Thủ tục ly hôn thuận tình cần những gì? Mất bao lâu? Nộp ở đâu?

Thủ tục ly hôn thuận tình hay còn được gọi là ly hôn đồng thuận hay thuận tình ly hôn. Điều này thể hiện rõ việc cả vợ và chồng đều thống nhất sẽ giải quyết việc ly hôn tại toà án để chấm dứt quan hệ hôn nhân. Tức là thống nhất được lý do xin ly hôn và cả hai đều muốn việc ly hôn được diễn ra theo quy định của pháp luật. Đồng thời hai bên đã thống nhất được cơ bản quyền nuôi con, phương thức phân chia tài sản, nghĩa vụ trả nợ chung/nợ riêng nếu có.

Luật Minh Khuê hướng dẫn chi tiết thủ tục ly hôn thuận tình như sau:

1. Tổng quan về ly hôn thuận tình

1.1 Khái niệm ly hôn thuận tình là gì?

Theo quy định tại điều 55 của Luật hôn nhân gia đình năm 2014 về thuận tình ly hôn có quy định: "Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn."

Như vậy, có thể hiểu ly hôn thuận tình là việc hai vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn và đã tự nguyện thoả thuận việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục con trên cơ sở đảm bảo quyền lợi chính đáng của vợ và con.

1.2 Phân biệt ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương

Vì ly hôn thuận tình khi một bên thay đổi ý định không muốn ly hôn nữa hoặc xảy ra các tranh chấp về tài sản, quyền nuôi con thì việc ly hôn thuận tình có thể trở thành ly hôn đơn phương. Và trong trường hợp ly hôn đơn phương nếu các bên thống nhất sẽ ly hôn và thoả thuận được về tài sản, quyền nuôi con thì việc ly hôn đơn phương có thể trở thành ly hôn thuận tình. Luật Minh Khuê lập bảng so sánh để phân biệt giữa ly hôn thuận tình và đơn phương để quý khách hàng dễ phân biệt:

Như vậy, việc ly hôn thuận tình có những ưu điểm vượt trội so với ly hôn đơn phương về thời gian xử lý nhanh, ít phát sinh tranh chấp do tất cả những tranh chấp có thể phát sinh đã được vợ chồng tự nguyện thoả thuận. Toà án chỉ cần xác minh thông tin và sẽ tiến hành công nhận việc thuận tình ly hôn dựa trên những thoả thuận hợp pháp của các bên.

1.3 Khi nào nên lựa chọn ly hôn thuận tình?

Khi vợ hoặc chồng có ý định ly hôn cần trao đổi với bên còn lại về ý định xin ly hôn của mình. Theo thời gian và dựa trên những phản ứng của đối phương có chấp thuận việc ly hôn đó hay không để quyết có thể giải quyết việc thuận tình ly hôn được không. Việc hai vợ chồng cùng nhau thống nhất việc ly hôn, chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con là điều kiện lý tưởng nhất khi tiến hành thủ tục ly hôn. Lợi ích của việc ly hôn thuận tình sẽ được phân tích chi tiết hơn ở các phần dưới đây.

2. Điều kiện cần thiết để thực hiện ly hôn thuận tình

2.1 Điều kiện pháp lý bắt buộc

Việc ly hôn thuận tình phải đáp ứng các điều kiện pháp lý sau:

1. Cả hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu toà án ly hôn. Thể hiện trong mẫu đơn ly hôn thuận tình có chữ ký của 02 vợ chồng.
2. Đã thoả thuận được việc chia tài sản bao gồm tài sản chung, tài sản riêng của hai vợ chồng.
3. Đã thoả thuận được việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con.

Đáp ứng 03 điều kiện trên là có thể tiến hành thủ tục ly hôn thuận tình tại toà án.

2.2 Thỏa thuận về con chung, tài sản, nghĩa vụ tài chính

Đây là một trong những vấn đề quan trọng cần thoả thuận khi tiến hành ly hôn thuận tình:

• Quyền nuôi con sau ly hôn: Vợ chồng phải liệt kê số con chung và cùng nhau thống nhất thoả thuận: Ai sẽ nuôi con? Ai sẽ trợ cấp tiền nuôi con? Việc thăm nom con sau ly hôn sẽ tiến hành như thế nào? ...
• Phân chia tài sản và nghĩa vụ tài chính: Vợ chồng phải liệt kê các tài sản và phân định tài sản đó thuộc về ai sau khi ly hôn tại toà án. Các bên cũng có thể ra văn phòng công chứng lập văn bản thoả thuận phân chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân và tiến hành đăng ký thành tài sản riêng. Về nghĩa vụ tài chính tức là các khoản nợ chung sẽ phải thống nhất thoả thuận ai có nghĩa vụ trả nợ khi ly hôn.

