Thời gian và mức đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động?

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Bảo hiểm xã hội là gì? 

Hiện nay, các nội dung liên quan đến chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) được quy định trong Luật BHXH năm 2014 và các văn bản hướng dẫn. Tại khoản 1 Điều 3 Luật bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 của Quốc hội, bảo hiểm xã hội được định nghĩa như sau:

1. Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Các chế độ về bảo hiểm xã hội được Nhà nước tổ chức và đảm bảo thực hiện theo đúng các quy định của hệ thống pháp luật về BHXH nhằm đảm đảm đời sống cho người tham gia.

2. Bảo hiểm xã hội gồm những loại hình nào? 

Căn cứ Điều 3 Luật BHXH năm 2014, bảo hiểm xã hội gồm 02 loại: BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. Trong đó từng loại hình bảo hiểm được hiểu như sau:

2. Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.

3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

Đúng như cái tên của từng loại hình, nếu thuộc các đối tượng mà luật quy định, người lao động và người sử dụng sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc. Còn với BHXH tự nguyện, người lao động có thể chọn tham gia hoặc không tham gia. 

3. Câu hỏi của Khách hàng và hướng giải quyết:

3.1 Câu hỏi:

Em có một thắc mắc về BHXH như sau Trước kia em làm công ty cũ có tham gia BHXH theo yêu cầu công ty. Khi em nghỉ và làm công ty mới thì công ty mới không yêu cầu tham gia BHXH. Cho nên công ty cũ đã chốt sổ cho em và em không muốn tham gia BHXH nữa. Vây cho em hỏi là em đã nhận lại sổ BHXH thì em có thể nhận lại số tiền mà em đã đóng trong thời gian tham gia BHXH được không và giải quyết sổ BHXH như thế nào... Mong luật sư giúp ạ... Em xin cảm ơn...

3.2 Hướng giải quyết: 

Trong trường hợp của bạn, nếu bạn đã nghỉ việc trên 01 năm và không có nhu cầu tiếp tục tham gia BHXH thì bạn có thể làm thủ tục để hưởng BHXH một lần, theo đó, mức hưởng BHXH một lần được quy định tại khoản 2 Điều 60 như sau:

"2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

c) Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều này không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều này."

Như vậy, bạn không được nhận lại toàn bộ số tiền bạn đã đóng BHXH, mà mức hưởng của bạn được xác định theo quy định tại Điều luật trên. Về thủ tục, bạn làm 01 bộ hồ sơ gồm những giấy tờ được quy định như sau: 

"Điều 109. Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần

1. Sổ bảo hiểm xã hội.

2. Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.

3. Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

a) Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

b) Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

c) Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp."

4. Các câu hỏi khác liên quan: 

Em làm ở 1 ngân hàng. Do năng lực làm việc em bị ngân hàng cho nghỉ và em bắt buộc viết đơn xin đơn phương chấm dứt hợp đồng.Em bắt đầu nghỉ từ đầu 2016 . Em có sổ BHXH được 2 tháng và được BHXH chốt sổ gởi trả hồi tháng 3. Em xin hỏi nếu em xin 1 cty mới và khai là em đã chưa kinh nghiệm, chưa tùng làm ở ngân hàng đó ( sợ công ty mới đánh giá thấp năng lực cá nhân), cty có thể tra CMND của e bik đã từng có sổ được không , vô cty mới làm lại sổ mới như em mới làm việc được kông? còn sổ BHXH có xác nhận cơ quan bảo hiểm xã hội trước đó em phải giải quyết sao? EM xin chân thành cảm ơn Ban Luật sư giúp đõ em

Theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội, về nguyên tắc, mỗi người lao động chỉ được có 01 sổ bảo hiểm xã hội. Công ty mới nơi bạn làm việc hoàn toàn có thể kiểm tra tình trạng đóng BHXH của bạn thông qua sổ CMND trên cổng thông tin điện tử của BHXH. Hơn nữa, sau khi nhận thấy bạn có 02 sổ BHXH thì bạn buộc phải thực hiện thủ tục gộp sổ BHXH thì những chế độ về sau này bạn mới được giải quyết để được hưởng.

