Trách nhiệm của cán bộ công chức trong thi hành công vụ thế nào?

1. Ai được coi là cán bộ công chức

Theo quy định của pháp luật thì cán bộ là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn và bổ nhiệm vào vị trí trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội tại cấp trung ương, cấp tỉnh cũng như ở cấp huyện, quận, thị xã và thành phố thuộc tỉnh. Họ hoạt động theo nhiệm kỳ và nhận thưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Trong khi đó thì cán bộ ở cấp xã là những công dân Việt Nam được bầu cử giữ chức vụ thông qua Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy hoặc người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội tại cấp xã. Các công chức tại cấp xã được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã và cùng được nhận lương từ ngân sách nhà nước.

Công chức trong bất kỳ cơ quan nào của Đảng, Nhà nước hoặc tổ chức chính trị - xã hội ở cấp trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện cũng như trong cơ quan của quân đội nhân dân và Công an nhân dân (ngoại trừ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân quốc phòng) đều là công dân Việt Nam được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các vị trí tương ứng với vị trí việc làm của họ. Họ cũng được nhận lương từ ngân sách nhà nước và làm theo chế độ chuyên nghiệp.

2. Trách nhiệm của cán bộ công chức trong thi hành công vụ

Theo quy định của pháp luật tại Điều 9 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định cụ thể về trách nhiệm của cán bộ công chức trong thi hành công vụ như sau:

- Thực hiện nhiệm vụ một cách cẩn thận đúng đắn và chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả của việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn được ủy thác

- Thể hiện ý thức tổ chức và kỷ luật cao; tuân thủ một cách nghiêm ngặt các quy định và quy chế của cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị; báo cáo cho các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào diễn ra trọng phạm vi của cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị; đồng thời đảm bảo an ninh và bảo mật cho thông tin liên quan đến nhà nước.

- Tích cực tự chủ và phối hợp mạnh mẽ trong việc thực hiện nhiệm vụ công việc; duy trì và củng cố sự đoàn kết trong cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị.

- Bảo vệ, quản lý và tận dụng tài sản của nhà nước được giao một cách có hiệu quả và tiết kiệm

- Tuân thủ các quy định của cấp trên. TRong trường hợp có lý do để nghĩ rằng một quyết định không tuân thủ pháp luật, phải báo cáo kịp thời bằng văn bản cho người ra quyết định; nếu người ra quyết định vẫn tiếp tục quyết định thực hiện thì cần phải có văn bản chứng minh và người thực hiện chỉ đạo phải tuân thủ mà không chịu trách nhiệm về kết quả của việc thực hiện đó đồng thời báo cáo trực tiếp cho cấp trên của người ra quyết định. Người ra quyết định sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.

- Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

3. Quyền của cán bộ công chức

Quyền và đặc quyền của cán bộ công chức được đảm bảo và khẳng định thông qua một chuỗi các điều kiện và chế độ hỗ trợ đa dạng:

- QUyền thi hành công vụ: Cán bộ công chức được trao quyền hành động phù hợp với trách nhiệm và nhiệm vụ được giao đồng thời được cung cấp các trang thiết bị và điều kiện cần thiết để thực hiện công việc một cách hiệu quả và an toàn theo quy định của pháp luật.

- Phát triển nghề nghiệp: Cán bộ công chức được đào tạo và bồi dưỡng để nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn và nghiệp vụ nhằm đảm bảo họ có đủ kỹ năng và kiến thức để nhằm thích ứng với môi trường làm việc đa dạng và phức tạp.

- Tiền lương và các chế độ liên quan: Nhà nước cam kết cung cấp một mức lương phù hợp tương ứng với trách nhiệm và quyền hạn của cán bộ công chức điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước và các vùng đặc biệt khó khăn. Ngoài ra thì các khoản phụ cấp và chính sách ưu đãi khác cũng được áp dụng cho những trường hợp đặc biệt như làm việc ở những vùng có điều kiện khó khăn hoặc nguy hiểm.