2.3 Xử lý các trường hợp đặc biệt ly hôn thuận tình

Thực tiễn, khi tiến hành thủ tục ly hôn thuận tình có một số trường hợp đặc biệt rất khó tiến hành thủ tục ly hôn mặc dù cả hai bên đồng thuận ly hôn. Có thể liệt kê một số trường hợp điển hình như sau:

Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài: Hai bên cùng thống nhất sẽ ly hôn nhưng một bên không ở Việt Nam hoặc không thể về Việt Nam để tiến hành thủ tục ly hôn. Trường hợp phổ biến nhất có thể thấy là một bên đi lao động nước ngoài theo thời hạn, không thể có mặt ở toà án để giải quyết ly hôn mặc dù họ cũng muốn giải quyết việc ly hôn đồng thuận. Hay trường hợp một bên là người nước ngoài đã về nước và không muốn quay trở lại Việt Nam để giải quyết việc ly hôn.

Lưu ý: Không có con chung, không có tài sản chung không phải là yếu tố ảnh hưởng đến việc ly hôn thuận tình. Khi ly hôn thuận tình trong 02 mục này chỉ cần ghi rõ: Không có con chung hoặc không có tài sản chung.

3. Hồ sơ, giấy tờ cần chuẩn bị cho thủ tục ly hôn thuận tình

3.1 Danh mục giấy tờ bắt buộc cần chuẩn bị

Để tiến hành thủ tục ly hôn thuận tình tại toà án, Vợ chồng cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

1. Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (Bản chính);
2. Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của hai vợ chồng (Bản sao có chứng thực);
3. Giấy khai sinh của các con (Bản sao có chứng thực)
4. Đơn yêu cầu thuận tình ly hôn theo mẫu.

Lưu ý: Nếu cẩn trọng hơn nữa thì các bên cần các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản như: sổ đỏ, sổ hồng, giấy tờ xe ... để đề phòng trường hợp tranh chấp có thể phát sinh khi các bên không thống nhất được như tinh thần đã thoả thuận trước đây.

3.2 Hướng dẫn xử lý khi thiếu giấy tờ

Trong quá trình ly hôn tại toà án rất nhiều cặp vợ chồng bị mất đăng ký kết hôn, căn cước hoặc giấy khai sinh của các con. Vậy trong trường hợp này phải xử lý thế nào? Về nguyên tắc toà án chỉ thụ ly hồ sơ yêu cầu ly hôn khi có đầy đủ các giấy tờ kể trên hoặc các giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương.

Trường hợp nếu bạn bị mất giấy đăng ký kết hôn hoặc không có đăng ký kết hôn (thuộc trường hợp hôn nhân thực tế chung sống với nhau trước ngày 03/01/1987) thì có thể về UBND xã/phường nơi đăng ký kết hôn trước đây xin trích lục thông tin hộ tịch xác nhận tình trạng hôn nhân. Mất đăng ký khai sinh của các con có thể về cư trú hoặc cơ quan quản lý hộ tịch để xin xác nhận.

3.3 Cách điền mẫu đơn thuận tình ly hôn mới nhất 

Thủ tục ly hôn thuận tình được áp dụng mẫu đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự (Mẫu số 01-VDS theo Nghị quyết 04/2018/NQ-HĐTP). Quý khách hàng có thể click để: Tải mẫu đơn ly hôn thuận tình và làm theo hướng dẫn dưới đây:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

ĐƠN YÊU CẦU

GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

(V/v: ……………………… )(1)

Kính gửi: Tòa án nhân dân…………………(2)

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:(3) ...............................................................................

Địa chỉ:(4) ..............................................................................................................................

Số điện thoại (nếu có): …………………………..; Fax (nếu có):................................................

Địa chỉ thư điện tử (nếu có): ..................................................................................................

Tôi (chúng tôi) xin trình bày với Tòa án nhân dân (5) ................................................................
việc như sau:

- Những vấn đề yêu cầu Tòa án giải quyết:(6) .........................................................................

.............................................................................................................................................

- Lý do, mục đích, căn cứ của việc yêu cầu Tòa án giải quyết đối với những vấn đề nêu trên:(7)

.............................................................................................................................................

- Tên và địa chỉ của những người có liên quan đến những vấn đề yêu cầu Tòa án giải quyết:(8)  

.............................................................................................................................................

- Các thông tin khác (nếu có):(9).............................................................................................

Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn yêu cầu:(10)

1. .........................................................................................................................................

2. .........................................................................................................................................

3. .........................................................................................................................................

Tôi (chúng tôi) cam kết những lời khai trong đơn là đúng sự thật.

Hướng dẫn ghi từng mục mẫu số 01-VDS: 

• Mục (1) Ghi: V/V Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn và thoả thuận về quyền nuôi con, phân chia tài sản;
• Mục (2) và mục (5): Ghi tên Toà án có thẩm quyền giải quyết việc ly hôn. Ví dụ:  Kính gửi: Toà án nhân dân tuận Đống Đa, thành phố Hà Nội.
• Mục (3) và mục (4): Ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh và số căn cước công dân/hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân khác của từng người.
• Mục (6); (7); (8) và (9) ghi những thông tin thoả thuận về lý do ly hôn, thoả thuận quyền nuôi con, phân chia tài sản chung và nợ chung.
• Mục (10) Ghi rõ tên các tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn. 
• Mục (11) Ghi địa điểm, thời gian làm đơn yêu cầu.
• Mục (12) Ghi rõ phần vợ và chồng kèm việc ký tên cuối đơn yêu cầu.

4. Quy trình, thủ tục ly hôn thuận tình tại Tòa án

Theo quy định tại điều 35 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì Toà án nhân dân cấp quận/huyện là nơi có thẩm quyền giải quyết thủ tục ly hôn thuận tình. Cụ thể, toà án nhân dân cấp huyện vợ hoặc chồng có hộ khẩu thường trú (nơi đăng ký thường trú) sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Quy trình tiến hành như sau:

4.1 Các bước thực hiện chi tiết từ nộp hồ sơ đến ra quyết định

Bước 1: Nộp hồ sơ tại toà án nhân dân cấp huyện. Hai vợ chồng chuẩn bị hồ sơ ly hôn theo hướng dẫn ở trên và nộp tại bộ phận thụ lý hồ sơ tại toà án cấp huyện. Lưu ý cần tìm hiểu trước về ngày thụ lý hồ sơ vì mỗi toà có một lịch thụ lý hồ sơ khác nhau.

Bước 2: Toà án thụ lý hồ sơ ly hôn thuận tình. Sau khi nộp đầy đủ hồ sơ, toà án sẽ có biên bản tiếp nhận hồ sơ và hướng dẫn các bên đóng án phí dân sự sơ thẩm.

Bước 3: Toà án triệu tập các bên để tiến hành hoà giải. Hồ sơ sau khi thụ lý sẽ phân công cho từng thẩm phán giải quyết. Thẩm phán sẽ gửi giấy mời các bên tham gia phiên hoà giải tại toà. 

Bước 4: Toà án đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ việc. Toà án sẽ ban hành quyết định công nhận thuận tình ly hôn hoặc các quyết định tố tụng khác dựa theo tình tiết vụ án. 

4.2 Thời gian giải quyết từng giai đoạn và các yếu tố ảnh hưởng

Giai đoạn nộp hồ sơ ly hôn thuận tình: Thông thường được giải quyết trong ngày khi bạn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ.

Giai đoạn thụ lý hồ sơ ly hôn thuận tình: Từ 5 đến 7 ngày làm việc.

Giai đoạn triệu tập hoà giải: Thông thường sau 1 tháng kể từ khi nộp hồ sơ hợp lệ toà án sẽ tiến hành hoà giải lần 1 và có thể hoà giải lần tiếp theo nếu thấy các bên chưa thoả thuận thành hoặc có dấu hiệu cần suy nghĩ thêm.

Giai đoạn đưa ra phán quyết: Sau 1 tháng kể từ khi ký biên bản hoà giải, toà án sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ việc.

Lưu ý: Thời gian ly hôn có thể tiến hành theo thủ tục rút gọn nên có thể nhanh hơn những mốc thời gian kể trên. Nếu bạn cần sử dụng dịch vụ luật sư ly hôn để tiết kiệm thời gian nhất vui lòng liên hệ với Luật sư: Tô Thị Phương Dung - Phó giám đốc Công ty luật Minh Khuê qua số 0986.386.648 để được tư vấn và báo giá dịch vụ chi tiết. Chúng tôi có thể tiến hành thủ tục ly hôn nhanh tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh và các khu vực phụ cận.

