 22 giờ đến 6 giờ sáng).
- Tôn trọng quyền từ chối của người lao động:
+ Người lao động chưa thành niên có quyền từ chối làm việc thêm giờ, làm việc vào ban đêm nếu không phù hợp với sức khỏe hoặc điều kiện cá nhân.
+ Người sử dụng lao động không được ép buộc hoặc đe dọa người lao động chưa thành niên làm việc thêm giờ, làm việc vào ban đêm.
- Hậu quả của việc vi phạm:
+ Việc sử dụng lao động chưa thành niên trái với quy định của pháp luật sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về lao động.
+ Người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động hoặc buộc chấm dứt hợp đồng lao động.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Sử dụng người lao động chưa thành niên làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có thể bị xử lý hình sự không. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