- Nghỉ ngơi và thưởng nghỉ phép: Cán bộ công chức được quyền nghỉ phép hàng năm, nghỉ lễ để giải quyết các công việc cá nhân theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp không sử dụng hoặc sử dụng không hết số ngày nghỉ hàng năm thì họ sẽ được thanh toán tiền lương tương ứng với những ngày nghỉ đó.

- Các quyền khác: Ngoài những quyền và chế độ kể trên thì cán bộ công chức còn được đảm bảo quyền học tập, học tập và nghiên cứu cũng như được tham gia các hoạt động khoa học, kinh tế, xã hội. Họ cũng được hưởng các chính sách ưu đãi về nhà ở, phương tiện đi lại, bảo hiểm xã hội và y tế cũng như được xem xét để hưởng các chế độ và chính sách đặc biệt nếu gặp phải thương tích hoặc hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh những quyền lợi mà cán bộ công chức được hưởng thì đi đôi với quyền lợi là nghĩa vụ mà họ phải thực hiện là:

- Đối với nghĩa vụ của cán bộ công chức với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa và Nhân dân là một trách nhiệm cao cả và to lớn, đòi hỏi sự cam kết và nỗ lực không ngừng từ phía họ. Đầu tiên và quan trọng nhất là họ phải duy trì sự trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Điều này bao gồm việc bảo vệ danh dự của Tổ quốc và lợi ích quốc gia, đồng thời thể hiện sự tôn trọng và lòng tin tuyệt đối vào lãnh đạo của Đảng và nhà nước.

Ngoài ra thì cán bộ công chức cũng phải thể hiện sự tận tụy trong việc phục vụ Nhân dân. Điều này bao gồm việc tôn trọng và lắng nghe ý kiến của Nhân dân cũng như chịu sự giám sát của họ một cách chặt chẽ. Quan hệ này không chỉ là một mối quan hệ làm việc mà còn là một liên kết tương tác mà cán bộ và công chức phải tôn trọng và duy trì với lòng trung thành và tôn trọng.

Cuối cùng thì cán bộ và công chức phải tuân thủ nghiêm ngặt đường lối, chủ trương và chính sách của Đảng, cũng như pháp luật của Nhà nước. Điều này đòi hỏi họ phải có kiến thức sâu rộng về các quy định và nguyên tắc và tuân thủ chúng không chỉ để duy trì trật tự và ổn định mà còn bảo vệ quyền lợi và lợi ích chung của xã hội và cộng đồng.

Ngoài ra thì cán bộ công chức còn đặc biệt là những người đứng đầu không chỉ dừng lại ở việc thực hiện các trách nhiệm cơ bản mà còn phải mở rộng  và nâng cao sự đảm bảo và hiệu quả trong công tác quản lý và điều hành. Dưới đây là một số nghĩa vụ mà họ phải thực hiện:

- Chỉ đạo và chịu trách nhiệm: Họ phải đảm nhận vai trò chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của cơ quan, tổ chức đơn vị mình quản lý.

- Kiểm tra và hướng dẫn: Cán bộ và công chức đứng đầu phải tiến hành kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn việc thi hành công vụ của nhân viên dưới quyền nhằm đảm bảo công việc được thực hiện đúng quy định và hiệu quả.

- Phòng chống quan liêu và tham nhũng: Họ phải tổ chức thực hiện các biện pháp phòng chống quan liêu nhằm tham nhũng, tiết kiệm và chống lãng trong hoạt động của cơ quan, tổ chức đơn vị mình quản lý đồng thời chịu trách nhiệm nếu có bất kỳ vi phạm nào xảy ra.

- Thúc đẩy văn hóa công sở: Họ cần phải tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở, văn hóa công sở trong cơ quan tổ chức, đơn vị mình quản lý đồng thời xử lý kịp thời và nghiêm minh những vi phạm liên quan.

- Giải quyết khiếu nại và tố cáo

- Tuân thủ các quy định pháp luật: Họ cần phải thực hiện mọi nghĩa vụ khác được quy định bởi pháp luật.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết dưới: Chế độ nghỉ phép năm của cán bộ công chức viên chức mới 2023

Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Trách nhiệm của cán bộ công chức trong thi hành công vụ. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết bài viết.