4.3 Quy trình hòa giải, xét xử và nhận kết quả

Thông thường, trong phiên hoà giải tại toà - Thẩm phán phụ trách vụ việc và thư ký của thẩm phán sẽ đưa cho hai bên vợ và chồng bản tự khai trong đó liệt kê toàn bộ tiến trình của cuộc hôn nhân bằng những câu hỏi như: Lý do ly hôn là gì? Có bao nhiêu con chung? Thoả thuận việc phân chia quyền nuôi con như thế nào? Có yêu cầu toà án phân chia tài sản chung/tài sản riêng không? Có nợ chung hay nợ riêng không? ... 

Sau khi, hai bên hoàn thành bản tự khai. Thẩm phán sẽ tiến hành lập biên bản dựa trên các nội dung mà các bên đã khai. Trong đó xác định lại những thông tin mà các bên đã khai xem có thống nhất hay không để lập thành biên bản hoà giải.  Sau đó, Toà án sẽ cho các bên một khoảng thời gian (thông thường từ 1-2 tuần) để có thể suy nghĩ thêm về các vấn đề có liên quan đến việc giải quyết ly hôn.

Nếu các bên không có thay đổi gì và giữ nguyên các quan điểm đã thống nhất trước đây về yêu cầu ly hôn, thoả thuận chia tài sản, quyền nuôi con thì toà án sẽ ra quyết định cuối cùng về việc cho phép các bên ly hôn.

Nếu sau một khoảng thời gian suy nghĩ, một bên thay đổi ý kiến hoặc phát sinh các tranh chấp khác thì toà án sẽ yêu cầu các bên tiến hành thủ tục ly hôn đơn phương (bổ sung đơn ly hôn đơn phương và các tài liệu, hồ sơ liên quan đến tranh chấp để toà án giải quyết theo thủ tục tố tụng).

4.4 Xử lý các tình huống phát sinh khi ly hôn thuận tình

Thông thường có 02 tình huống phát sinh cơ bản trên thực tế:

Thứ nhất, một bên thay đổi ý kiến không muốn ly hôn nữa hoặc không thoả thuận được các các vấn đề quyền nuôi con, chia tài sản. Trong trường hợp này, phía toà án sẽ hỏi bên có nhu ly hôn có muốn tiếp tục giải quyết vụ việc ly hôn hay không? Nếu có thì cần bổ sung các hồ sơ để toà án giải quyết vụ việc ly hôn đơn phương.

Thứ hai, một bên không hợp tác - bỏ mặc vụ việc, không muốn tham gia vào quá trình ly hôn. Toà án tiến hành triệu tập nếu 02 lần liên tiếp kia vẫn không đến toà án thì toà án có thể xem xét xét xử vắng mặt hoặc tạm đình chỉ vụ việc.

Như vậy, dù có bất kỳ tình huống nào phát sinh thì thẩm phán xử lý vụ việc phải căn cứ vào quy trình tố tụng dân sự để giải quyết vụ việc theo yêu cầu của các bên. Vợ và chồng có quyền rút hồ sơ giải quyết ly hôn hoặc yêu cầu toà án giải quyết ly hôn theo quy định của pháp luật.

5. Thẩm quyền giải quyết và nơi nộp hồ sơ ly hôn thuận tình

5.1 Xác định Tòa án có thẩm quyền

Điểm h Khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định về thẩm quyền giải quyết vụ việc thuận tình ly hôn như sau: "h) Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn;"

Điều 12 Luật cư trú năm 2006, sửa đổi, bổ sung năm 2013 quy định: "1. Nơi cư trú của công dân là chỗ ở hợp pháp mà người đó thường xuyên sinh sống. Nơi cư trú của công dân là nơi thường trú hoặc nơi tạm trú."

Theo quy định trên thì các bên thuận tình ly hôn có thể nộp hồ sơ ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai bên đang cư trú, làm việc. Mà nơi cư trú bao gồm nơi thường trú hoặc nơi tạm trú. Do đó, vợ chồng thuận tình ly hôn có thể nộp hồ sơ ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi tạm trú của một trong hai bên vợ chồng.

5.2 Trường hợp đặc biệt về nơi cư trú ly hôn yếu tố nước ngoài 

Lưu ý việc xác định nơi cư trú khi giải quyết ly hôn với người nước ngoài có một số điểm khác biệt, cụ thể: 

• Thẩm quyền giải quyết ly hôn với người nước ngoài thuộc về toà án nhân dân cấp tỉnh căn cứ theo khoản 3 điều 35 và điều 37 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
• Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam và công dân nước ngoài đang cư trú tại vùng biên giới thì thuộc thẩm quyền của toà án nhân dân cấp huyện căn cứ theo khoản 4 điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Các giấy tờ tuỳ thân của người nước ngoài khi ly hôn phải được hợp pháp hoá lãnh sự và công chứng dịch theo Nghị định 111/2011/NĐ-CP trước khi cung cấp cho toà án.

