1. Khái niệm bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu, thường gọi là bảo hiểm p and I (Protecting and Indemnity), là bảo hiểm trách nhiệm của chủ tàu đối với bên thứ ba, gồm trách nhiệm phải gánh chịu có liên quan đến hoạt động của con tàu đó và trách nhiệm đó không được bảo hiểm trong bảo hiểm thân tàu, cũng như các chi phí mà chủ tàu có thể phải chịu do luật định hoặc được quy định trong các hợp đồng tập thể.

Bảo hiểm p and I bắt đầu ở Anh vào những năm đầu thế kỷ XIX, nguyên nhân là sự ra đời của một số đạo luật khắt khe ở Anh lúc bấy giờ. Sau này do yếu tố lịch sử cũng như hàng loạt các đạo luật về thương thuyền, bảo hiểm xã hội và do hoàn cảnh áp đặt, các hội bảo hiểm p and I lần lượt được thành lập nhằm bảo vệ những quyền lợi của chủ tàu. Lúc đầu, Hội chỉ bảo hiểm một số rủi ro nhất định: Rủi ro trong đâm va (25% trách nhiệm đâm va), rủi ro trách nhiệm đối với thủy thủ, thuyền viên, hành khách, công nhân cảng bị chết hoặc bị thương, rủi ro làm hư hỏng các vật thể nổi và cố định, các chi phí di chuyển xác tàu và tài sản chìm đắm trong vùng cảng, tổn thất về hàng hóa... Dần dần qua nhiều năm, các hội đã không ngừng mở rộng giới hạn bảo hiểm của mình. Cùng với tốc độ phát triển về thương mại, số hội bảo hiểm p and I lớn dần về quy mô, số lượng. Trên thế giới hiện nay có hơn 100 hội lớn. Những hội này đại diện cho khoảng 90% tổng số tấn trọng tải của đội tàu thế giới. Một số hội lớn nhất là hội của Anh, Thụy Điển, Nauy, Mỹ.

 

2. Quy tắc bảo hiểm p and I

Mục đích và nguyên tắc hoạt động của các hội là giống nhau, nghĩa là nhằm bảo vệ quyền lợi của chủ tàu và chủ trương không thu lãi. Mặc dù vậy, mỗi hội đều có quy tắc bảo hiểm riêng của mình. Đối với những hội trong nhóm quốc tế, quy tắc của các hội hầu như giống nhau.

Quy tắc bảo hiểm của Hội là những điều khoản tiêu chuẩn quy định quyền lợi, nghĩa vụ, phạm vi trách nhiệm của Hội và hội viên đối với loại bảo hiểm này trong các vấn đề về phạm vi bảo hiểm, việc ra vào Hội, thời gian bảo hiểm, mức phí, việc đóng phí của hội viên, tài chính, tái bảo hiểm, các loại trừ bảo hiểm, mức miễn trừ, giới hạn trách nhiệm, việc khiếu nại, các rủi ro bảo hiểm và những quy tắc liên quan đến hoạt động chung của Hội...

+ Về tổ chức: Đại đa số các hội được quản lý bằng một cơ quan pháp nhân riêng, đó có thể là một công ty trách nhiệm hữu hạn hay một tổ hợp. Cơ quan lãnh đạo của Hội là Hội đồng giám đốc được bầu ra trong số các đội tàu mà công ty của họ là thành viên của Hội. Mỗi khi cần thiết xem xét để giải quyết các vấn đề khúc mắc có tính chất nguyên tắc trong chính sách bảo hiểm và tài chính thì Hội đồng sẽ họp, còn cơ quan quản lý (công ty trách nhiệm hữu hạn, ban quản trị) sẽ giải quyết các công việc cụ thể hàng ngày như thanh toán phí bảo hiểm, bồi thường tổn thất, do đó những cơ quan quản lý này bao gồm các cán bộ chuyên môn hóa cao về lĩnh vực luật hàng hải, vận tải biển, bảo hiểm.

+ Cơ sở tài chính của Hôi là phí bảo hiểm. Trên cơ sở số phí do các chủ tàu đóng vào, Hội lập ra các loại quỹ để trang trải các khoản như bồi thường, bù đắp những chi phí liên quan để giải quyết công việc của Hội.

