1. Hiểu thế nào về tình huống bất ngờ trong tai nạn giao thông?

Tình huống bất ngờ trong tai nạn giao thông có thể hiểu, trong quá trình tham gia giao thông, người tham gia không thấy trước được những sự việc bất ngờ xảy ra, hay cũng không buộc phải thấy trước được hậu quả của hành vi đó, trong trường hợp do tình huống bất ngờ mà gây ra tai nạn giao thông thì người thực hiện hành vi đó sẽ được miễn trừ trách nhiệm hình sự. Tình huống bất ngờ xảy ra do nhiều nguyên nhân: Do hoàn cảnh khách quan hoặc do sự chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông.

Ví dụ: Trường hợp anh A đang điều khiển phương tiện giao thông trên làn đường của mình với tốc độ đúng quy định và có một xe máy đi nhanh tạt ngang qua xe của anh A khiến người điều khiển chiếc xe máy đó ( anh B) bị ngã ra đường và thương tích vùng chân, cũng vào lúc này anh A không may va chạm vào chiếc xe đạp bên cạnh khiến người phụ nữ trên xe ngã xuống đầu đập xuống đường thương tích. Anh A kịp thời gọi xe cứu thương và đỡ chị đi xe máy ngồi dậy và gọi cả người nhà của người phụ nữ. 

 

2. Tình huống bất ngờ trong tai nạn giao thông sẽ xử lý như thế nào?

Việc gây tai nạn giao thông trong tình huống bất ngờ có thể bị xử phạt hành chính, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc phải bồi thường về mặt dân sự, để đưa ra biện pháp xử lý công minh, đúng quy định pháp luật cần phải dựa vào nhiều yếu tố.

Đầu tiên, cần phải xác định tất cả những người có liên quan khi tham gia giao thông có tuân thủ đúng quy định của Luật Giao thông đường bộ hay không. Trường hợp xác định vi phạm luật giao thông thì bị xử phạt hành chính về giao thông đường bộ với mức xử phạt tùy vào từng hành vi vi phạm.

Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015:

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết 01 người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào gây tai nạn cũng phải chịu chế tài hình sự theo quy định tại Điều 3 Thông tư liên tịch số 09/2013/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP như sau:

 Hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ của người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ quy định tại khoản 1 Điều 202 Bộ luật Hình sự cũ bây giờ đã thay thế tại Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 được hiểu là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy tắc giao thông đường bộ và hành vi này phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra hậu quả về tính mạng, sức khỏe và tài sản.

Sự kiện bất ngờ được quy định cụ thể tại Điều 20 của Bộ luật hình sự như sau:

Điều 20. Sự kiện bất ngờ

Người thực hiện hành vi gây hậu quả nguy hại cho xã hội trong trường hợp không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả của hành vi đó, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Do đó, khi điều khiển phương tiện giao thông mà xảy ra tai nạn giao thông nhưng do tình huống bất ngờ xảy ra, bên cạnh đó người tham gia giao thông điều khiển phương tiện đúng quy định của Luật giao thông đường bộ thì sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự. Họ chỉ chịu trách nhiệm hình sự khi họ vi phạm về luật giao thông đường bộ và gây tai nạn với lỗi cố ý, hoặc nếu vô ý thì họ phải thấy được trước hậu quả của hành vi mình gây ra. Ngoài ra, người phạm tội vi phạm các quy định về tham gia giao thông theo khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự có thể được miễn trách nhiệm hình sự nếu người phạm tội đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả.

Ngoài hai hình thức xử lý trên, người thực hiện hành vi vi phạm gây tai nạn giao thông, hoặc trong tình huống bất ngờ gây tai nạn giao thông có thể phải bồi thường về mặt dân sự, trong đó, căn cứ để phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.” 

Căn cứ tại Khoản 3 Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới:

3. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp sau đây:

a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;

b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Như vậy, Người gây tai nạn giao thông không phải bồi thường thiệt hại trong trường hợp bên bị thiệt hại có lỗi; thiệt hại xảy ra do bên bị thiệt hại không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình và thiệt hại xảy ra trong trường hợp người gây thiệt hại gặp tình huống bất ngờ không thể lường trước được cũng không thể thấy được hậu quả về hành đó. Trường hợp có nhiều người gây tai nạn thì phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định.

Áp vào tình huống nêu tại mục 1. Để xác định hành vi vi phạm và xử lý vi phạm nêu trên, phải xét vào những vấn đề sau:

- Đối với anh B: Mặc dù anh B bị thương tích nhưng nguyên nhân gây thương tích cho anh B lại chính là hành vi vi phạm của anh B. Anh B đi vượt quá tốc độ và va chạm vào xe của anh A nên mới khiến anh A bị ngã và gây thương tích. Trước mắt anh B sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về vượt quá tốc độ, không được bồi thường thiệt hại về mặt dân sự nhưng phải bồi thường thiệt hại cho chị đi xe máy.

- Đối với anh A: Anh A đi đúng quy định của Luật giao thông đường bộ do anh B đi sai quy định về giao thông đường bộ nên khiến anh A va chạm vào xe của người đi xe máy đây là sự kiện bất khả kháng, anh A không thấy được hậu quả của vấn đề này nên anh A không phải chịu trách nhiệm hình sự và nếu anh A khắc phục được tình trạng lúc đó như giúp người đi xe máy gọi cấp cứu,.....Đây là tình huống bất khả kháng và anh A cũng kịp thời gọi xe cứu thương cho chị A nên việc xử lý về mặt hình sự đối với anh A là không có căn cứ và anh A cũng không phải bồi thường thiệt hại cho chị đi xe máy.

=> Nguyên tắc bồi thường thiệt hại phải tuân thủ đúng quy định của Bột luật Dân sự năm 2015.

 

3. Cần làm gi khi gây tai nạn giao thông?

Căn cứ vào Điều 38 Luật Giao thông đường bộ 2008, lái xe và những người liên quan trực tiếp đến vụ tai nạn phải có các trách nhiệm sau:

- Dừng ngay phương tiện, giữ nguyên hiện trường, cấp cứu người bị nạn và có mặt khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu;

- Ở lại nơi xảy ra tai nạn cho đến khi lực lượng chức năng có mặt, trừ trường hợp người điều khiển phương tiện cũng bị thương phải đưa đi cấp cứu, phải đưa người bị nạn đi cấp cứu hoặc vì lý do bị đe dọa đến tính mạng, nhưng phải đến trình báo ngay với cơ quan công an nơi gần nhất;

- Thực hiện cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn cho cơ quan có thẩm quyền.

Khoản 17 Điều 8 của Luật Giao thông đường bộ 2008 cũng nghiêm hành vi cấm bỏ trốn sau khi gây tai nạn để trốn tránh trách nhiệm.

Người điều khiển xe gây tai nạn giao thông sẽ phải chịu mức phạt khác nhau dựa vào những thiệt hại về thương tích, tính mạng và tài sản của người bị tai nạn. Người điều khiển xe khi xảy ra va chạm cần phải bình tĩnh xử lý và không được chối bỏ trách nhiệm nếu nằm trong khả năng của mình.

Trên đây là bài viết của Luật Minh Khuê về Tình huống bất ngờ trong tai nạn giao thông. Nếu có vướng mắc liên quan đến bài viết hãy gọi: 19006162 để được Luật sư tư vấn qua tổng đài trực tuyến.