6. Án phí, lệ phí và các chi phí liên quan

6.1 Mức án phí, lệ phí theo quy định mới nhất

Theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí tòa án thì mức án phí sơ thẩm khi ly hôn thuận tình là 300.000 đồng nếu không có tranh chấp về tài sản. Vì các bên đã thoả thuận được phân chia tài sản nên toà án sẽ không thu thêm mức án phí có ngạch. 

Giả sử khi ly hôn thuận tình mà không thoả thuận được phân chia tài sản thì mức án phí sẽ tiến hành giải quyết tranh chấp tài sản sẽ tính theo bảng sau:

6.2 Trường hợp miễn, giảm án phí và các chi phí phát sinh

Cũng theo Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về các trường hợp miễn án phí gồm: Người lao động khởi kiện đòi tiền lương, trợ cấp, bảo hiểm; Cá nhận thuộc hộ nghèo; người khuyết tật ... Người gặp các sự kiện bất khả kháng sẽ được giảm 50% tiền án phí ly hôn.

7. Quyền và nghĩa vụ của các bên sau khi ly hôn thuận tình

Theo khoản 2, điều 81, Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định: "Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con". Đồng thời khoản 1, điều 81 cũng quy định: "Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con".

Như vậy, Toà án tôn trọng sự thoả thuận của Vợ, chồng về người trực tiếp nuôi con cũng như quyền và nghĩa vụ của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con. Việc toà giao con cho một bên vợ hoặc chồng nuôi nhưng bên còn lại vẫn có quyền và nghĩa vụ trôm nom, chăm sóc, giáo dục con. Bên trực tiếp nuôi con không được cản trở việc thăm nom con sau khi ly hôn.

7.1 Quyền nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản

Khi ly hôn thuận tình quyền nuôi con do Vợ chồng thoả thuận và thống nhất mức cấp dưỡng. Các bên có thể tham khảo quy định pháp luật hôn nhân gia đình về quyền nuôi con như sau:

• Con dưới 36 tháng tuổi quyền nuôi ưu tiên thuộc về mẹ;
• Con từ đủ 36 tháng tuổi đến 7 tuổi quyền nuôi ngang nhau;
• Con trên 7 tuổi phải hỏi ý kiến của trẻ muốn ở với ai.

Tuy nhiên, pháp luật luôn tôn trọng sự thoả thuận của vợ chồng liên quan đến người trực tiếp nuôi con và người cấp dưỡng tiền nuôi con. Điều này có thể hiểu đơn giản giao tất cả các con cho một bên nuôi và bên còn lại có thể trợ cấp hoặc không trợ cấp tiền nuôi con thì thoả thuận này vẫn hợp pháp.

7.2 Nghĩa vụ tài chính và các trách nhiệm pháp lý khác

Nếu hai vợ chồng có thoả thuận về mức cấp dưỡng tiền hàng tháng để nuôi con thì các bên có nghĩa vụ tuân thủ thoả thuận này. 

Nếu hai bên vợ chồng thoả thuận người trực tiếp nuôi con không yêu cầu tiền cấp dưỡng sau ly hôn thì khi muốn yêu cầu cấp dưỡng thì phải khởi kiện vụ án dân sự yêu cầu toà án xác định nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

Nếu hai vợ chồng có thoả thuận về thời gian thăm con (ví dụ: thời gian thăm con vào thứ 7, chủ nhật; Một tháng có quyền đón con đi chơi 1 lần vào cuối tuần ...) thì các bên cũng cần tuân thủ việc thoả thuận này.

Như vậy, nghĩa vụ tài chính và các trách nhiệm pháp lý khác liên quan đến quyền nuôi con, mức cấp dưỡng, thăm nom con sau ly hôn nếu yêu cầu toà án công nhận thoả thuận trong quyết định công nhận thuận tình ly hôn thì các bên có nghĩa vụ tuân thủ thoả thuận đó.