Mức phí bảo hiểm được âh định tùy thuộc từng loại tàu, số tâh trọng tải, vùng hoạt động, điều kiện bảo hiểm, các yêu cầu của luật quốc gia về trách nhiệm của chủ tàu và tùy theo quy định riêng của từng Hội. Nói chung, phí bảo hiểm (contribution/calls) có một số loại (có thể có một phần nội dung giống nhau, nhưng dùng từ khác nhau) như: phí đóng trước (advance calls), phí đóng thêm (additional calls), phí khẩn cấp (catastrophe calls), phí bảo hiểm dôi ra (overspill claims and calls).

Vào đầu năm hợp đồng (thường là năm bắt đầu vào 12 giờ trưa ngày 20/2 năm trước và kết thúc vào 12 giờ trưa cùng ngày năm sau), Hội đồng giám đốc sẽ tính toán và ấn định mức phí nộp trước trên cơ sở số tiền cần thanh toán mọi khiếu nại và chi phí quản lý. Sau khi hết năm hợp đồng mà số phí đóng trước chứa đủ để bù đắp các khiếu nại đang/đã/sẽ giải quyết của năm cũng như các chi phí quản lý thì Hội đồng giám đốc sẽ ra quyết định yêu cầu hội viên nộp phí bổ sung.

Trường hợp trong năm mà số phí đóng trước không đáp ứng nhu cầu giải quyết các bồi thường và chi phí quản lý thì Hội đồng giám đốc quyết định thu phí bổ sung. Mức phí nộp trước, phí bổ sung, phí khẩn cấp sẽ được Hội đồng quy định cụ thể theo quy tắc của từng năm.

Tùy từng điều kiện riêng biệt của đội tàu, tàu biển có thể được bảo hiểm theo phương thức nộp phí cố định (gọi là fixed premium). Tàu biển thường được bảo hiểm theo phương thức này trong các trường hợp sau:

-    Chủ tàu là người thuê tàu và có trách nhiệm bảo hiểm trong thời gian thuê.

-    Chủ tàu là các tổ chức nhà nước.

-    Tàu tham gia bảo hiểm với Hội thông qua tái bảo hiểm.

Nhiều chủ tàu Việt Nam hiện nay tham gia bảo hiểm p and I với Hội West of England qua một số công ty bảo hiểm Việt Nam. Trong trường hợp này, các chủ tàu vẫn được xem là hội viên của Hội, được hưởng mọi quyền lợi và nghĩa vụ quy định trong quy tắc như thể chủ tàu đã tham gia bảo hiểm trực tiếp với Hội (nếu các điều kiện mà chủ tàu tham gia là phù hợp với điều kiện bảo hiểm của Hội).

 

3. Một số rủi ro được Hội bảo hiểm

3.1 Những khiếu nại về thủy thủ và thương tật đối với người khác hoặc những khiếu nại liên quan khác

Đối với những người là thuyền viên:

-    Theo bảo hiểm này, Hội chịu trách nhiệm bồi thường cho chủ tàu những thiệt hại, phụ cấp, bù đắp chi phí: bệnh viện, thuốc men, mai táng (khi thuyền viên chết) nếu hợp đồng thuê thuyền viên có quy định hoặc theo luật định. Trường hợp khiếu nại thuyền viên bị ốm đau, chủ tàu phải chứng minh bằng văn bản là việc ốm đau đó thực tế thuộc trách nhiệm hợp đồng mà chủ tàu đã ký và việc ốm đau xảy ra trong thời gian hợp đồng. Nếu khiếu nại về thương tật thì chủ tàu phải chứng minh nguyên nhân của tai nạn và tai nạn đó xảy ra do lỗi bất cẩn.

-   Chi phí hồi hương (kể cả hồi hương thuyền viên chết) và chi phí liên quan đến việc hồi hương của thuyền viên khi thuyền viên bị ốm đau, thương tật hoặc khi buộc phải về nước (ví dụ do đắm tàu) nếu việc hồi hương được thực hiện theo hợp đồng thuê thuyền viên hoặc theo luật định.

