Tiếp nhận tiền công đức phải mở tài khoản hoặc sổ ghi chép hay không?

Tiếp nhận tiền công đức và tài trợ là một phần quan trọng của quá trình quản lý tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và bảo tồn di tích, và Thông tư 04/2023/TT-BTC đã đề cập rõ đến điều này. Điều 9 của Thông tư 04/2023/TT-BTC đã quy định một số quy tắc cụ thể về việc tiếp nhận tiền công đức và tài trợ.

Theo Thông tư 04/2023/TT-BTC, khi tiếp nhận tiền công đức, người tiếp nhận phải mở một tài khoản tiền gửi tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại. Mục tiêu của việc này là để đảm bảo sự minh bạch và theo dõi quá trình tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức cũng như tài trợ. Tiền công đức và tài trợ sẽ được xử lý thông qua chuyển khoản và phương thức thanh toán điện tử để đảm bảo tính hiện đại và tiện lợi trong quản lý tài chính.

Ngoài việc mở tài khoản, Thông tư cũng quy định cách tiếp nhận tiền công đức bằng tiền mặt. Người tiếp nhận phải tuân thủ những quy định cụ thể như ghi chép số tiền đã nhận, kiểm đếm và báo cáo tổng số tiền nhận được định kỳ. Các khoản tiền tạm thời chưa sử dụng sẽ được gửi vào tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để đảm bảo quản lý an toàn và minh bạch.

Nếu tiền công đức và tài trợ được tiếp nhận dưới dạng giấy tờ có giá, cụ thể là hợp đồng, người tiếp nhận phải mở sổ ghi tên giấy tờ và ghi rõ số tiền ghi trên giấy tờ cũng như thông tin về tổ chức phát hành giấy tờ này. Chủ sở hữu hoặc cá nhân, tổ chức quản lý di tích sẽ chịu trách nhiệm về việc quản lý và sử dụng giấy tờ này theo yêu cầu cụ thể của hợp đồng.

Nếu tiền công đức và tài trợ được hiến tặng dưới dạng kim khí quý hoặc đá quý, người tiếp nhận phải mở sổ ghi tên cho từng món kim khí quý hoặc đá quý và ghi rõ giá trị tương ứng theo tài liệu từ người hiến tặng. Tổ chức hoặc cá nhân quản lý di tích sẽ chịu trách nhiệm về quản lý và sử dụng kim khí quý hoặc đá quý này theo yêu cầu và nguyện vọng của người hiến tặng hoặc theo quy định của hợp đồng.

Nếu di tích còn là cơ sở tôn giáo hoặc tín ngưỡng, người đại diện sẽ tự quyết định và chịu trách nhiệm về việc tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức và tài trợ, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Việc này đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với tình hình cụ thể của mỗi di tích và cơ sở tôn giáo hoặc tín ngưỡng.

 

Theo Điều 13 của Thông tư 04/2023/TT-BTC, việc quản lý và sử dụng tiền công đức trong các đơn vị sự nghiệp công lập được quy định một cách chi tiết và cụ thể như sau:

- Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện việc tiếp nhận tiền công đức và tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội theo quy định tại Điều 9 của Thông tư 04/2023/TT-BTC.

- Số tiền công đức và tài trợ đã tiếp nhận, sau khi loại trừ các khoản có mục đích và địa chỉ cụ thể, sẽ được phân bổ và sử dụng như sau:

+ Trích theo tỷ lệ phần trăm (%) để tạo nguồn kinh phí cho việc tu bổ, phục hồi các di tích khác trên địa bàn cấp tỉnh, tuy nhiên, không áp dụng cho các di tích có số tiền công đức hoặc tài trợ thấp và không đủ để chi cho hoạt động lễ hội và các chi thường xuyên. Số tiền này sẽ được chuyển vào tài khoản riêng của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo quy định tại Điều 16 của Thông tư 04/2023/TT-BTC (nếu có).

+ Trích để lại theo tỷ lệ phần trăm (%) để chi hoạt động lễ hội theo quy định tại Điều 5 của Thông tư này. Điều này áp dụng đối với các di tích có hoạt động lễ hội do cơ quan nhà nước tổ chức định kỳ tại di tích.

+ Trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập không được Ban tổ chức lễ hội giao quản lý và sử dụng kinh phí tổ chức lễ hội, thì số tiền này sẽ được chuyển vào tài khoản của đơn vị được Ban tổ chức lễ hội giao quản lý và sử dụng kinh phí tổ chức lễ hội theo quy định tại điểm a khoản 2 của Điều 5 của Thông tư 04/2023/TT-BTC.