Chào luật sư, bên em mở cty vào tháng 3/2016 và sắp tới sẽ mở thêm 1 cty nữa, người đứng đại diện là người đang làm việc bên cty cũ. Vậy bên em có cần đóng BHXH cho họ nữa hay ko? vì thực tế họ chỉ làm việc bên cty cũ thôi. Cám ơn

Trong trường hợp này, người đại diện theo pháp luật này chỉ được tham gia BHXH trong 1 thời điểm tại 1 nơi, nếu có việc đóng trùng BHXH trong 1 thời gian thì người này sẽ phải làm thủ tục hủy thời gian đóng trùng này. Hơn nữa, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ phải đóng BHXH trong trường hợp này phải là tổ chức trực tiếp sử dụng người lao động này.

Chào luật sư,luật sư Cho em hỏi là nếu mình tự động nghỉ việc thì có được hưởng bhxh 1 lần khong vậy ạ

Đối với chế độ BHXH một lần, bạn chỉ cần phải cung cấp quyết định nghỉ việc của bạn, quyết định chấm dứt HĐLĐ của bạn và công ty. Theo đó, bạn cần phải có một trong những loại giấy tờ chứng nhận cho việc mình đã chấm dứt quan hệ lao động, và sổ BHXH đã được chốt, thì bạn mới được giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

em o vung tau lam cong ty duoc 4 nam. bay gio gia dinh em chuyen len binh phuoc song ?? em co lanh tien bao hiem xa hoi o binh phuoc duoc khong hay phai ve vung tau

Trong trường hợp này, bạn có thể được giải quyết hưởng BHXH một lần tại nơi bạn cư trú, bao gồm nơi bạn đăng ký thường trú hoặc nơi bạn đăng ký tạm trú, mà không phụ thuộc vào nơi bạn đã tham gia BHXH.

5. Các chế độ bảo hiểm xã hội gồm những gì?

Điều 4 Luật BHXH năm 2014 đã liệt kê cụ thể các chế độ thuộc phạm vi mà bảo hiểm xã hội phụ trách gồm:

1. Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây:

a) Ốm đau;

b) Thai sản;

c) Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Hưu trí;

đ) Tử tuất.

2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

a) Hưu trí;

b) Tử tuất.

Khi đáp ứng đủ các điều kiện mà pháp luật quy định, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội sẽ được cơ quan BHXH giải quyết chế độ tương ứng.

6.  Mức đóng bảo hiểm xã hội khi tham gia là bao nhiêu?

Theo quy định hiện hành, tùy thuộc vào loại hình BHXH người lao động tham gia mà sẽ áp dụng tỷ lệ đóng khác nhau. Cụ thể:

* Tham gia BHXH bắt buộc:

Cả người lao động và người sử dụng lao động cùng phải đóng BHXH theo các tỷ lệ nhất định được tính trên cơ sở tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động:

- Người lao động Việt Nam:

- Người lao động nước ngoài:

(*) Nếu doanh nghiệp đề nghị được đóng vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức thấp hơn và được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chấp thuận thì chỉ cần đóng 0,3%

* Tham gia BHXH tự nguyện:

Người lao động tham gia bảo hiểm tự nguyện được tự chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH. Mỗi tháng, người lao động sẽ phải đóng bảo hiểm theo mức như sau:

(**) Từ ngày 01/01/2018, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng:

7.  Cơ quan thực hiện các chức năng liên quan đến BHXH là gì? 

Bảo hiểm xã hội Việt Nam (tiếng Anh: Viet Nam Social Security, viết tắt là VSS) là cơ quan trực thuộc Chính phủ có chức năng tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tổ chức thu, chi chế độ bảo hiểm thất nghiệp; quản lý và sử dụng các quỹ: Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế (sau đây gọi chung là bảo hiểm); thanh tra chuyên ngành việc đóng bảo hiểm theo quy định của pháp luật. Bảo hiểm xã hội Việt Nam chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; của Bộ Y tế về bảo hiểm y tế; của Bộ Tài chính về chế độ tài chính đối với các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam được quy định tại Nghị định 89/2020/NĐ-CP ngày 4/8/2020 của Chính phủ.