-   Hội bồi thường tiền lương, các loại tiền công trả cho thuyền viên (theo luật hoặc theo hợp đồng) của tàu được bảo hiểm trong thời gian điều trị, nằm viện (trong hoặc ngoài nước) trong khi hồi hương, thất nghiệp vì đắm tàu.

-   Những thiệt hại phát sinh do mất hoặc hư hỏng tư trang (theo luật định/hợp đồng thuê thuyền viên).

Đối với những người không phải là thuyền viên: Hội chịu trách nhiệm bù đắp cho chủ tàu những thiệt hại mà chủ tàu phải gánh chịu do bồi thường thiệt hại, thu xếp nằm viện, chữa bệnh, thuốc men, mai táng cho những người làm việc trên tàu hoặc liên quan đến tàu được bảo hiểm (như công nhân bốc/dỡ, hành khách), do sự bất cẩn của người làm thuê hay đại lý gây nên, cũng như những thiệt hại do không biết xử lý hàng hóa.

-   Trường hợp tàu phải đi chệch hướng do cần phải đưa thủy thủ lên bờ một cách hợp lý để cấp cứu (vì ốm đau, thương tật), chữa bệnh, thì Hội còn bồi thường các chi phí (ngoài và vượt chi phí thông thường do phải đi chệch hướng) về nhiên liệu, cảng phí, lương thực, thực phẩm, bảo hiểm cũng như những chi phí cần thiết liên quan đến việc chờ thay người bị ốm đau, thương tật, chết hoặc bỏ trốn.

 

3.2  Rủi ro đâm va

Đâm va vái tàu khác: Bảo hiểm rủi ro này có lịch sử phát triển lâu đời nhất, gắn liền với nguyên nhân ra đời của các hội tương hỗ.

Bảo hiểm rủi ro đâm va là bảo hiểm trách nhiệm của chủ tàu đối với những thiệt hại xảy ra do đâm va với tàu khác.

Theo tập quán thị trường bảo hiểm hàng hải thế giới, các nhà bảo hiểm thân tàu thường chỉ bảo hiểm 3/4 trách nhiệm đâm va, còn 1/4 trách nhiệm này là đối tượng bảo hiểm truyền thống của Hội p and I. Tuy nhiên, ngày nay, do sự cạnh tranh khốc liệt trong lĩnh vực bảo hiểm, có nhiều hội đã nhận bảo hiểm cả 4/4 trách nhiệm đâm va và ngược lại cũng có nhiều trường hợp bảo hiểm thân tàu nhận bảo hiểm 4/4 trách nhiệm.

Trách nhiệm của Hội đối với rủi ro này gồm:

-   1/4 (hay một tỷ lệ nào khác dã được các quàn trị viên chấp thuận bằng vãn bản) các trách nhiệm phát sinh từ việc dam va, các chi phí (phí tổn) liên quan đến thiệt hại gây ra cho bất kỳ tàu nào khác do đâm va.

-    4/4 trách nhiệm liên quan phát sinh do đâm va hay liên quan, đối với hàng hóa, bất động sản hay đồ đạc cá nhân trên tàu được bảo hiểm, cá nhân bị chết hoặc bị thương, chi phí đóng góp tốn thất chung, phí tổn đặc biệt hay tiền công cứu hộ mà chủ hàng hay chủ tài sản phải trả, ô nhiễm hay làm bẩn bất động sản, đồ đạc cá nhân (trừ tàu khác và tài sản trên tàu khác).

-   Trách nhiệm của chủ tàu đối với phần vượt quá 1/4 (hoặc tỷ lệ nào khác) về thiệt hại gây ra cho tàu khác với điều kiện là phần vượt quá đó không được bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm thân tàu vì lý do mức trách nhiệm ấy vượt quá giá trị tàu trong đơn bảo hiểm thân tàu.

Nếu hai tàu đâm va cùng thuộc một chủ thì chú tàu vẫn được bồi thường như thể tàu đó thuộc chủ tàu khác (người ta gọi là điều kiện về các tàu cùng một chủ).

