1. Khi nào thì tiết lộ cho người khác biết việc một người nhiễm HIV?
Theo khoản 5 Điều 8 Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006, quy định về những hành vi bị nghiêm cấm như sau:
Những hành vi bị nghiêm cấm:
- Công khai tên, địa chỉ, hình ảnh của người nhiễm HIV:
+ Việc công khai thông tin cá nhân như tên, địa chỉ, hình ảnh của người nhiễm HIV là hành vi nghiêm cấm.
+ Điều này bao gồm việc tiết lộ thông tin cá nhân mà không có sự đồng ý rõ ràng từ phía người nhiễm HIV.
- Tiết lộ thông tin mà chưa có sự đồng ý của người nhiễm HIV:
Ngoại trừ trường hợp được quy định tại Điều 30 của Luật này, việc tiết lộ thông tin về tình trạng nhiễm HIV của người đó mà chưa có sự đồng ý của họ là bị nghiêm cấm.
- Trường hợp ngoại lệ thì có thể chấp nhận trường hợp ngoại lệ, tùy thuộc vào điều kiện và các quy định chi tiết của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006.
Những quy định trên nhằm bảo vệ quyền riêng tư và uy tín của người nhiễm HIV, đồng thời khuyến khích sự đồng cảm và không kỳ thị trong xã hội đối với những người đang phải đối mặt với tình trạng nhiễm HIV.
Theo quy định tại Điều 30, Khoản 2 của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 2006, được sửa đổi bởi Khoản 10 Điều 1 Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) sửa đổi 2020, về việc thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính, các điều sau được quy định:
- Kết quả xét nghiệm HIV dương tính chỉ được thông báo cho những đối tượng sau đây:
+ Người được xét nghiệm;
+ Vợ hoặc chồng của người được xét nghiệm;
+ Cha, mẹ hoặc người giám hộ, người đại diện của người được xét nghiệm là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
+ Người được giao nhiệm vụ trực tiếp tư vấn, thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho người được xét nghiệm;
+ Người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS; người được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS;
+ Người đứng đầu, điều dưỡng viên trưởng của khoa, phòng, đơn vị khác của cơ sở y tế có người nhiễm HIV được điều trị; nhân viên y tế được giao trách nhiệm trực tiếp điều trị, chăm sóc cho người nhiễm HIV tại cơ sở y tế;
+ Người đứng đầu, người phụ trách y tế, nhân viên y tế được giao nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm HIV tại cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện ma túy, cơ sở bảo trợ xã hội, trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giam giữ khác;
+ Người đứng đầu và cán bộ, công chức được giao trách nhiệm của các cơ quan quy định. Xét nghiệm HIV bắt buộc đối với trường hợp có trưng cầu giám định tư pháp hoặc quyết định của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân hoặc Toà án nhân dân.
- Nguyên tắc chung là không ai được tiết lộ thông tin về việc một người nhiễm HIV khi chưa có sự đồng ý của người đó. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của cộng đồng, kết quả xét nghiệm HIV dương tính có thể được thông báo cho những đối tượng. Những người quy định tại khoản 1 Điều này có trách nhiệm giữ bí mật kết quả xét nghiệm HIV dương tính, trừ trường hợp quy định:
+ Người được xét nghiệm;
+ Vợ hoặc chồng của người được xét nghiệm, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người được xét nghiệm là người chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự;
+ Nhân viên được giao nhiệm vụ trực tiếp tư vấn, thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho người được xét nghiệm;
+ Người có trách nhiệm chăm sóc, điều trị cho người nhiễm HIV tại các cơ sở y tế, bao gồm trưởng khoa, trưởng phòng, điều dưỡng viên trưởng nơi người nhiễm HIV điều trị, nhân viên y tế được giao trách nhiệm trực tiếp điều trị, chăm sóc cho người nhiễm HIV tại cơ sở y tế;
+ Người đứng đầu, cán bộ phụ trách y tế, nhân viên y tế được giao nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm HIV tại cơ sở chữa bệnh, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, cơ sở bảo trợ xã hội, trại giam, trại tạm giam;
+ Người đứng đầu và cán bộ, công chức được giao trách nhiệm của các cơ quan quy định.
2. Đối tượng được thông báo, tiếp cận thông tin người nhiễm HIV
Theo khoản 2 và khoản 6 Điều 30 Luật Phòng, chống nhiễm virut gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006 (sửa đổi 2020) quy định về Những đối tượng được thông báo thông tin người nhiễm HIV bao gồm:
- Người được xét nghiệm: Người chủ động tham gia xét nghiệm để kiểm tra tình trạng HIV của mình.
- Gia đình và người thân:
+ Vợ hoặc chồng của người được xét nghiệm.
+ Cha, mẹ, hoặc người giám hộ, người đại diện của người được xét nghiệm là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
- Những người có trách nhiệm trực tiếp trong quá trình tư vấn và thông báo kết quả xét nghiệm: Người được giao nhiệm vụ trực tiếp tư vấn và thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho người được xét nghiệm.
