Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO)?

1. Khái niệm về tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO) 

Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc trong tiếng Anh là United Nations Industrial Development Organization, viết tắt là UNIDO.

Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO) là một cơ quan trực thuộc Liên Hiệp Quốc có trụ sở đặt tại Viên, Áo. UNIDO được thành lập ngày 1.1.1967 theo Nghị quyết 2152 (XXI) ngày 17/11/1966  của Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Nhiệm vụ: tăng cường và thúc đẩy công nghiệp hoá của các nước đang phát triển và phối hợp mọi hoạt động trong lĩnh vực phát triển công nghiệp. Cơ quan lãnh đạo: Đại hội đồng gồm tất cả các nước thành viên họp 2 năm một lần. Đại hội đồng bầu Hội đồng Phát triển công nghiệp gồm đại diện của 53 nước hội viên được bầu với nhiệm kì 4 năm theo nguyên tắc bình đẳng về địa lí. Uỷ ban Ngân sách và Chương trình, gồm 27 thành viên với nhiệm kì 2 năm. Cơ quan thường trực: Ban Thư kí và các vụ chuyên môn đứng đầu là tổng giám đốc. 
Nguồn tài chính cho hoạt động của UNIDO lấy từ ngân sách chung của Liên hợp quốc, Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP), Ngân hàng Quốc tế về khôi phục và phát triển (IBRD), Quỹ Đặc biệt về phát triển quốc tế của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Các nguồn tài chính được chi vào việc phát triển các kế hoạch công nghiệp, tái thiết và xây dựng các xí nghiệp mới, giúp đỡ kĩ thuật trong các lĩnh vực công nghiệp, các ngành công nghiệp sắt, thép và hoá dầu, đào tạo nhân viên kĩ thuật, khuyến khích công nghiệp quy mô nhỏ, xây dựng các hệ thống thuỷ lợi, vv. 
Trong hoạt động của mình, UNIDO nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của việc thúc đẩy hoà bình và an ninh quốc tế. 

Đến tháng 7/2007, UNIDO đã có 172 nước thành viên. 

Việt Nam gia nhập từ năm 1980. Mục đích chủ yếu của UNIDO là thúc đẩy tốc độ phát triển công nghiệp của các nước đang phát triển, giúp các nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời phối hợp các hoạt động phát triển công nghiệp của các quốc gia thuộc hệ thống Liên hợp quốc. Có ngân sách: 100 triệu USD do các thành viên đóng góp, 100 triệu USD góp tự nguyện và Liên hợp quốc tài trợ từ ngân sách chung. Các cơ quan của UNIDO gồm: - Hội nghị toàn thể là cơ quan tối cao được triệu tập 4 năm một lần. Hội nghị đề ra các đề án hỗ trợ phối hợp liên quan đến tình hình cải tổ quan hệ kinh tế quốc tế và công nghiệp hóa của các nước đang phát triển. - Hội đồng phát triển công nghiệp là cơ quan lãnh đạo chủ chốt của UNIDO gồm 45 thành viên do Đại hội đồng Liên hợp quốc bầu ra với nhiệm kỳ 3 năm. Hội đồng họp mỗi năm một lần, tiến hành soạn thảo nguyên tắc, chính sách, chương trình làm việc cũng như chế độ phối hợp hoạt động của UNIDO với các cơ quan trong hệ thống Liên hợp quốc về phát triển công nghiệp và thực hiện các đề án của Hội nghị. - Ban thư ký đảm nhiệm công việc hàng ngày của UNIDO, đứng đầu Ban thư ký là giám đốc điều hành do tổng thư ký Liên hợp quốc bổ nhiệm và Đại hội đồng Liên hợp quốc phê chuẩn với nhiệm kỳ 4 năm.

2. Tôn chỉ mục đích của tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO) 

Mục đích thành lập của UNIDO là đóng vai trò cơ quan điều phối trung tâm cho các hoạt động công nghiệp trong hệ thống LHQ và thúc đẩy phát triển và hợp tác công nghiệp tại cấp độ toàn cầu, khu vực, quốc gia và liên ngành.

Mục tiêu của UNIDO là hỗ trợ các nước đang phát triển và các nước có nền kinh tế chuyển đổi trong cuộc chiến chống bị gạt ra ngoài lề của thế giới toàn cầu hoá ngày nay. UNIDO huy động tri thức, kĩ năng, thông tin và công nghệ nhằm thúc đẩy sản xuất có hiệu quả, một nền kinh tế có sức cạnh tranh và một môi trường thông thoáng. 