Thiêt hai gây ra cho các vât thể nổi và cố đinh:

Theo bảo hiểm này, Hội chịu trách nhiệm bồi thường những thiệt hại của cầu cảng, ụ tàu, đập chắn sóng, đất, nước hoặc bất kỳ vật thể nổi cố định hoặc di động (trừ tàu khác) do tàu có bảo hiểm gây nên. Ngoài ra, đối với những thiệt hại, ví dụ như, thiệt hại gây ra do điều khiển con tàu bảo hiểm tránh đâm va với một con tàu lại đâm va vào tàu thứ ba hoặc mắc cạn, hoặc thiệt hại do sóng, cháy từ tàu bảo hiểm gây nên thì Hội cũng bồi thường. Loại khiếu nại này thường được gọi là tổn thất do “mất khả năng sử dụng”.

 

3.3 Rủi ro ô nhiễm (loại rủi ro này đề cập chủ yếu đến loại ô nhiễm nặng)

Nguồn gốc gây ô nhiễm biển là do thải dầu từ các tàu chở dầu, thải nước lẫn dầu, thải những chất độc hại của các tàu biển, do tai nạn (cháy, nổ) của các tàu, do hư hỏng đường ống dẫn dầu, giàn khoan ngoài khơi...

Nhằm mục đích ngăn ngừa và hạn chếô nhiễm biển đến mức thấp nhất, bên cạnh các đạo luật bảo vệ môi trường của từng quốc gia, một loạt các công ước quốc tế liên quan đã ra đời. Để giúp đỡ các chủ tàu khi phải gánh chịu những trách nhiệm liên quan đến ô nhiễm, các hội p and I đã phát triển loại bảo hiểm rủi ro này. Theo bảo hiểm rủi ro ô nhiễm. Hội sẽ bồi thường cho chủ tàu những trách nhiệm, tổn thất, thiệt hại, phí tổn, chi phí phát sinh hoặc do hậu quả của việc thải dầu, chất độc hại từ tàu có bảo hiểm hoặc có nguy cơ dẫn đến việc thải (kể cả trường hợp tổn thất, tổn hại cho tài sản của hội viên), gồm:

-    Trách nhiệm đối với tổn thất, tổn hại, làm bẩn.

-    Các chi phí thực hiện những biện pháp hợp lý để tránh/hạn chế/ngăn ngừa tổn thất, tổn hại phát sinh hoặc nguy cơ thải dầu hay chất độc.

-    Tiền phạt gây ô nhiễm, các khiếu nại do Chính phủ can thiệp, những chi phí do tuân thủ các chỉ thị, hướng dẫn của chính quyền hay cơ quan có trách nhiệm để ngăn ngừa, hạn chế ô nhiễm hoặc nguy cơ ô nhiễm (với điều kiện các chi phí và trách nhiệm này không được bồi thường theo đơn bảo hiểm thán tàu).

-   Các tổn thất, tổn hại, chi phí mà chủ tàu phải chịu hay có trách nhiệm với tư cách là thành viên của Hiệp định TAVALOP

(Tanker Owners’ Voluntary Agreement Concerning Liability for Oil Pollution) hay bất kỳ thỏa ước nào được hợp đồng chấp thuận.

Một điểm nổi bật của bảo hiểm rủi ro này là Hội có đặt ra hạn mức trách nhiệm có giới hạn (Các bảo hiểm rủi ro khác không hạn mức trách nhiệm). Hiện nay, hạn mức trách nhiệm có giới hạn trách nhiệm ô nhiễm do tàu biển gây ra của các hội nói chung là 300 - 500 triệu USD, có thể lên đến 1 tỷ USD.

 

3.4  Rủi ro hàng hóa

Bảo hiểm rủi ro hàng hóa là loại rủi ro truyền thống được các hội chấp nhận bảo hiểm từ sau năm 1874 (nghĩa là sau vụ tàu Western Hope bị tổn thất tại mũi Hảo Vọng nãm 1870 đã không được Hội bảo trợ bồi thường). Loại rủi ro này có tầm quan trọng đối với các Hội và các chủ tàu. Hiện nay, chi phí trung bình cho việc giải quyết rủi ro trong một năm chiếm khoảng 50% chi phí của Hội. Trách nhiệm của Hội đối với bảo hiểm rủi ro hàng hóa như sau:

