Biểu tượng hay logo (từ tiếng Anh, vắn tắt từ logotype) là một yếu tố đồ họa (ký hiệu, chữ biểu thị, biểu tượng, hình tượng...) kết hợp với cách thức thể hiện nó tạo thành: một nhãn hiệu hay thương hiệu, hình ảnh đại diện cho một công ty hay các tổ chức phi thương mại, hình ảnh biểu thị một sự kiện, một cuộc thi, một phong trào hay một cá nhân nào đó. Thông thường, biểu trưng được chủ thể công nhận ngay sau khi nó được thiết kế xong và mặc nhiên có bản quyền, ít xảy ra  một biểu trưng tồn tại một thời gian dài mà không hoặc chưa có bản quyền. Trong hoạt động quảng bá, biểu tượng không phải là thương hiệu, tuy nhiên nó là ấn tượng bên ngoài để dễ nhận ra thương hiệu.

Có thể thấy, logo  được hiểu là một yếu tố đồ họa bao gồm các ký hiệu, các chữ biểu tượng, biểu thị, các hình tượng,..... Logo thường được các thương hiệu sử dụng như một biểu tượng đặc trưng đại diện cho thương hiệu. Hay hiểu một cách đơn gian, logo thường được sử dụng như một sự nhận diện thương hiệu, nghĩa là nhìn vào logo, người ta sẽ liên tưởng ngay đến một thương hiệu nào đó. Chính vì thế, logo thường mang tính nhận diện thương hiệu. Trên thực tế, rất nhiều tập đoàn, công ty lớn rất chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu, quảng bá thương hiệu thông qua việc xây dựng tính nhận diện thông qua logo của mình.

Trên thực tế, nhiều logo của các nhãn hàng đã xây dựng được sự nhận diện với người tiêu dùng thường bị các công ty khác sử dụng để gắn lên các sản phẩm của mình, hoặc các công ty này thường thiết kế logo của mình có nhiều yếu tố giống với logo của nhãn hàng khác  và rất khó để phân biệt bởi sự tương đồng lớn về bố cục, màu sắc, hình ảnh,..... Chính vì vậy, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu logo cũng như bảo vệ quyền và lợi ích của người tiêu dùng, các công ty thường đăng ký bảo hộ nhãn hiệu để tránh tình trạng các cá nhân, cơ sở khác sự dụng trái pháp luật logo của mình để thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Vậy các cá nhân, chủ sở hữu nhãn hiệu có thể đăng ký bảo hộ nhãn hiệu dưới cơ chế bảo hộ nào theo quy định của pháp luật hiện nay. Theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ, để có thể bảo hộ logo, các cá nhân, tổ chức có thể thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ dưới cơ chế bảo hộ nhãn hiệu hoặc đăng ký bảo hộ theo cơ chế bảo hộ quyền tác giả. Ngoài ra, nếu muốn được bảo vệ tốt nhất các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các cá nhân, tổ chức có thể đăng ký bảo hộ logo dưới cả hai hình thức đăng ký bảo hộ quyền tác giả và hình thức bảo hộ nhãn hiệu. Do cơ chế bảo hộ khác nhau, vì vậy, thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và đăng ký quyền tác giả cho logo cũng được thực hiện theo hai thủ tục khác nhau tại cơ quan nhà nước khác nhau theo quy định của pháp luật

2. Thủ tục đăng ký bảo hộ logo theo cơ chế bảo hộ nhãn hiệu

Đăng ký bảo hộ logo theo cơ chế bảo hộ nhãn hiệu triển khai tại Cục Sở hữu trí tuế thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. 

Việc đăng ký bảo hộ logo được thực hiện như sau:

- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ, bao gồm:

+ 02 Tờ khai đăng ký nhãn hiệu, đánh máy theo mẫu theo quy định của pháp luật;

+ 05 Mẫu nhãn hiệu kèm theo;

+ Chứng từ nộp phí, lệ phí;

+ Quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận (nếu đăng ký nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận)

+ Bản thuyết minh về tính chất, chất lượng đặc trưng (hoặc đặc thù) của sản phẩm mang nhãn hiệu (nếu nhãn hiệu được đăng ký là nhãn hiệu tập thể dùng cho sản phẩm có tính chất đặc thù hoặc là nhãn hiệu chứng nhận chất lượng của sản phẩm hoặc là nhãn hiệu chứng nhận nguồn gốc địa lý của đặc sản địa phương);

+ Bản đồ khu vực địa lý (nếu nhãn hiệu đăng ký là nhãn hiệu chứng nhận nguồn gốc địa lý của sản phẩm, hoặc nhãn hiệu chứa địa danh hoặc dấu hiệu chỉ nguồn gốc địa lý của đặc sản địa phương).

