1. Cơ sở pháp lý

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014

Văn bản hợp nhất 01/VBHN-VPQH năm 2014 hợp nhất Luật bảo hiểm y tế do Vănphòng Quốc hội ban hành;

Quyết định 959/QĐ-BHXH thu bảo hiểm xã hội y tế thất nghiệp quản lý sổ bảo hiểm thẻ bảo hiểm y tế;

2. Nội dung phân tích

Xin chào Luật sư. Luật sư tư vấn giúp tôi. Công ty tôi là công ty cổ phần, giám đốc chuyển nhượng công ty cho người khác và lập ra một công ty mới. Toàn bộ nhân viên đang đóng BHXH ở công ty cũ nay muốn chuyển sang đóng BHXH ở công ty mới. Vậy trình tự thủ tục như thê nào, nhờ Luật sư tư vấn giúp. Tôi xin cảm ơn!

 Hiện tại, không có quy định nào quy định được phép chuyển đóng bảo hiểm xã hội từ công ty cũ sang đóng bảo hiểm xã hội tại công ty mới trong trường hợp chuyển nhượng công ty. Do đó, về mặt nguyên tắc, công ty cũ vẫn phải tiến hành thanh lý hợp đồng lao động với người lao động và chốt sổ cho người lao động. Đối với những người lao động tiếp tục làm việc tại công ty mới, công ty mới có nghĩa vụ báo tăng bảo hiểm xã hội cho họ.

Dạ cho e hỏi ạ. Em tham gia bảo hiểm y tế ạ. E đăng ký khám bệnh ở trung tâm y tế nhưng bây giờ em muốn lên bệnh viện tai mũi họng trung ương khám thì có phải xin giấy chuyển tuyến không ạ ?

 Nếu bạn muốn được thanh toán với mức hưởng đầy đủ theo quy định tại khoản 1, điều 22 Văn bản hợp nhất Luật bảo hiểm y tế thì bạn phải có giấy chuyển viện. Nếu bạn không có giấy chuyển tuyến, bạn sẽ được thanh toán với mức hưởng thấp hơn theo khoản 1, điều 22 . Cụ thể:

"Điều 22. Mức hưởng bảo hiểm y tế 

1. Người tham gia bảo hiểm y tế khi đi khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại các điều 26, 27 và 28 của Luật này thì được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng với mức hưởng như sau:

a) 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với đối tượng quy định tại các điểm a, d, e, g, h và i khoản 3 Điều 12 của Luật này. Chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế của đối tượng quy định tại điểm a khoản 3 Điều 12 của Luật này được chi trả từ nguồn kinh phí bảo hiểm y tế dành cho khám bệnh, chữa bệnh của nhóm đối tượng này; trường hợp nguồn kinh phí này không đủ thì do ngân sách nhà nước bảo đảm;

b) 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp chi phí cho một lần khám bệnh, chữa bệnh thấp hơn mức do Chính phủ quy định và khám bệnh, chữa bệnh tại tuyến xã;

c) 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh khi người bệnh có thời gian tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở, trừ trường hợp tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến;

d) 95% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với đối tượng quy định tại điểm a khoản 2, điểm k khoản 3 và điểm a khoản 4 Điều 12 của Luật này;

đ) 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với các đối tượng khác.

[...] 3. Trường hợp người có thẻ bảo hiểm y tế tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo mức hưởng quy định tại khoản 1 Điều này theo tỷ lệ như sau, trừ trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này:

a) Tại bệnh viện tuyến trung ương là 40% chi phí điều trị nội trú;

b) Tại bệnh viện tuyến tỉnh là 60% chi phí điều trị nội trú từ ngày Luật này có hiệu lực đến ngày 31 tháng 12 năm 2020; 100% chi phí điều trị nội trú từ ngày 01 tháng 01 năm 2021 trong phạm vi cả nước;

c) Tại bệnh viện tuyến huyện là 70% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ ngày Luật này có hiệu lực đến ngày 31 tháng 12 năm 2015; 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 01 tháng 01 năm 2016.".

Cho em hỏi là vợ em có tham gia BHXH từ tháng 04/2014 đến tháng 05/2015 và nghỉ đóng BHXH 1 tháng và tháng 07/2015 đóng tiếp đến tháng 09/2015 là nghỉ đóng luôn. Vợ em sinh con 07/04/2016. Vậy vợ em có được hưởng chế độ thai sản không ?

