1. Bầu cử được hiểu như thế nào?
Bầu cử được hiểu là quá trình lựa chọn các đại diện trong chính quyền, quốc hội hoặc tổ chức nhà nước bằng cách tuyển cử hoặc bỏ phiếu. Qúa trình này được thực hiện thông qua các quy trình, quy định và luật lệ do Chính phủ hoặc tổ chức quản lý bầu cử đặt ra. Bầu cử là một phương tiện quan trọng để thể hiện quyền dân chủ, cho phép công dân tham gia vào việc quản lý và điều hành các vấn đề quan trọng của đất nước và xã hội
Các quy trình bầu cử thường bao gồm việc đăng ký bầu cử, tuyển cử, chiến dịch tranh cử, bỏ phiếu và kiểm phiếu. Kết quả bầu cử được xác định bằng cách đếm số phiếu cho từng ứng cử viên hoặc đảng chính trị và ứng cử viên hoặc đảng chính trị nào nhận được số phiếu cao nhất sẽ chiến thắng.
Bầu cử được coi là quy trình quan trọng của nền dân chủ, nơi công dân có quyền lựa chọn những người đại diện cho mình trong các tô chức nhà nước, bao gồm các quốc hội, hội đồng thành phố, hội đồng quận/ huyện và chính quyền địa phương khác. Trong một cuộc bầu cử, người dân có thể bỏ phiếu để chọn ra những người đại diện mà họ cho là phù hợp để đại diện cho sự lựa chọn của họ trong các quyết định liên quan đến các vấn đề quan trọng của xã hội và quốc gia
Qúa trình bầu cử thường được tổ chức bởi Chính phủ hoặc các tổ chức quản lý bầu cử, có thể là độc lập hoặc thuộc Chính quyền. Quy trình bầu cử thường bao gồm:
- Đăng ký bầu cử: Những người muốn tranh cử phải đăng ký tên của mình với cơ quan quản lý bầu cử
- Tuyển cử: Sau khi đăng ký, các ứng cử viên bắt đầu chiến dịch tranh cử để thu hút sự ủng hộ của cử tri. Trong quá trình này, ứng cử viên thường tổ chức các cuộc họp, diễn đàn, các chiến dịch quảng cáo, ...
- Bỏ phiếu: Ngày bầu cử, người dân có quyền đi đến các trạm bỏ phiếu để bỏ phiếu cho ứng cử viên mà mình chọn
- Kiểm phiếu: Sau khi kết thúc quá trình bỏ phiếu, các phiếu sẽ được đếm và kiểm tra để xác định kết quả bầu cử
- Xác định kết quả: Kết quả bầu cử được xác định bằng cách đếm số phiếu cho từng ứng cử viên hoặc đảng chính trị và ứng cử viên hoặc đảng chính trị nào nhận được số phiếu cao nhất sẽ chiến thắng
Kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người, do đó quy trình bầu cử phải được tổ chức cẩn thận và đảm bảo công bằng, minh bạch và trung thực.
2. Một số quy định về đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội động nhân dân
* Tiêu chuẩn để ứng cử đại biểu Quốc hội phải đáp ứng được các điều kiện theo Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014. Cụ thể:
- Người ứng cử đại biểu quốc hội đang công tác tại cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước phải là lao động tiêu biểu, xuất sắc, có quan điểm , lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, có chuyên môn, kinh nghiệm phù hợp, không vi phạm pháp luật
- Người ứng cử không tham vọng quyền lực, có tư tưởng cục bộ, bảo thủ, đang bị thanh tra, kiểm tra dấu hiệu vi phạm, tham nhũng, lãng phí, ...
- Có trình độ đại học trở lên, kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ trưởng hoặc tương đương, giám đốc sở hoặc tương đương, nếu là cán bộ quân đội, công an thì phải kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức danh cục trưởng, vụ trưởng và tương đương, chỉ huy trưởng bộ chỉ huy quân sự tỉnh, bộ đội biên phòng tỉnh, giám đốc công an tỉnh hoặc có quân hàm từ đại tá trở lên
- Người ứng cử phải đủ tuổi tham gia 02 khóa Quốc hội trở lên hoặc ít nhất chọn một khóa, nam sinh từ tháng 02/1966, nữ sinh từ 01/1971 trở lại đây. Đại biểu quốc hội chuyên trách tái cử đủ tuổi công tác ít nhất 1/2 nhiệm kỳ trở lên đến 5/2021, nam sinh từ 8/1963, nữ sinh từ 7/1968 trở lại đây.
- Viề tiêu chuẩn sức khỏe, được cơ quan y tế có thẩm quyền chứng nhận đủ sức khỏe trong thời hạn không quá 06 tháng tính đến tháng 5/2021
* Tiêu chuẩn để ứng cử đại biểu hội đồng nhân dân phải đáp ứng được các điều kiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. Cụ thể:
- Người ứng cử phải có trình độ đại học trở lên đối với cấp tỉnh và cấp huyện
+ Ở cấp tỉnh, ứng cử Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân trở lên phải là tỉnh ủy viên trở lên đang giữ chức vụ từ giám đốc sở hoặc tương đương trở lên đã được quy hoạch, ...