UNIDO tập trung các nỗ lực của mình giúp xoá đói nghèo thông qua nâng cao năng suất lao động.

3. Cơ cấu của tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hiệp quốc (UNIDO) 

UNIDO có 3 cơ quan hoạch định chính sách chủ yếu. 

- Đại hội đồng (General Conference - GC) họp 2 năm 1 lần nhằm thông qua ngân sách và chương trình làm việc. 

- Hội đồng Phát triển Công nghiệp (Industrial Development Board - IDB) gồm 53 thành viên do ĐHĐ bầu với nhiệm kỳ 4 năm theo nguyên tắc cân bằng về địa lý, có nhiệm vụ xem xét chương trình làm việc và báo cáo ngân sách do Uỷ ban Ngân sách và Chương trình chuẩn bị. 

- Uỷ ban Ngân sách và Chương trình (Programme and Budget Committee - PBC) là một cơ quan trực thuộc Hội đồng Phát triển Công nghiệp, gồm 27 thành viên do ĐHĐ bầu với nhiệm kỳ 2 năm. Uỷ ban này thường họp một năm một lần.

Đứng đầu Tổ chức UNIDO là Tổng giám đốc, hiện nay là ông Carlos Magarinos, người Argentina, được bầu tại Đại Hội đồng UNIDO khoá VII (12/1997), nhiệm kỳ 1998-2001, và tái cử năm 2001 cho nhiệm kỳ 2002 - 2005. 

4. Chức năng và hoạt động

UNIDO không phải là cơ quan tài trợ vốn mà chỉ là cơ quan chuyên môn tư vấn về lĩnh vực phát triển công nghiệp của LHQ. 

UNIDO có vai trò khách quan tương đối trong việc giúp đỡ các nước đang phát triển, tạo diễn đàn trao đổi, thương lượng giữa các nước phát triển và đang phát triển trong việc thúc đẩy đầu tư và chuyển giao công nghệ. Đây là điểm khác biệt chủ yếu của UNIDO so với các công ty tư nhân về công nghiệp của bất cứ nước nào. 

Vì UNIDO không phảI là một tổ chức sinh lời, không phải quan tâm trước hết đến lợi nhuận tối đa như các công ty tư nhân về công nghiệp. 

UNIDO trước hết  tôn trọng và dựa trên  chiến lược phát triển của chính phủ, đồng thời có tính đến các yếu tố về kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường, nhân lực.v.v...

5. Các chức năng chủ yếu của UNIDO gồm:

- Đóng vai trò một diễn đàn toàn cầu: UNIDO xây dựng và phổ biến kiến thức và các vấn đề công nghiệp và cung cấp một sân chơi cho khu vực nhà nước và tư nhân, các tổ chức dân sự xã hội và cộng đồng hoạch định chính sách nói chung để nâng cao hợp tác, tiến hành đối thoại và phát triển quan hệ đối tác nhằm giải quyết các thách thức nêu trên.

- Đóng vai trò một cơ quan hợp tác kĩ thuật: UNIDO thiết kế và thực hiện các chương trình nhằm hỗ trợ các nỗ lực phát triển công nghiệp của khách hàng.

Hai chức năng chính của UNIDO bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau. Một mặt, kinh nghiệm thu được từ hợp tác kĩ thuật của UNIDO có thể được chia sẻ với các nhà hoạch định chính sách. Mặt khác, các phân tích của Tổ chức đã chỉ ra những lĩnh vực mà hợp tác kĩ thuật sẽ có tác động lớn nhất cho việc xác định các ưu tiên.

6. Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 là gì?

Thuật ngữ "Cách mạng công nghiệp lần thứ tư" đã được áp dụng cho sự phát triển công nghệ quan trọng một vài lần trong 75 năm qua, và là để thảo luận về học thuật. Khái niệm Công nghiệp 4.0 hay nhà máy thông minh lần đầu tiên được đưa ra tại Hội chợ công nghiệp Hannover tại Cộng hòa Liên bang Đức vào năm 2011. Công nghiệp 4.0 nhằm thông minh hóa quá trình sản xuất và quản lý trong ngành công nghiệp chế tạo. Sự ra đời của Công nghiệp 4.0 tại Đức đã thúc đẩy các nước tiên tiến khác như Mỹ, Nhật, Trung Quốc, Ấn Độ thúc đẩy phát triển các chương trình tương tự nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh của mình.

