1. Mục đích khi đưa ra tiêu chí ứng xử trong gia đình
Căn cứ theo mục I Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình kèm theo Quyết định số 224/QĐ-BVHTTDL thì quy định cụ thể về mục đích của bộ tiêu chí như sau:
- Xác định và từng bước đưa vào cuộc sống các chuẩn mực giá trị đạo đức, văn hóa con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế: Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, mục tiêu là xác định và từng bước đưa vào cuộc sống các chuẩn mực giá trị đạo đức, văn hóa của người Việt Nam. Điều này bao gồm khảo cứu, nghiên cứu và phân tích các giá trị truyền thống, văn hóa và đạo đức của người Việt Nam từ thời xa xưa, đồng thời áp dụng và phát triển các giá trị này trong bối cảnh mới.
Việc xác định và từng bước đưa vào cuộc sống các chuẩn mực giá trị đạo đức, văn hóa con người Việt Nam nhằm xây dựng một nền tảng đạo đức vững chắc và lành mạnh cho cộng đồng. Những chuẩn mực này bao gồm tôn trọng, lòng tự trọng, lòng trung thành, lòng biết ơn, lòng chịu khó, lòng tình nguyện, tinh thần hợp tác và sự tôn trọng quyền riêng tư của người khác. Đồng thời, giá trị đạo đức và văn hóa cũng cần được hiểu và thực hành trong quan hệ xã hội, giao tiếp và hành vi cá nhân.
- Củng cố ý thức pháp luật, đề cao đạo đức, lương tâm, trách nhiệm của mỗi người với bản thân, gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước; ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức trong gia đình và xã hội: Mục tiêu này nhằm củng cố ý thức về pháp luật và tăng cường giáo dục đạo đức, lương tâm và trách nhiệm cá nhân. Người dân cần hiểu và tuân thủ các quy định pháp luật của đất nước, đồng thời đề cao ý thức đạo đức và lương tâm trong mọi hành vi và quyết định của mình.
Việc xây dựng ý thức pháp luật, đạo đức, lương tâm và trách nhiệm cá nhân không chỉ tác động đến bản thân mỗi người mà còn ảnh hưởng đến gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước. Những giá trị này giúp ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức trong gia đình và xã hội, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, công bằng và phát triển.
- Nâng cao nhận thức về xây dựng, giữ gìn hạnh phúc bền vững của mỗi gia đình, khơi gợi tình yêu thương, chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên gia đình trong xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, làm nền tảng xây dựng cộng đồng hạnh phúc, quốc gia phồn thịnh, hạnh phúc: Mục tiêu cuối cùng là nâng cao nhận thức về xây dựng và giữ gìn hạnh phúc bền vững trong gia đình. Điều này đòi hỏi sự tạo dựng một môi trường gia đình ấm cúng, tình yêu thương và sự chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên trong gia đình.
Việc khơi gợi tình yêu thương và chia sẻ trách nhiệm trong gia đình làm nền tảng xây dựng cộng đồng hạnh phúc và quốc gia phồn thịnh. Nếu mỗi gia đình đều có hạnh phúc và lành mạnh, xã hội sẽ phát triển và tiến bộ. Đây là mục tiêu quan trọng trong việc xây dựng một xã hội văn minh, giàu có và hạnh phúc.
2. Các đối tượng áp dụng tiêu chí ứng xử trong gia đình
Bộ tiêu chí áp dụng cho các thành viên gia đình bao gồm:
- Vợ, chồng: Hai người đã kết hôn với nhau.
- Cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng: Những người đóng vai trò là cha mẹ, bố mẹ, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng của một thành viên trong gia đình.
- Con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng, con dâu, con rể: Những người là con cái sinh ra hoặc được nhận nuôi của vợ hoặc chồng, con dâu, con rể.
