1. Yêu cầu khi xây dựng dự toán ngân sách nhà nước?
Khi xây dựng dự toán NSNN năm 2024, việc tuân thủ các yêu cầu sau đây là cực kỳ quan trọng:
- Tuân thủ quy định pháp luật: Dự toán NSNN năm 2024 cần phải được xây dựng tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn Luật NSNN. Điều này bao gồm đảm bảo tính phù hợp và thống nhất với các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch quốc gia và các văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Đồng thời, nó cũng cần dựa trên căn cứ tính toán đầy đủ và phù hợp.
- Loại bỏ sự trùng lặp và lãng phí: Các bộ, cơ quan trung ương quản lý ngành, lĩnh vực cần rà soát và loại bỏ các chế độ, chính sách, đặc biệt là những chính sách an sinh xã hội, có thể trùng lặp hoặc không hiệu quả. Việc chỉ đề xuất và ban hành các chính sách, đề án, và nhiệm vụ mới cần phải cân nhắc đầy đủ, đảm bảo nguồn lực cũng như cân đối NSNN theo đúng phân cấp quy định.
- Bố trí dự toán để thu hồi ứng trước chi NSNN: Điều này đặc biệt quan trọng để đảm bảo ngân sách được quản lý và sử dụng hiệu quả. Việc bố trí dự toán để thu hồi các khoản ứng trước chi NSNN đúng hạn như quy định sẽ giúp tránh những tình huống không mong muốn.
- Chặn chế chính sách, chế độ chưa ban hành: Trong quá trình xây dựng dự toán, không nên bố trí dự toán chi cho các chính sách, chế độ mà chưa được ban hành. Điều này giúp đảm bảo tính hợp pháp và đảm bảo tuân thủ các quy định về nguồn lực ngân sách.
- Giải quyết tồn tại và sai phạm trong quản lý tài chính: Tập trung vào việc giải quyết ngay từ giai đoạn xây dựng dự toán những tồn tại và sai phạm đã được cơ quan thanh tra và kiểm toán phát hiện. Điều này giúp đảm bảo rằng dự toán NSNN được xây dựng trên cơ sở minh bạch và có tính công bằng.
- Tuân thủ Thông tư 51/2023/TT-BTC: Việc áp dụng Thông tư 51/2023/TT-BTC là quan trọng để đảm bảo sự hiệu quả và tính minh bạch trong việc xây dựng dự toán NSNN năm 2024 và kế hoạch tài chính - NSNN năm 2024-2026.
Tất cả những yêu cầu trên giúp đảm bảo tính chính xác, minh bạch, và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực NSNN, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và đáp ứng mục tiêu phát triển quốc gia.
2. Nguyên tắc chung xây dựng dự toán thu
Theo quy định tại khoản 1 Điều 18 của Thông tư 51/2023/TT-BTC thì quy định về nguyên tắc chung xây dựng dự toán thu năm 2024 thì: Trong việc xây dựng dự toán thu NSNN năm 2024, chúng ta cần tuân theo các nguyên tắc chung sau đây:
- Tuân thủ Luật và các văn bản pháp luật liên quan: Dự toán thu NSNN năm 2024 cần được xây dựng chặt chẽ theo các quy định của Luật NSNN, Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật liên quan khác. Điều này đảm bảo rằng việc thu NSNN được thực hiện đầy đủ, đúng hạn và đúng các quy định của pháp luật.
- Dự toán linh hoạt và phản ánh thực tế kinh tế - xã hội: Xây dựng dự toán thu năm 2024 phải dựa trên tình hình kinh tế - xã hội hiện tại và trong tương lai. Các yếu tố tăng, giảm và dịch chuyển nguồn thu cần được tính toán cụ thể, đặc biệt là trong bối cảnh thay đổi chính sách về thuế, quản lý thuế, và các cam kết quốc tế với nhà đầu tư nước ngoài.
- Cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý thu: Xây dựng dự toán thu cần đi kèm với việc quyết liệt thực hiện các biện pháp cải cách hành chính, hiện đại hóa công tác quản lý thu. Điều này bao gồm việc chống thất thu, quản lý các nguồn thu mới trong môi trường kinh tế số hóa và giao dịch điện tử, cũng như việc thực hiện các hoạt động thanh tra và kiểm tra thuế một cách chặt chẽ.
- Dự toán thu không bao gồm các nguồn thu đặc biệt: Trong dự toán thu năm 2024, không nên tính đến thu tiền sử dụng đất, thu xổ số kiến thiết, tiền bán vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cổ tức, lợi nhuận sau thuế và chênh lệch thu, chi của Ngân hàng Nhà nước bình quân cả nước. Mức tăng trưởng thu tại từng địa phương cần phản ánh đúng với tăng trưởng kinh tế và nguồn thu phát sinh tại từng địa bàn, dựa trên việc tăng cường quản lý thu và chống thất thu, cũng như việc thu hồi nợ thuế một cách chặt chẽ.
Bằng cách tuân thủ những nguyên tắc này, chúng ta có thể đảm bảo rằng dự toán thu NSNN năm 2024 không chỉ chính xác và minh bạch mà còn phản ánh đúng với tình hình thực tế và cam kết quốc tế của Việt Nam.