 Vợ bạn sinh vào 7/4/2016, khoảng thời gian 12 tháng trước khi sinh được xác định từ tháng 4/2015 đến tháng 3/2016. Trong khoảng thời gian này, vợ bạn đóng bảo hiểm được tháng 4, 5/2015, tháng 7, 8, 9/2015. Như vậy, vợ bạn mới có 5 tháng đóng bảo hiểm trong khoảng thời gian 12 tháng trước khi sinh nên vợ bạn chưa đủ điều kiện hưởng thai sản theo quy định tại điều 31 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014. 

Em chào Anh ạ! Em là Quyến - Phụ trách nhân sự Cty TNHH ống thép Việt Nam - Địa chỉ: Km9, P.Quán Toan, Q.Hồng Bàng, TP.Hải Phòng. Công ty em là cty liên doanh giữa Việt Nam và Hàn Quốc, chuyên sản xuất, kinh doanh các loại ống thép. Hiện tại bên em đang có nhu cầu được tư vấn và cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật liên quan (tiếng việt và tiếng anh) đến các lĩnh vực có ảnh hưởng đến hoạt động của Công ty như sau: - Đăng ký, thay đổi kinh doanh, mở rộng quy mô công ty.... - Lĩnh vực lao động, tiền lương, thuế, BHXH, ngân hàng... - Kinh doanh: soạn thảo hợp đồng bán hàng, xuất khẩu ống thép... - Nhập khẩu, mua bán nguyên vật liệu trong nước.. - Hải quan: nhập nguyên vật liệu - An toàn vệ sinh lao động, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ... - Liên quan đến người nước ngoài... Trên đây là một số lĩnh vực chính. Anh có thể gửi giúp em các báo giá, hướng dẫn chi tiết kèm bản thảo hợp đồng cung cấp dịch vụ để em báo cáo Ban giám đốc ạ. Trên cơ sở các thông tin bên Anh đưa ra. Cty em sẽ cân nhắc và liên hệ lại với Anh sớm ạ. Em cảm ơn Anh nhiều ạ! Em hy vọng sẽ được hợp tác cùng Luật Minh Khuê ạ.

Về nội dung này, bạn vui lòng xác nhận qua email [email protected] 

Em hiện tại đang nghỉ không đi làm nên muốn lấy bảo hiểm xã hội một lần. Em có 5 tháng đóng bảo hiểm xã hội, lương 8,5 triệu. 

Về điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần được quy định tại điều 8, Nghị định 115/2015/NĐ-CP, theo đó bạn sẽ được hưởng nếu sau 1 năm kể từ thời điểm chấm dứt hợp đồng bạn không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội nữa, có nhu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

Bạn có 5 tháng đóng bảo hiểm xã hội với mức 8,5 triệu 1 tháng nên căn cứ theo khoản 2, điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH: 

"2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.". 

Nếu mức bình quân tiền lương của bạn là 8,5 triệu; thì bạn sẽ được hưởng là: 22% x 8.500.000 = 1.870.000 đồng. 

Cho tôi hỏi về tiền trượt giá bảo hiểm xã hội ?

 Trước đây thông tư 03/2015/TT-BLĐTBXH quy định về tiền trượt giá này. Tuy nhiên, kể từ ngày 15/2/2016, thông tư này đã hết hiệu lực. Cho nên, hiện tại không có văn bản pháp luật đề cập đến tiền trượt giá bảo hiểm xã hội. 

Trong loại công ty cổ phần với số lượng lao động là 70 người có bắt buộc phải thành lập công doàn cơ sở không ạ? Nếu có thành lập công đoàn cơ sở thì mức đoàn phí công đoàn do người lao động đóng sẽ là 1% lương đóng BHXH phải không ạ. Vậy nếu như lương đóng BHXH của những người lao động là khác nhau( vì tính lương theo hình thức hệ số lương x Lương tối thiểu vùng) thì mức đóng đoàn phí công đoàn cũng khác nhau ạ?

Theo Khoản 1 Điều 5 Luật công đoàn 2012 quy định:

“Người lao động là người Việt Nam làm việc trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn”.

Như vậy, người lao động Việt Nam làm việc trong các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức có quyền thành lập hoặc gia nhập, hoạt động tổ chức công đoàn mà không ai có thể ép buộc hay ngăn cấm người lao động.

Mặt khác theo quy định tại Khoản 1 Điều 189 BLLĐ 2012 thì:

“1. Người lao động làm việc trong doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức có quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn theo quy định của Luật công đoàn”.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 6 Luật công đoàn 2012 thì: “Công đoàn được thành lập trên cơ sở tự nguyện , tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ.