8. Lưu ý pháp lý và thực tiễn khi thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình

Khi ly hôn thuận tình cần lưu ý những vấn đề sau:

8.1 Những rủi ro, sai lầm thường gặp và cách phòng tránh

• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác: Đây là một trong những điều kiện quan trọng nhất để toà án thụ lý hồ sơ và giải quyết thủ tục ly hôn nhanh nhất. Bất kỳ sự sai sót nào trong hồ sơ đều có thể dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
• Đóng án phí ly hôn đầy đủ: Đây là một sai lầm thường gặp, toà án chỉ tính thời gian thụ ly hồ sơ khi các bên đã đóng án phí dân sự sơ thẩm. Nếu bạn không đóng án phí (300.000 đồng/vụ việc) thì không phát sinh nghĩa vụ giải quyết của Toà án. Nên đóng án phí ngay sau khi toà án thụ lý hồ sơ.
• Cần thoả thuận chi tiết về quyền nuôi con sau ly hôn: Cần căn cứ quy định pháp luật để đưa ra những thoả thuận nhằm bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con. Người nuôi con trực tiếp khi ly hôn cần thoả thuận mức cấp dưỡng phù hợp và thoả thuận rõ phương thức thanh toán tiền cấp dưỡng theo tháng, quý hoặc năm bằng hình thức chuyển khoản. 
• Không thuê luật sư tư vấn hoặc luật sư đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Đây là một sai lầm thường gặp khi ly hôn. Thuê luật sư tư vấn hoặc tham gia bảo vệ là một trong những nhân tố quan trọng để đảm bảo tính pháp lý của những thoả thuận có lợi nhất cho Bạn khi ly hôn.

8.2 Lưu ý về quyền kháng cáo, thay đổi thỏa thuận sau khi có quyết định công nhận

Thứ nhất, sau 15 ngày kể từ ngày toà án dân sự sơ thẩm ban hành quyết định công nhận thuận tình ly hôn hoặc bản án. Các bên đều có quyền kháng cáo yêu cầu toà án cấp trên thay đổi một phần hoặc toàn bộ nội dung. Đây là một trong những quyền quan trọng mà các bên cần đặc biệt lưu ý. Vì vậy, sau khi ly hôn cần nhận bản án, quyết định công nhận thuận tình ly hôn để đọc lại toàn bộ nội dung nếu thấy có điều gì đó không đúng với nội dung đã thoả thuận thì cần tiến hành kháng cáo trong thời gian để đảm bảo quyền lợi của mình.

Thứ hai, không phải mọi phán quyết trong bản án, quyết định cộng nhận ly hôn đều không thể thay đổi. Sau khi ly hôn, pháp luật cho phép bên không trực tiếp nuôi con có quyền khởi kiện giành lại quyền nuôi con; Quyền khởi kiện yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng; Quyền yêu cầu toà án hạn chế quyền thăm con khi một bên vi phạm nghĩa vụ ... Bạn có thể tham khảo ý kiến của luật sư chuyên giải quyết thủ tục ly hôn bằng cách gọi qua tổng đài: 1900.6162. Đội ngũ luật sư chuyên môn cao của Công ty luật Minh Khuê luôn sẵn sàng lắng nghe và giải quyết.

9. Kinh nghiệm thực tiễn và tư vấn từ chuyên gia pháp lý

Là một luật sư với hơn 15 năm kinh nghiệm tham gia trực tiếp tư vấn, giải quyết rất nhiều vụ việc ly hôn, tôi rút ra một số kinh nghiệm và lời khuyên pháp lý với người có nhu cầu ly hôn như sau:

9.1 Kinh nghiệm thực tế từ luật sư và người từng thực hiện

Cách tránh việc ly hôn bị kéo dài: Rất nhiều khách hàng từng than phiền với tội rằng: "Tại sao tôi đã nộp đơn ly hôn cả năm trời mà không được giải quyết?". Tôi luôn hỏi lại: "Bạn đã đóng án phí dân sự chưa? Gửi cho tôi biên lai thu phí?". Đây là một những kinh nghiệm mà đôi khi thẩm phán, thư ký của thẩm phán không hề nói với bạn. Bạn cần hiểu rằng chỉ khi bạn đóng án phí thì thời gian thụ lý giải quyết hồ sơ ly hôn mới được tính. Khi bạn nộp đầy đủ hồ sơ và chờ giải quyết thì vi phạm thuộc về bạn - Bạn chưa đóng án phí nên toà chưa giải quyết vụ việc của mình. Vì vậy, hãy nhớ phải đóng án phí ngay khi toà án tiếp nhận hồ sơ ly hôn để đảm bảo việc giải quyết đúng quy định của pháp luật.

Cần thoả thuận chi tiết về phân chia tài sản, quyền nuôi con: Khi ly hôn dù thuận tình hay đơn phương bản chất nó đều là sự đổ vỡ trong hôn nhân giữa vợ và chồng. Niềm tin của giữa hai vợ chồng bị suy giảm nghiêm trọng khi ly hôn. Do vậy, cần có sự thoả thuận chi tiết về việc phân chia tài sản, quyền nuôi con, nghĩa vụ trợ cấp, thời gian thăm nom đưa đón con sau ly hôn... Tốt nhất, tất cả thoả thuận đó cần đưa vào bản án, quyết định công nhận thuận tình ly hôn hoặc phải được lập thành văn bản thoả thuận có chữ ký của hai bên.