+ Ở cấp huyện, ứng cử Phó chủ tịch hội đồng nhân dân phải là huyện ủy viên giữ chức vụ từ trưởng phòng hoặc tương đương ở cấp huyện trở lên và đã được quy hoạch, ...
+ Ở cấp xã, ứng cử Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân phải là cấp ủy viên, nơi nào có điều kiện thì bố trí ủy viên thường vụ đảng ủy cấp xã.
- Về độ tuổi, người ứng cử lần đầu phải đủ tuổi tham gia 02 nhiệm kỳ Hội đồng nhân dân trở lên hoặc ít nhất chọn một nhiệm kỳ, nam sinh từ 02/2966, nữ sinh từ 01/1971 trở lại đây, nhân sự tái cử phải còn đủ tuổi công tác ít nhất 1/2 nhiệm kỳ trở kên tính từ 5/2021, nan sinh từ 8/1963, nữ sinh từ 7/1968 trở lại dây và nghỉ hưu theo quy định
- Viề tiêu chuẩn sức khỏe, được cơ quan y tế có thẩm quyền chứng nhận đủ sức khỏe trong thời gian không quá 06 tháng tính đến tháng 05/2021.
3. Các văn bản hướng dẫn bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
Các văn bản hướng dẫn bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp gồm một số văn bản cụ thể:
- Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015
- Chỉ thị 45-CT/TW ngày 20/6/2020 về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử đại biểu Hội đông nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Ban chấp hành Trung ương ban hành
- Kế hoạch 4711/KH-BTTTT ngày 16/11/2020 về công tác thông tin, tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành
- Nghị quyết 133/2020/QH14 ngày 17/11/2020 về Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Quốc hội ban hành
- Thông tư 102/2020/TT-BTC ngày 23/11/2020 hướng dẫn về việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành
- Hướng dẫn 13-HD/UBKTTW ngày 01/12/2020 về giải quyết tố cáo, khiếu nại về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2016 của cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp do Ủy ban kiểm tra Trung ương ban hành
- Nghị quyết 1185/NQ-UBTVQH14 ngày 11/01/2021 về dự kiến số lượng, cơ cấu, thành phần đại biểu Quốc hội khóa XV do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành
- Nghị quyết 1186/2021/UBTVQH14 ngày 11/01/2021 hướng dẫn về việc tổ chức hội nghị cử tri, việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố; việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân trong bầu cử bổ sung do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành
- Nghị quyết 1187/NQ-UBTVQH14 ngày 11/01/2021 hướng dẫn việc xác định dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm lỳ 2021 - 2026 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành
- Thông tư 1/2021/TT-BNV ngày 11/01/2021 hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Bộ Nội vụ ban hành
- Chỉ thị 02/CT-TTg ngày 14/01/2021 về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- Nghị quyết liên tịch 09/2021/NQLT-UBTVQH14-CP-ĐCTUBTƯMTTQVN ngày 15/01/2021 hướng dẫn quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV, đại biểu Hội đông nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Chính phủ - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành
- Nghị quyết 41/NQ-HĐBCQG ngày 18/01/2021 hướng dẫn mẫu hồ sơ ứng cử, mẫu phiếu bầu cử, nội quy phòng bỏ phiếu và các mẫu văn bản sử dụng trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Kế hoạch 42/KH-HĐBCQG ngày 19/01/2021 về triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Hội đồng bầu cử Quốc gia ban hành
- Hướng dẫn 36-HD/BTCTW ngày 20/01/2021 về công tác nhân sự đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Ban Tổ chức Trung ương ban hành
- Thông tri 13/TT-MTTW-BTT ngày 19/01/2021 hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham gia công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và địa biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Ban thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành
- Hướng dẫn 169-HD/BYGTW ngày 20/01/2021 về tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 do Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành
- Nghị quyết 1226/NQ-UBTVQH14 ngày 22/02/2021 điều chỉnh lần thứ nhất cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành
- Quyết định 235/QĐ-TTg ngày 24/02/2021 về bổ sung kinh phí bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 (đợt 1) do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- Công văn 64/VPHĐBCQG-TT ngày 24/02/2021 về tiếp tục triển khai các công việc chuẩn bị tổ chức bầu cử do Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Nghị quyết 64/NQ-HĐBCQG ngày 03/3/2021 về số đơn vị bầu cử, danh sách đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Công văn 143/TBNS-CTĐB ngày 13/3/2021 về nộp hồ sơ người ứng cử đại biểu Quốc hội do Tiểu ban Nhân sự Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Công văn 644/HĐBCQG-VPHĐBCQG ngày 05/5/2021 về vấn đề cần lưu ý trước, trong và sau ngày bầu cử do Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Công văn 193/VPHĐBCQG-PL ngày 30/4/2021 hướng dẫn việc tổ chức bầu cử ở các khu vực bỏ phiếu sớm do Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành
- Hướng dẫn 61/HD-MTTW-BTT ngày 04/5/2021 về tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri để vận động bầu cử phù hợp với yêu cầu phòng, chống dịch COVID-19 do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin về chủ đề các văn bản hướng dẫn bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề cạnh tranh không lành mạnh và văn bản hướng dẫn hành vi cạnh tranh không lành mạnh của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Gọi số 1900.6162 hoặc gửi email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.