Như vậy, việc thành lập tổ chức công đoàn xuất phát từ sự tự nguyện của những cá nhân người lao động tự nguyện thành lập, gia nhập hoặc hoạt động trong tổ chức công đoàn mà không ai có thể ép buộc hoặc ngăn cấm người lao động không được phép tham gia tổ chức công đoàn. Mặt khác, việc thành lập tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp là không bắt buộc đối với doanh nghiệp tuy nhiên, trong các doanh nghiệp thì nên khuyến khích cho người lao động thành lập và tham gia tổ chức công đoàn vì tổ chức công đoàn là tổ chức cân bằng lợi ích giữa người lao động với người sử dụng lao động.

Mức đoàn phí công đoàn được quy định tại Công văn 449/TLĐ Đính chính hướng dẫn số 258/HD-TLĐ Hướng dẫn đóng đoàn phí công đoàn xác định:

"Đoàn viên ở các công đoàn cơ sở doanh nghiệp ngoài nhà nước (bao gồm cả Công ty cổ phần nhà nước không nắm giữ cổ phần chi phối); đơn vị sự nghiệp ngoài công lập hưởng tiền lương không theo bảng lương, bậc lương do Nhà nước quy định; Liên hiệp hợp tác xã; các tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; Văn phòng điều hành của phía nước ngoài trong hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Việt Nam, mức đóng đoàn phí hàng tháng bằng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về Bảo hiểm xã hội, nhưng mức đóng hàng tháng tối đa bằng 10% tiền lương cơ sở theo quy định của Nhà nước".

Nếu tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội là khác nhau thì mức đoàn phí cũng khác nhau.

Công ty em có đóng chi phí BHXH cho 4 nhân viên mức đóng hàng tháng là: 6.020.300 đồng. Hiện tại đến nay công ty đã đóng cho đủ cho tháng 4. Tuy nhiên vào ngày 22/4 công ty em có quyết định cho 1 nhân viên thôi việc và muốn làm thủ tục chốt sổ cho người này. Vậy muốn chốt sổ BHXH cho người này vậy công ty phải đóng chi phí BH của tháng 5 là 6.020.300. mới được chốt sổ hay sao ạ? Em thắc mắc là tại sao làm quyết định cho thôi việc tháng 4 rồi nhưng vẫn phải đóng cho tháng 5, với mức đóng là của 4 người hay là 3 người vậy ạ? ( Vì đã giảm lao động 1 người). Kinh mong anh/chị luật sư giải đáp giúp em ạ. Em xin chân thành cám ơn anh/chị nhiều.

Nếu công ty bạn báo giảm và làm thủ tục chốt sổ cho người lao động trong tháng 4/2016 thì tháng 5/2016 công ty bạn chỉ cần đóng bảo hiểm xã hội cho 3 người lao động. Không có quy định bạn phải đóng cho cả 4 người thì mới được chốt sổ bảo hiểm xã hội. 

Theo quy định tại Quyết định 959/QĐ-BHXH quy định tại điều 38 như sau: 

"1.7. Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH tháng đó. Thời gian này không được tính để hưởng BHXH, trừ trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.".

Như vậy, tháng 5 người lao động không đi làm và cũng không được hưởng tiền lương nên tháng 5 người này không phải đóng bảo hiểm xã hội.

3. Các chế độ bảo hiểm xã hội

1. Bảo hiểm xã hội bắt buộc có các chế độ sau đây:

a) Ốm đau;

b) Thai sản;

c) Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Hưu trí;

đ) Tử tuất.

2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

a) Hưu trí;

b) Tử tuất.

3. Bảo hiểm hưu trí bổ sung do Chính phủ quy định.

4. Nguyên tắc bảo hiểm xã hội

1. Mức hưởng bảo hiểm xã hội được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội và có chia sẻ giữa những người tham gia bảo hiểm xã hội.

2. Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương tháng của người lao động. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.

3. Người lao động vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng chế độ hưu trí và chế độ tử tuất trên cơ sở thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì không tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

4. Quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần, các nhóm đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định.

5. Việc thực hiện bảo hiểm xã hội phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm xã hội.

5. Chính sách của Nhà nước đối với bảo hiểm xã hội

1. Khuyến khích, tạo điều kiện để cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm xã hội.

2. Hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

3. Bảo hộ quỹ bảo hiểm xã hội và có biện pháp bảo toàn, tăng trưởng quỹ.

4. Khuyến khích người sử dụng lao động và người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

5. Ưu tiên đầu tư phát triển công nghệ thông tin trong quản lý bảo hiểm xã hội.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật lao động.