9.2 Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ?

Việc thuê luật sư tham gia tư vấn, giải quyết quá trình ly hôn chủ yếu phụ thuộc vào khả năng kinh tế của vợ hoặc chồng khi ly hôn. Ở các đô thi lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh gần như tất cả những cặp vợ chồng có điều kiện kinh tế tốt thường thuê luật sư tư vấn, tham gia giải quyết thủ tục ly hôn. Chi phí thuê luật sư ly hôn không hề đắt nhưng sẽ mang lại cho Bạn vô vàn lợi ích. Mọi câu hỏi của Bạn liên quan đến ly hôn nói chung đều được các luật sư dễ dàng tư vấn và giải đáp. Theo Tôi có thể chia thành 02 giai đoạn cần tham vấn ý kiến của luật sư.

Trước tiên, khi gia đình có dấu hiệu đổ vỡ thì cần liên hệ với luật sư để tư vấn. Luật sư sẽ dự liệu các trường hợp có thể xảy ra trong tương lai và định hướng cho Bạn chuẩn bị các hồ sơ pháp lý phù hợp cho từng thời kỳ.

Khi xảy ra sự kiện ly hôn tại toà. Việc thuê luật sư là cực kỳ quan trọng để bảo đảm việc phân chia tài sản chung một cách hợp pháp, đúng luật. Đặc biệt khi có tranh chấp về quyền nuôi con có sự tham gia của luật sư sẽ giúp Bạn cung cấp cho toà án những chứng từ, tài liệu phù hợp để có thể giành được quyền nuôi con.

Công ty luật Minh Khuê với trụ sở tại Hà Nội và TP HCM là một trong những địa chỉ tin cậy để sử dụng dịch vụ ly hôn trọn gói. Quý khách có thể đặt lịch tư vấn trực tiếp tại văn phòng hoặc yêu cầu sử dụng dịch vụ luật sư bằng cách liên hệ số: 0986.386.648 để được hỗ trợ nhanh nhất.

Tóm lại, sự tham gia của luật sư là một yếu tố rất quan trọng giúp các bên giải quyết thủ tục ly hôn nhanh chóng và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của minh.

10. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về thủ tục ly hôn thuận tình

Ly hôn thuận tình có cần ra Tòa không? 

Trả lời: Có, bởi vì: Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn. Như vậy, các bên cần ra toà ít nhất 01 lần để toà án xác định các thông tin liên quan trực tiếp đến giải quyết việc ly hôn. Trong một số trường hợp, toà án chấp thuận đơn xét xử vắng mặt của một bên.

Định nghĩa ly hôn thuận tình là gì theo pháp luật Việt Nam? 

Trả lời: Căn cứ điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về thuận tình ly hôn như sau: "Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn."

Như vậy, cả hai vợ chồng được xem là thuận tình ly hôn khi hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được với nhau về vấn nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.

Các trường hợp thuộc diện ly hôn thuận tình? 

Trả lời: Khi thoả mãn được 02 điều kiện sau thì thuộc diện ly hôn thuận tình: Vợ và chồng cùng yêu cầu ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Hồ sơ ly hôn thuận tình cần những gì?

Trả lời:

Hồ sơ ly hôn thuận tình bao gồm:

- Đơn xin ly hôn thuận tình (còn gọi là: Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự về ly hôn, phân chia tài sản, quyền nuôi con), có xác nhận của UBND cấp xã về hộ khẩu và chữ ký của bạn. Trong đơn bạn cần trình bày các vấn đề sau:

+ Về kết hôn: Ở đâu? Thời gian? Kết hôn có hợp pháp không? Mâu thuẫn xảy ra khi nào? Mâu thuẫn chính là gì? Vợ chồng có sống ly thân không? Nếu có thì sống ly thân từ thời gian nào tới thời gian nào?

+ Về con chung (nếu có): Cháu tên gì? Sinh ngày tháng năm nào? Nay xin ly hôn bạn có yêu cầu gì về giải quyết con chung (có xin được nuôi cháu không, nghĩa vụ cấp dưỡng của cha cháu như thế nào)?

+ Về tài sản chung: Có những tài sản gì chung? Có giấy tờ kèm theo (nếu có). Nếu ly hôn bạn muốn giải quyết tài sản chung như thế nào?

+ Về nợ chung: Có nợ ai không? Có ai nợ vợ chồng không? Tên, địa chỉ và số nợ của từng người? Bạn muốn giải quyết như thế nào?