- Trách nhiệm đối với các trường hợp thiếu hụt, mất mát, tổn hại, hư hỏng của hàng hóa hoặc những tài sản (tài sản là những thứ không gắn liền với con tàu mà là những thứ được vận chuyển trên tàu, nhưng không phải là hàng hóa, cũng không phải là những đồ vật như đá quý, kim loại hiếm, ngân phiếu,...) được vận chuyển trên tàu có bảo hiểm mà nguyên nhân là do sự vi phạm của hội viên hay của người nào khác mà hội viên có trách nhiệm pháp lý đối với những hành động, sai sót, sai lầm của họ trong việc bốc, vận chuyển, chăm sóc, dỡ hàng đúng quy cách hoặc do tàu không đủ khả năng đi biển gây nên.

Thông thường hàng hóa được vận chuyển theo một hợp đồng vận chuyển nhất định. Hợp đồng vận chuyển là văn bản được ký kết giữa người vận chuyển và người thuê vận chuyển (bằng nhiều hình thức khác nhau), trong đó một số điều khoản được quy định để bảo vệ chủ tàu khi có khiếu nại. Nếu hợp đồng vận chuyển hợp nhất quy tắc Hague hoặc Hague Visby hoặc các điều khoản tương tự có lợi cho chủ tàu, hoặc điều khoản ấy được Hội khuyến cáo, thì Hội sẽ xem xét giải quyết cho chủ tàu theo điều kiện đã bảo hiểm.

-    Trách nhiệm về chi phí bổ sung về việc bốc/dỡ (gồm các chi phí phát sinh ngoài phạm vi và quá chi phí thông thường) mà chủ tàu phải chịu khi xử lý hàng hóa bị hư hỏng và mất giá (nhưng chỉ trong trường hợp chủ tàu không đòi được bất kỳ người nào khác).

-    Các trách nhiệm (kể cả việc thiếu hụt, tổn hại) phát sinh đối với hàng hóa khi được vận chuyển trên phương tiện khác ngoài con tàu được bảo hiểm hoặc được lưu kho bãi hay xử lý ngoài khu vực bến bãi tại cảng bốc/dỡ nhưng chủ tàu phải chịu trách nhiệm theo điều kiện của một vận đơn suốt đường biển hay chuyển tải hoặc theo hợp đồng vận chuyển mà hợp đồng này đã được Hội chấp thuận bằng văn bản.

-   Trách nhiệm bồi thường phần tỷ lệ hàng hóa bị tổn thất trong tổn thất chung hoặc cứu hộ phân bổ cho bên khác nhưng chủ tàu không thu được do vi phạm hợp đồng vận chuyển.

Rủi ro về hàng hóa và tài sản là loại rủi ro thường hay xảy ra nhất. Chính vì vậy, trong bảo hiểm rủi ro này, quy tắc của các hội đặt ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt đối vói hội viên. Ví dụ: Hội sẽ không bồi thường cho hội viên các trách nhiệm lẽ ra chủ tàu không phải gánh chịu nếu hợp đồng vận chuyển hợp nhất quy tắc Hague/Hague Visby hay các điều kiện có lợi tương tự cho người vận chuyển, trừ khi Hội chấp thuận bảo hiểm đặc biệt hoặc Hội đồng ý tự quyền quyết định khác đi, hoặc Hội không bồi thường nếu chủ tàu trả hàng mà không yêu cầu xuất trình vận đơn gốc, hoặc do vận đơn ký lùi, hoặc tổn thãi do tàu đến chậm...

 

3.5 Các trách nhiệm theo hợp đồng lai dắt

Trách nhiệm theo hợp đồng lai dắt (tàu có bảo hiểm được lai dắt), Hội bồi thường trách nhiệm vé tổn thất, thương tích, tổn hại (thuộc trách nhiệm hợp đồng lai dắt tàu được bảo hiểm mà chủ tàu phải chịu trách nhiệm và trách nhiệm do không được bồi thường theo bảo hiểm thân tàu) phát sinh lừ việc lai dắt tàu có bảo hiểm ra/vào/đi trong cảng trong quá trình kinh doanh theo thông lệ (nghĩa là ở đó việc kéo tàu là cần thiết hoặc là hiện tượng bình thường).