- Anh, chị, em cùng cha mẹ, anh, chị, em cùng cha khác mẹ, anh, chị, em cùng mẹ khác cha: Những người anh, chị, em ruột của một thành viên trong gia đình, có thể cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha.
- Anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha: Những người anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của một thành viên trong gia đình, có thể là người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha.
- Anh, chị, em nuôi: Những người được nhận nuôi và có mối quan hệ gia đình với một thành viên trong gia đình.
- Ông bà nội, ông bà ngoại: Ông bà từ phía cha mẹ hoặc từ phía vợ hoặc chồng.
- Cháu nội, cháu ngoại, cháu nuôi: Cháu con của một thành viên trong gia đình hoặc cháu nuôi.
- Cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột: Những người có quan hệ huyết thống với một thành viên trong gia đình.
- Những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng: Những người có mối quan hệ gia đình với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng.
Bộ tiêu chí này được áp dụng và phổ biến cho mọi gia đình và các thành viên gia đình tại Việt Nam. Các thành viên trong gia đình bao gồm vợ chồng, ông bà, cha mẹ và con cháu, anh chị em cùng thực hiện tiêu chí ứng xử chung. Tuy nhiên, mỗi thành viên cũng có trách nhiệm thực hiện các tiêu chí cụ thể được quy định tại Bộ tiêu chí này. Điều này đảm bảo sự hiểu biết, sự chung thủy và tôn trọng giữa các thành viên trong gia đình, đồng thời góp phần xây dựng một môi trường gia đình lành mạnh và hạnh phúc.
3. Tiêu chí ứng xử trong gia đình theo quy định mới?
Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình được ban hành kèm theo Quyết định 224/QĐ-BVHTTDL ngày 28/01/2022 bao gồm 5 tiêu chí sau đây:
Tiêu chí ứng xử chung: Tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ
- Nguyên tắc "Tôn trọng": Đánh giá đúng mực và coi trọng danh dự, phẩm giá, quan điểm và sự lựa chọn của người khác. Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo của mỗi cá nhân. Điều này đòi hỏi chúng ta phải trân trọng ý kiến và quyền tự do của người khác, không phê phán hay phân biệt đối xử dựa trên sự khác biệt về tín ngưỡng hay tôn giáo.
- Nguyên tắc "Bình đẳng": Đảm bảo mọi người có cùng nghĩa vụ và quyền lợi, cung cấp cơ hội và điều kiện công bằng để phát triển cá nhân và gia đình. Mọi người được đánh giá dựa trên khả năng và công lao, không phân biệt đối xử dựa trên giới tính, tuổi tác, tôn giáo hay xuất thân xã hội.
- Nguyên tắc "Yêu thương": Tạo ra một môi trường có tình yêu thương, quan tâm và chăm sóc lẫn nhau. Cảm nhận và chia sẻ tình cảm gắn bó, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và xã hội. Đây là tiêu chí quan trọng để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và hạnh phúc trong mọi mối liên kết xã hội.
- Nguyên tắc "Chia sẻ": Hỗ trợ và chia sẻ vui buồn, khó khăn, hoạn nạn trong cuộc sống. Cùng nhau chia sẻ trách nhiệm, vun đắp tình cảm và đồng lòng đối mặt với những thách thức và khó khăn. Sự chia sẻ và đoàn kết giữa các thành viên trong xã hội sẽ tạo ra sự mạnh mẽ và phát triển bền vững cho cả cộng đồng và quốc gia.
Tiêu chí ứng xử của vợ, chồng: Chung thủy, nghĩa tình
- Vợ chồng cùng nhau xây dựng một hôn nhân bền vững, tuân thủ chế độ một vợ một chồng. Trung thành và đồng lòng với quyết định đã đưa ra khi lựa chọn đối tác đời.
- Yêu thương, quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ lẫn nhau. Chia sẻ công việc trong gia đình, cùng nhau chịu trách nhiệm nuôi dạy con cái, đảm nhận công việc nhà và đóng góp tài chính cho gia đình.