- Người liên quan đến giám sát và chăm sóc sức khỏe:
+ Người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS.
+ Người được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS.
+ Người đứng đầu, điều dưỡng viên trưởng của khoa, phòng, đơn vị khác của cơ sở y tế có người nhiễm HIV được điều trị.
+ Nhân viên y tế được giao trách nhiệm trực tiếp điều trị, chăm sóc cho người nhiễm HIV tại cơ sở y tế.
- Người liên quan đến chăm sóc sức khỏe tại các cơ sở khác: Người đứng đầu, người phụ trách y tế, nhân viên y tế được giao nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm HIV tại cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện ma túy, cơ sở bảo trợ xã hội, trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giam giữ khác.
- Cán bộ, công chức của các cơ quan quy định tại Điều 28 Luật Phòng, chống nhiễm virut gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006 (sửa đổi 2020): Người đứng đầu và cán bộ, công chức được giao trách nhiệm của các cơ quan quy định.
Theo quy định tại Khoản 3 và Khoản 6 Điều 30 Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006 (sửa đổi 2020), những đối tượng được tiếp cận thông tin người nhiễm HIV và có trách nhiệm giữ bí mật thông tin như sau:
- Người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS:
+ Chịu trách nhiệm giám sát và đánh giá các hoạt động liên quan đến dịch tễ học HIV/AIDS.
+ Có quyền tiếp cận thông tin người nhiễm HIV để thực hiện công việc giám sát theo đúng pháp luật.
- Người đứng đầu, người được giao nhiệm vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội:
+ Trực tiếp thực hiện công tác giám định, thanh toán, quản lý thông tin khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho người nhiễm HIV.
+ Có quyền tiếp cận thông tin người nhiễm HIV liên quan đến quá trình thanh toán và quản lý bảo hiểm y tế.
- Người đứng đầu, người được giao nhiệm vụ của cơ sở y tế:
+ Trực tiếp thực hiện công tác thanh toán, quản lý thông tin khám bệnh, chữa bệnh cho người nhiễm HIV.
+ Có quyền tiếp cận thông tin người nhiễm HIV liên quan đến quá trình khám và điều trị tại cơ sở y tế.
- Người được người nhiễm HIV đồng ý cho phép tiếp cận thông tin:
+ Phải có sự đồng ý của người nhiễm HIV trước khi tiếp cận thông tin.
+ Có trách nhiệm giữ bí mật thông tin và chỉ sử dụng thông tin đó cho mục đích cụ thể được đồng ý.
Tất cả những người được tiếp cận thông tin người nhiễm HIV đều có trách nhiệm nghiêm túc giữ bí mật thông tin theo quy định của pháp luật về phòng, chống nhiễm vi rút HIV/AIDS để bảo vệ quyền lợi và sự riêng tư của người nhiễm HIV.
3. Xử phạt đối với hành vi tiết lộ thông tin người nhiễm HIV
Theo quy định của điểm c khoản 3, khoản 4 và điểm c khoản 5 Điều 19 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, việc tiết lộ thông tin người nhiễm HIV mà không có sự đồng ý của họ sẽ bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin người nhiễm HIV cho người khác biết mà không có sự đồng ý của người đó. Trừ trường hợp thực hiện việc phản hồi thông tin trong hoạt động giám sát dịch tễ học HIV/AIDS và thông báo kết quả xét nghiệm HIV theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi công khai tên, địa chỉ, hình ảnh người nhiễm HIV mà không có sự đồng ý của họ. Trừ trường hợp thực hiện việc phản hồi thông tin trong hoạt động giám sát dịch tễ học HIV/AIDS và thông báo kết quả xét nghiệm HIV theo quy định của pháp luật.
- Buộc xin lỗi trực tiếp người nhiễm HIV, thành viên gia đình người nhiễm HIV và cải chính thông tin công khai trên phương tiện thông tin đại chúng nơi người nhiễm HIV sinh sống liên tục trong 03 ngày theo quy định của pháp luật. Trừ trường hợp người nhiễm HIV không đồng ý xin lỗi công khai.
- Mức phạt trên áp dụng với cá nhân. Nếu tổ chức có hành vi vi phạm tương tự, sẽ bị phạt gấp đôi theo quy định của khoản 5 Điều 4 Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
Như vậy, nếu có hành vi tiết lộ thông tin người nhiễm HIV khi chưa có sự đồng ý của họ, cá nhân có thể bị xử phạt mức tiền lên đến 40.000.000 đồng theo quy định của pháp luật.
Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Tội lây truyền HIV cho người khác chịu hình phạt như thế nào?
Để tiếp cận dịch vụ tư vấn pháp lý của chúng tôi, quý khách có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẽ tận tâm lắng nghe và cung cấp giải pháp phù hợp nhất cho tình huống cụ thể của quý khách. Ngoài ra, quý khách cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và hỗ trợ giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Chân thành cảm ơn sự hợp tác và niềm tin của quý khách hàng!