- Bản sao Giấy khai sinh của con (nếu có con);

- Bản sao Căn cước hoặc hộ chiếu của bạn và của người chồng;

- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn. Trường hợp không có bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, thì bạn phải xin xác nhận của UBND cấp xã nơi đã đăng ký kết hôn.

- Các giấy tờ chứng minh về tài sản, ví dụ Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở, giấy đăng ký xe ô tô, giấy đăng ký xe máy, sổ tiết kiệm và các giấy tờ chứng minh tài sản khác nếu có.

Nếu một bên thay đổi ý kiến hoặc không hợp tác thì xử lý ra sao?

Trả lời: Khi một bên thay đổi ý kiến giả sử không đồng ý ly hôn nữa thì bên còn lại có thể bổ sung đơn khởi kiện đòi ly hôn để toà án tiếp tục giải quyết theo thủ tục đơn phương ly hôn. Còn nếu một bên không hợp tác trong quá trình giải quyết thủ tục ly hôn thuận tình thì bên còn lại có quyền yêu cầu toà án xét xử vắng mặt sau khi triệu tập liên tiếp 02 lần mà bên kia không ra toà.

Ly hôn thuận tình có bắt buộc phải hoà giải ở cơ sở không?

Điều 52 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định: “Nhà nước và xã hội khuyến khích việc hòa giải ở cơ sở khi vợ, chồng có yêu cầu ly hôn. Việc hòa giải được thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.”  Pháp luật khuyến khích hòa giải cấp cơ sở, do đó người yêu cầu vẫn có quyền nộp đơn yêu cầu thuận tình ly hôn ra UBND cấp xã, phường. Thủ tục này là không bắt buộc, người yêu cầu có thể nộp trực tiếp tại Tòa án cùng với đơn xin ly hôn.​

Có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục không?

Trả lời: Có, bạn có thể ủy quyền cho người khác nộp thay thủ tục ly hôn tại toà án. Lưu ý, khi ly hôn đương sự phải trực tiếp tham gia thực hiện các thủ tục tố tụng tại Toà án và không được ủy quyền. 

Thông tin ly hôn thuận tình có được bảo mật không?

Trong quá trình ly hôn thuận tình thông tin được bảo mật nghiêm ngặt bởi toà án và các cơ quan liên quan. Thể hiện, trong quá trình hoà giải pháp luật không cho phép được ghi âm, ghi hình để bảo vệ tính riêng tư và bảo mật thông tin. Tuy nhiên, quyết định công nhận thuận tình ly hôn được công khai để đảm bảo tính minh bạch và yếu tố quản lý nhà nước. 

Thời gian giải quyết kéo dài khi nào? Các yếu tố ảnh hưởng?

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Trường hợp hai vợ chồng bạn thuận tình ly hôn Tòa án sẽ căn cứ vào Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để giải quyết. Thời gian giải quyết vụ án có thể kéo dài từ 01 tháng đến 02 tháng theo thủ tục thông thường. Nếu thực hiện theo thủ tục rút gọn có thể thực hiện từ 7-10 ngày làm việc.

Con 18 tháng tuổi khi ly hôn thì vợ có quyền nuôi con hay không?

Về vấn đề giành quyền nuôi con: Theo quy định tại khoản 2 Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Như vậy, trong trường hợp này, con của bạn mới được 18 tháng tuổi, do vậy, bạn hoàn toàn được giành quyền nuôi con. Nhưng nếu bạn không có đủ điều kiện để nuôi dưỡng con sau khi ly hôn thì bạn có thể thỏa thuận với chồng bạn về việc để chồng bạn là người trực tiếp nuôi dưỡng con sau khi ly hôn hoặc bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết vấn đề này cho mình.

Tóm lại: Ly hôn là một hệ quả pháp lý không ai mong muốn xảy ra đối với chính mình trong đời sống hôn nhân. Tuy nhiên theo thông kê thì thực trạng ly hôn đang không ngừng tăng qua các năm đặc biệt là ở giới trẻ với suy nghĩ thoáng hơn về quan hệ hôn nhân. Cho dù ly hôn có nguyên nhân là gì thì sự tổn hại về tâm lý cho các con là điều khó tránh khỏi. Khi ly hôn cũng coi như là quay vào "ô chia đôi" đối với tài sản chung của hai vợ chồng. Mặc dù rất khó thực hiện vì nhưng tôi luôn mong các cặp vợ chồng sau khi ly hôn vẫn có thể coi nhau là Bạn để các con có cầu nối tình thương giữa cha và mẹ.