-   Khi tàu có bảo hiểm lai dắt tàu khác hoặc vật thể khác, Hội bồi thường các trách nhiệm mà hội viên phải chịu cùng với các chi phí, phí tổn xảy ra (thuộc trách nhiệm hợp đồng).

-    Trách nhiệm phát sinh theo các hợp đồng cam kết và bồi thường: Hội bảo hiểm trách nhiệm của chủ tàu đối với những thiệt hại về tính mạng, sức khỏe của người khác, tài sản khác (trừ tài sản trên tàu có bảo hiểm) phát sinh từ một điều khoản bồi thường do hội viên (hay người nào khác nhân danh hội viên) ký kết về việc chủ tàu thuê mướn phương tiện, cần cẩu, sà lan, máy móc thiết bị bốc dỡ hàng hóa, các dịch vụ, phương tiện vận chuyển khác (canô chở thuyền viên, hành khách, đại lý) liên quan đến con tàu được bảo hiểm.

-    Trách nhiệm đối với hành khách trên tàu được bảo hiểm theo hợp đồng về hành khách phát sinh là hậu quả của tai nạn xảy ra cho tàu được bảo hiểm với điều kiện hợp đồng hành khách đó đã được quản trị viên chấp thuận bằng văn bản.

Trong bảo hiểm rủi ro này, hội viên cần phải nhớ rằng, để được bồi thường các hợp đồng kéo tàu, hợp đồng bồi thường, hợp đồng hành khách phải được hội đồng chấp thuận bằng văn bản trừ trường hợp hội đồng tự quyền quyết định các điều khoản của hợp đồng đã hợp lý.

 

3.6 Bảo hiểm di chuyển xác tàu

Hội bồi thường cho chủ tàu:

-    Những chi phí, phí tổn phát sinh liên quan đến việc trục vớt, di chuyển, phá hủy, thắp sáng, đánh dấu xác tàu (nếu việc từ bỏ tàu đã được quản trị viên chấp thuận).

-   Các trách nhiệm chủ tàu phải chịu do kết quả của việc trục vớt, di chuyển, phá hủy, thắp sáng (kể cả việc thải dầu).

-    Các trách nhiệm mà chủ tàu phải chịu do xác tàu tại đó hoặc vô tình chuyến dời gây nên.

Bảo hiểm này được Hội bồi thường với điều kiện các việc trục vớt, di chuyển, phá hủy, thắp sáng hoặc đánh dấu xác tàu được tiến hành là bắt buộc theo luật hay theo quy định của tòa án, và các trách nhiệm phát sinh theo điều khoản của một hợp đồng bồi thường mà hội đồng đã đồng ý trước bằng văn bản, trừ trường hợp hội đồng quyết định khác.

 

3.7 Rủi ro tiền phạt

Nếu hội viên mua bảo hiểm rủi ro này, Hội sẽ bồi thường những khoản tiền phạt mà các nhà đương cục, tòa án, trọng tài, các cơ quan có thẩm quyền bắt chủ tàu phải nộp vì những lý do, hoặc liên quan đến:

-     Tàu không chấp hành những quy tắc kỹ thuật an toàn được quy định trong các điều lệ hay luật lệ, chỉ thị, quy định của bất kỳ nước nào liên quan đến tàu bảo hiểm.

-     Do không giao đủ hàng (thiếu, hoặc thừa hàng, tàu không chấp hành các quy định về kê khai hàng hóa hoặc các tài liệu về tàu/hàng).

-     Tiền phạt do việc chở hàng lậu của thuyền viên, nhân viên.

-     Do tàu vi phạm Luật Hải quan.

-     Do vi phạm các quy phạm về cấu trúc, thay đổi cấu trúc và trang bị của tàu.

-     Do vi phạm về Luật Quốc tịch.

-     Tàu gây ô nhiễm hay thải chất độc hại.

-     Vì hành vi bất cẩn hay thiếu sót nào của thuyền viên tàu được bảo hiểm hoặc người làm công hay đại lý của tàu.

Tuy nhiên, rủi ro tiền phạt chỉ được bồi thường trong trường hợp tiền phạt đó đánh vào hội viên, hoặc nếu đánh vào thuyền viên thì với điều kiện hội viên phải chịu trách nhiệm về tiền phạt ấy theo luật, hoặc để giải phóng tàu/tài sản khỏi bị bắt giữ.