+ Văn bản của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho phép sử dụng địa danh hoặc dấu hiệu khác chỉ nguồn gốc địa lý của đặc sản địa phương để đăng ký nhãn hiệu (nếu nhãn hiệu đăng ký là nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận có chứa địa danh hoặc dấu hiệu khác chỉ nguồn gốc địa lý của đặc sản địa phương).

Bước 2: Nộp hồ sơ tới Cục Sở hữu trí tuệ thông qua hình thức:

+ Nộp đơn giấy; 

+ Nộp đơn trực tuyến qua Cổng dịch vụ công trực tuyến của Cục Sở hữu trí tuệ;

Bước 3: Cục sở hữu trí tuệ tiến hành thẩm định đơn

Để được bảo hộ nhãn hiệu, logo phải đáp ứng được các quy định của pháp luật như có khả năng phân biệt với các nhãn hiệu khác, logo phải đáp ứng được yêu cầu về khả năng phân biệt tự thân, do đó, quá trình thẩm định thường tốn rất nhiều thời gian. Trong quá trình thẩm định đơn, nếu có những vấn đề liên quan đến đơn, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ có công văn gửi đến người nộp đơn và trong thời gian theo quy định của luật, người nộp đơn phải có công văn phúc đáp gửi Cục Sở hữu trí tuệ. 

Bước 4: Cục sở hữu trí tuệ sẽ ra Thông báo về dự định cấp văn bằng bảo hộ nếu logo đáp ứng được các quy định củab pháp luật để có thể được bảo hộ nhãn hiệu hoặc ra Thông báo từ chối cấp văn bằng bảo hộ. Với Thông báo từ chối cấp văn bằng bảo hộ, người nộp đơn có quyền khiến nại nếu cho rằng căn cứ từ chối cấp văng bằng bảo hộ không đúng quy định của pháp luật.

3. Thủ tục đăng ký bảo hộ logo theo cơ chế bảo hộ quyền tác giả

Đăng ký bản quyền được triển khai tại Cục bản quyền tác giả hoặc Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại thành phố Hồ Chí Minh, Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại thành phố Đà Nẵng thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đăng ký logo theo cơ chế bảo hộ quyền tác giả, theo đó, logo sẽ được triển khai đăng ký quyền tác giả dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

Thủ tục đăng ký được tiến hành theo các trình tự sau:

- Bước 1: Nộp hồ sơ, các hình thức nộp hồ sơ bao gồm:

+ Nộp hồ sơ tại Cục bản quyền tác giả hoặc Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại thành phố Hồ Chí Minh, Văn phòng đại diện của Cục Bản quyền tác giả tại thành phố Đà Nẵng.

+ Nộp hồ sơ qua đường bưu điện

Hồ sơ gồm có: 

+ Tờ khai đăng ký quyền tác giả theo đúng mẫu quy định của pháp luật. Tờ khai phải được làm bằng tiếng Việt và do chính tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc người được ủy quyền nộp đơn ký tên và ghi đầy đủ thông tin về người nộp đơn, tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả; tóm tắt nội dung tác phẩm; tên tác giả, tác phẩm được sử dụng làm tác phẩm phái sinh nếu tác phẩm đăng ký là tác phẩm phái sinh; thời gian, địa điểm, hình thức công bố; cam đoan về trách nhiệm đối với các thông tin ghi trong đơn;

+ 01 bản chính tác phẩm

+ 02 bản sao đăng ký quyền tác giả

+ Giấy ủy quyền nếu người nộp đơn là người được ủy quyền

+ Tài liệu chứng minh quyền nộp đơn, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác do được thừa kế, chuyển giao, kế thừa;

+ Văn bản đồng ý của các đồng tác giả, nếu tác phẩm có đồng tác giả;

+ Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu, nếu quyền tác giả thuộc sở hữu chung.

Bước 2: Trong thời hạn 15 ngày làm việc tính từ ngày nhận được đơn đúng theo quy định của pháp luật, Cục bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả. Nếu như từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả thì phải thông báo bằng văn bản cho người nộp đơn.

Để hiểu hơn nội dung pháp lý được đề cập ở trên, tham khảo: Đăng ký bản quyền Thương hiệu, Nhãn hiệu ở đâu?

Mọi thắc mắc về việc đăng ký bảo hộ logo liên hệ đầu số tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.

Trân trọng