- Tạo điều kiện để cùng nhau lựa chọn nghề nghiệp, học tập và nâng cao trình độ. Khuyến khích và hỗ trợ nhau tham gia vào các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội.
- Lắng nghe và thảo luận để đạt được sự thống nhất trong việc quyết định những vấn đề chung của gia đình. Tạo ra một môi trường hòa nhã và tôn trọng lẫn nhau trong quá trình giao tiếp.
Tiêu chí ứng xử của cha mẹ với con, ông bà với cháu: Gương mẫu, yêu thương
- Cha mẹ và ông bà đóng vai trò là gương mẫu cho con cháu trong mọi hành động và lời nói. Họ tạo ra một môi trường gần gũi và có tình cảm gắn bó với con cháu.
- Quan tâm, nuôi dưỡng, chăm sóc và dạy bảo con cháu từ khi còn nhỏ. Khi con cháu không có khả năng tự nuôi sống và chăm sóc bản thân, cha mẹ và ông bà đảm nhận trách nhiệm này.
- Truyền đạt các giá trị truyền thống và kinh nghiệm sống cho con cháu. Giáo dục, động viên con cháu thực hiện lối sống văn hóa, ý thức công dân và giữ gìn nền nếp, gia phong của dân tộc.
Tiêu chí ứng xử của con với cha mẹ, cháu với ông bà: Hiếu thảo, lễ phép
- Kính trọng, lễ phép, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ: Trong gia đình, con cháu cần thể hiện sự kính trọng, lễ phép và lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ. Con cháu nên tỏ ra tôn trọng và biết nghe lời khuyên, chỉ dạy của ông bà, cha mẹ. Đồng thời, con cháu cần yêu thương, quan tâm và chia sẻ tình cảm, nguyện vọng với cha mẹ và các thành viên trong gia đình.
- Học tập, rèn luyện, giữ gìn nề nếp gia đình: Con cháu cần chấp hành nề nếp gia đình, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa gia đình. Đồng thời, con cháu nên học tập, rèn luyện để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội. Con cháu có trách nhiệm phụ giúp cha mẹ và các thành viên trong gia đình những công việc phù hợp với độ tuổi, giới tính của mình.
- Thăm hỏi, chăm sóc động viên, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà: Con cháu nên thể hiện sự quan tâm và chăm sóc đối với cha mẹ, ông bà khi họ gặp khó khăn trong cuộc sống. Khi cha mẹ, ông bà ốm đau, già yếu, con cháu nên thăm hỏi, chăm sóc, động viên và nuôi dưỡng tinh thần cho họ. Điều này thể hiện tình yêu thương và lòng biết ơn của con cháu đối với cha mẹ, ông bà.
Tiêu chí ứng xử của anh, chị, em: Hòa thuận, chia sẻ
- Anh, chị, em tôn trọng, bảo nhau điều hay, lẽ phải: Anh chị, em cần tôn trọng và bảo vệ lẽ phải, điều hay trong gia đình. Đồng thời, cần có sự hòa thuận và sẵn lòng lắng nghe ý kiến của nhau.
- Anh chị bao dung đối với em, em kính trọng anh chị: Anh chị nên thể hiện sự bao dung đối với em và em cần thể hiện lòng kính trọng đối với anh chị. Cả anh chị và em đều cần có tinh thần đồng lòng, sẵn sàng giúp đỡ và hỗ trợ lẫn nhau.
- Cùng chia sẻ với nhau công việc chung trong gia đình: Anh chị, em nên chia sẻ và đảm nhận công việc chung trong gia đình. Đồng thời, khi gia đình gặp khó khăn, hoạn nạn, cần có sự đoàn kết và giúp đỡ nhau để vượt qua khó khăn.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Tình cảm gia đình là gì? Ý nghĩa, biểu hiện, ví dụ về tình cảm gia đình
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