Năm 2013, một từ khóa mới là "Công nghiệp 4.0" (Industrie 4.0) bắt đầu nổi lên xuất phát từ một báo cáo của chính phủ Đức đề cập đến cụm từ này nhằm nói tới chiến lược công nghệ cao, điện toán hóa ngành sản xuất mà không cần sự tham gia của con người.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) lần thứ 46 đã chính thức khai mạc tại thành phố Davos-Klosters của Thụy Sĩ, với chủ đề “Cuộc CMCN lần thứ 4”, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã đưa ra một định nghĩa mới, mở rộng hơn khái niệm Công nghiệp 4.0 của Đức. Nhân loại đang đứng trước một cuộc cách mạng công nghiệp mới, có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta sống, làm việc và quan hệ với nhau. Quy mô, phạm vi và sự phức tạp của lần chuyển đổi này không giống như bất kỳ điều gì mà loài người đã từng trải qua.

Cụ thể, đây là “một cụm thuật ngữ cho các công nghệ và khái niệm của tổ chức trong chuỗi giá trị” đi cùng với các hệ thống vật lý trong không gian ảo, Internet kết nối vạn vật (IoT) và Internet của các dịch vụ (IoS).

Hiện nay, Công nghiệp 4.0 đã vượt ra khỏi khuôn khổ dự án của Đức với sự tham gia của nhiều nước và trở thành một phần quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Bản chất của CMCN lần thứ 4 là dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất; nhấn mạnh những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn nhất là công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy,...

Cuộc CMCN thứ 4 hay Công nghiệp 4.0, là xu hướng hiện tại của tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây.

Cuộc CMCN lần thứ 4 không chỉ là về các máy móc, hệ thống thông minh và được kết nối, mà còn có phạm vi rộng lớn hơn nhiều. Đồng thời là các làn sóng của những đột phá xa hơn trong các lĩnh vực khác nhau từ mã hóa chuỗi gen cho tới công nghệ nano, từ các năng lượng tái tạo tới tính toán lượng tử.

Công nghiệp 4.0 tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra các "nhà máy thông minh" hay “nhà máy số”. Trong các nhà máy thông minh này, các hệ thống vật lý không gian ảo sẽ giám sát các quá trình vật lý, tạo ra một bản sao ảo của thế giới vật lý. Với IoT, các hệ thống vật lý không gian ảo này tương tác với nhau và với con người theo thời gian thực, và thông qua IoS thì người dùng sẽ được tham gia vào chuỗi giá trị thông qua việc sử dụng các dịch vụ này.

7. Các tổ chức quốc tế tại Việt NAm

Việt Nam chính thức gia nhập Liên Hợp Quốc ngày 20/9/1977. Kể từ đó, quan hệ của Việt Nam với Liên Hợp Quốc không ngừng được phát triển theo hướng ngày càng sâu rộng và hiệu quả. Điều này đã được chứng minh qua những tổ chức Liên Hợp Quốc đang hoạt động tại Việt Nam:

FAO: Quỹ Nông nghiệp và Lương thực LHQ

ILO: Tổ chức Lao động quốc tế

IOM: Tổ chức Di dân quốc tế

UNAIDS: Chương trình phối hợp của LHQ về AIDS

UNDP: Chương trình phát triển LHQ

UNESCO: Tổ chức giáo dục, khoa học, văn hóa của LHQ

UNFPA: Quĩ dân số LHQ

UNHCR: Cao ủy LHQ về người tị nạn

UNICEF: Quỹ Nhi đồng LHQ

UNIDO: Tổ chức phát triển nông nghiệp LHQ

UNIFEM: Quỹ phát triển LHQ cho phụ nữ

UNODC: Văn phòng ma túy và tội phạm LHQ

UNV: Tổ chức tình nguyện LHQ

WHO: Tổ chức y tế thế giới

IMF: Quĩ tiền tệ quốc tế

IFAD: Quỹ phát triển nông nghiệp quốc tế

WB: Ngân hàng thế giới

WIDO: Tổ chức sở hữu tri thức thế giới

IMF: Quỹ tiền tệ thế giới

IPU: Tổ chức Bưu chính thế giới

ICAO: Cơ quan hàng không dân dụng thế giới

IMO: Cơ quan hàng hải quốc tế

UNEP: Chương trình môi trường LHQ

CERF: Quỹ cứu trợ khẩn cấp trung ương

ICJ: Tòa án pháp lý quốc tế

ICC: Tòa án tội phạm quốc tế