3. Quy định xây dựng dự toán thu nội địa
Căn cứ quy định tại Khoản 2 Điều 18 của Thông tư 51/2023/TT-BTC quy định thì Để xây dựng dự toán thu nội địa năm 2024, các địa phương cần tuân thủ những nguyên tắc sau đây:
- Tổng hợp đầy đủ và chính xác các nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN) phát sinh trên địa bàn và loại trừ các khoản không thuộc nguồn thu cân đối NSNN theo quy định. Điều này cần dựa trên việc đánh giá kỹ lưỡng tình hình thực hiện năm 2023, áp dụng đặc thù của năm 2024 và số kiểm tra dự toán thu năm 2024 mà cơ quan có thẩm quyền đã thông báo.
- Xây dựng dự toán thu NSNN năm 2024 trên cơ sở các hệ thống dữ liệu thông tin về đất đai, đối tượng nộp thuế, đảm bảo tính đúng, đủ từng khoản thu, sắc thuế, lĩnh vực thu đối với từng địa bàn. Dự toán cần chi tiết số thu từ các dự án mới đi vào hoạt động có số thu lớn theo các quy định hiện hành về thuế, phí, lệ phí và thu khác NSNN, bao gồm các điều chỉnh chính sách theo lộ trình tiếp tục ảnh hưởng tới số thu NSNN năm 2024 và các quy định dự kiến sẽ được sửa đổi, bổ sung, áp dụng trong năm 2024.
- Đảm bảo việc lập dự toán đầy đủ và thực hiện nộp NSNN cho toàn bộ các khoản thu từ sử dụng đất quốc phòng, an ninh, thu từ sắp xếp lại nhà đất, xử lý tài sản công, thu từ cho thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng, thu NSNN từ giao quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý theo phương thức không tính thành vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Đảm bảo cả việc thu khai thác quỹ đất và mặt nước (sau khi trừ đi các chi phí có liên quan) được lập dự toán và thực hiện nộp NSNN đúng quy định của pháp luật. Các khoản thu từ chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập, chuyển nhượng vốn Nhà nước và chênh lệch vốn chủ sở hữu lớn hơn vốn điều lệ tại doanh nghiệp cần được thực hiện theo quy định.
- Lập dự toán chi tiết cho các khoản thu phí, lệ phí theo quy định, bao gồm danh mục thuế và mức thuế theo quy định.
- Xây dựng dự toán cho các khoản thu NSNN khác theo quy định của pháp luật có liên quan (nếu có).
- Đối với các khoản thu không được tổng hợp vào dự toán thu NSNN của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, các cơ quan, đơn vị cần lập dự toán riêng và thuyết minh cơ sở tính toán, cũng như xây dựng phương án sử dụng cho cơ quan quản lý cấp trên và báo cáo cơ quan tài chính cùng cấp theo quy định.
4. Nguyên tắc xây dựng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2024
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 19 Thông tư 51/2023/TT-BTC quy định về nguyên tắc xây dựng dự toán chi ngân sách nhà nước mới nhất. Các nguyên tắc xây dựng được đặt ra nhằm đảm bảo sự hiệu quả và hiệu quả trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước, đồng thời tuân thủ các quy định của pháp luật và các quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Cụ thể:
- Tuân thủ quy định pháp luật và quyết định của cơ quan chính phủ là cơ sở quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và tính nhất quán của các quyết định về ngân sách nhà nước. Điều này bao gồm việc đáp ứng các yêu cầu về cơ cấu lại ngân sách, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, và nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan theo các quyết định của Trung ương và Bộ Chính trị. Đảm bảo nguồn lực cho cải cách tiền lương, chính sách bảo hiểm xã hội, và sự sắp xếp tổ chức bộ máy dựa trên các Nghị quyết của Trung ương.
- Nguyên tắc công khai, minh bạch và tiết kiệm chống lãng phí là quy định cơ bản trong việc quản lý nguồn lực ngân sách. Điều này đòi hỏi sự tuân thủ và tích cực trong việc thực hiện các nhiệm vụ của ngân sách từ việc lập dự toán đến việc triển khai, quản lý và sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước. Điều này đảm bảo rằng quá trình quản lý ngân sách là minh bạch, công khai, và đáng tin cậy.
- Sát khả năng thực hiện và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực là quan điểm quan trọng trong quản lý ngân sách. Điều này đòi hỏi việc hạn chế tối đa việc hủy dự toán và việc chuyển nguồn lực sang năm sau. Các cơ quan chính phủ cần đánh giá mức độ thực hiện và tối ưu hóa nhiệm vụ, xác định nhiệm vụ trùng lắp và sắp xếp thứ tự ưu tiên để đảm bảo ngân sách được lập theo khả năng huy động, cân đối các nguồn lực.
Công ty Luật Minh Khuê xin gửi quý khách nội dung sau:
Thời gian lập dự toán ngân sách nhà nước là khi nào?
Mẫu giấy rút dự toán ngân sách (Mẫu số: C2-02/NS) mới nhất
Phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước của đơn vị dự toán
Nếu quý khách đang đối diện với bất kỳ tình huống pháp lý nào hoặc cần sự giúp đỡ, hãy dễ dàng liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến bằng cách gọi hotline: 1900.6162. Hoặc nếu quý khách ưa thích gửi yêu cầu chi tiết qua email, vui lòng chấp nhận liên hệ qua địa chỉ: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết đáp ứng nhanh chóng và chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi thắc mắc và vấn đề liên quan đến pháp lý.