+ Trích để lại theo tỷ lệ phần trăm (%) để chi hoạt động thường xuyên của đơn vị theo quy định tại khoản 1 của Điều 15 của Thông tư 04/2023/TT-BTC. Đơn vị sự nghiệp công lập được tự chủ sử dụng số tiền này theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị và được tổng hợp vào các khoản thu xác định mức tự bảo đảm chi thường xuyên theo quy định tại điểm a khoản 1 của Điều 10 của Nghị định 60/2021/NĐ-CP.

+ Số tiền còn lại, sau khi thực hiện các trích và để lại theo tỷ lệ phần trăm, sẽ được sử dụng cho các khoản đặc thù khác theo quy định tại khoản 2 của Điều 15 của Thông tư 04/2023/TT-BTC. Đến cuối năm, nếu có số dư kinh phí, nó sẽ được chuyển sang năm sau để tiếp tục sử dụng cho các nhiệm vụ đặc thù của di tích.

- Đơn vị sự nghiệp công lập phải xây dựng Quyết định mới hoặc Quyết định sửa đổi, bổ sung về việc tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức và tài trợ áp dụng tại di tích. Quyết định này phải quy định cụ thể mức trích theo các nội dung quy định tại các điểm a, b, c và điểm d khoản 2 của Điều 13 của Thông tư 04/2023/TT-BTC.

- Đơn vị sự nghiệp công lập phải báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để xem xét và gửi Sở Tài chính để chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, và cá nhân có liên quan trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành.

- Đơn vị sự nghiệp công lập cần thực hiện việc lập dự toán, chấp hành dự toán, hạch toán kế toán, và quyết toán thu và chi tiền công đức và tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội theo quy định của pháp luật có liên quan.

- Các khoản thu và chi tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội sẽ được hạch toán kế toán và quyết toán vào nguồn hoạt động khác được để lại của đơn vị theo quy định của chế độ kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành.

- Trong trường hợp di tích đồng thời là cơ sở tôn giáo nằm trong phạm vi địa bàn đơn vị sự nghiệp công lập quản lý và sử dụng, việc tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức và tài trợ cho di tích đồng thời là cơ sở tôn giáo sẽ được thực hiện như sau:

+ Người đại diện của cơ sở tôn giáo sẽ tự quyết định và chịu trách nhiệm về việc tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức và tài trợ cho việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội. Điều này phải đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, di sản văn hóa, và pháp luật khác có liên quan.

+ Người đại diện của cơ sở tôn giáo cần chi trả cho đơn vị sự nghiệp công lập một phần chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới các công trình phụ trợ dùng chung; chi phí bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường và các chi phí quản lý chung khác trên địa bàn di tích giao cho đơn vị sự nghiệp công lập quản lý và sử dụng. Mức chi trả sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm trên số thu tiền công đức và tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội đã tiếp nhận, sau khi loại trừ các khoản công đức, tài trợ có mục đích và địa chỉ cụ thể. Mức chi trả này sẽ được quy định theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về tiếp nhận, quản lý và sử dụng tiền công đức và tài trợ của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định tại khoản 2 của Điều 13 của Thông tư 04/2023/TT-BTC.

 

Thông tư 04/2023 của Bộ Tài Chính được coi là bước đầu tiên trong việc quy định và quản lý tiền công đức. Sự ra đời của quy định quản lý tiền công đức là kết quả của nhiều tranh luận và mâu thuẫn, cũng như các sai phạm liên quan đến vấn đề tiền công đức mà trước đây chưa được kiểm toán tại các cơ sở tôn giáo và tín ngưỡng.

Theo khoản 1 của Điều 10 trong Thông tư 04/2023, việc tiếp nhận, quản lý, và sử dụng tiền công đức và tài trợ không chỉ đóng góp vào việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, mà còn đảm bảo tính an toàn và thuận tiện trong quá trình tiếp nhận và quản lý tiền công đức và tài trợ.

Trước khi Thông tư 04/2023/TT-BTC được ban hành, dự thảo đã trải qua nhiều lần điều chỉnh. Ban đầu, Bộ Tài Chính đề xuất rằng chỉ khi số tiền công đức vượt quá 100 triệu đồng thì cơ sở quản lý di tích mới phải nộp vào tài khoản ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước. Tuy nhiên, đề xuất này đã bị loại bỏ sau đó.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng đã gửi văn bản góp ý về Dự thảo Thông tư này vào tháng 4/2022. Trong văn bản góp ý, họ đề xuất rằng tiền công đức và tiền tài trợ cho di tích mà tổ chức tôn giáo sở hữu, cũng như tiền tài trợ cho lễ hội mà tổ chức tôn giáo tổ chức, là tài sản hợp pháp và thuộc sở hữu riêng của tổ chức tôn giáo. Chúng không phải là loại tài sản phải đăng ký theo Bộ luật Dân sự 2015 và không phải công khai công bố. Điều này được xem xét trong quá trình xây dựng và điều chỉnh Thông tư 04/2023 của Bộ Tài Chính.