 

3.8 Chi phí và phí tổn

Theo quy tắc của các hội, khi xảy ra tai nạn, sự cố hay bất kỳ vấn đề nào có khả năng đưa tới việc đòi Hội bồi thường, hội viên (hoặc đại lý của hội viên) phải thực hiện tất cả những biện pháp hợp lý (như thể là một chủ tàu thông thạo và thận trọng không được bảo hiểm phải thực hiện) trong tình huống đó để ngăn ngừa, hạn chế, giảm bớt bất kỳ tổn thất/chi phí/trách nhiệm mà Hội có thể phải bồi thường cho hội viên tất cả các chi phí về pháp luật, kỹ thuật, phí tổn khác được xem là cần thiết để bảo vệ quyền lợi hội viên (Ví dụ: Phí tổn điều tra tổn thất, tai nạn xảy ra, phí tổn để bào chữa trước tòa án, trọng tài đối với thuyền trưởng, sỹ quan, thuyền viên hay người làm công...) cũng như các chi phí, phí tổn của quản trị viên.

 

3.9 Quy tắc bao trùm

Quy tắc này ít sử dụng, và người ta chỉ dùng đến quy tắc này trong những trường hợp thật khó giải quyết, nghĩa là đối với những rủi ro bất thường mà chủ tàu phải chịu phát sinh trong việc sở hữu, khai thác, quản lý tàu, mà rủi ro này không thuộc rủi ro ghi trong quy tắc và chủ tàu không đòi được người nào khác.

Với quy tắc bảo hiểm này, hội đồng được toàn quyền quyết định bồi thường (mặc dù có thể có điều trái ngược trong quy tắc khác) cho hội viên theo mức độ mọi khoản tiền về tổn thất, trách nhiệm, phí tổn mà không cần phải giải thích.

9 loại rủi ro được bảo hiểm trên đây còn được gọi nôm na là bảo hiểm p and I truyền thống. Tùy theo quy tắc của từng hội, về bảo hiểm p and I truyền thống, rủi ro có thể được chia nhỏ hơn (Ví dụ, Hội West of England đã từng xếp thành 24 rủi ro). Với từng chủ tàu cụ thể và từng hội khác nhau, hội viên và Hội sẽ thỏa thuận việc bảo hiểm theo khả năng của mỗi bên. Hội viên có thể bảo hiểm thêm hoặc bớt một số rủi ro nhất định, chẳng hạn, hội viên có thể không tham gia bảo hiểm đâm va (vì đã bảo hiểm trong bảo hiểm thân tàu), không bảo hiểm rủi ro kéo tàu, không bảo hiểm rủi ro chi phí và phí tổn kiện tụng..., nhưng ngược lại, hội viên cũng có thể yêu cầu bảo hiểm trong phạm vi rộng: như bảo hiểm rủi ro đình công, chiến tranh, bảo hiểm tiền cước, bảo hiểm tàu kéo trong trường hợp đặc biệt,... Tất cả việc thêm/bớt đó sẽ được ghi trong đơn bảo hiểm.

Mức miễn thường: Cũng như trong bảo hiểm thân tàu, quy tắc bảo hiểm p and I có quy định điều khoản miễn thường. Mức miễn thường của từng hội có khác nhau, và đối với từng loại rủi ro mức miễn thường cũng không giống nhau. Các hội viên cũng có thể thỏa thuận với Hội về mức miễn thường cụ thể áp dụng cho mình, nghĩa là khác với mức quy định của Hội.

Mức miễn thường tăng lên hoặc giữ nguyên theo quy định của Hội tùy thuộc vào mức phí và điều kiện rủi ro.

Ký kết hơp dóng bảo hiểm:

Bất kỳ người nào (chủ đăng ký, chủ hùn vốn, chủ theo cổ phần, người nhận thế chấp, người quản lý, người đóng tàu hay bất kỳ người nào có quyền lợi đến con tàu) muốn bảo hiểm con tàu của mình phải làm giấy yêu cầu bảo hiểm theo mẫu của Hội ấn định.

Giấy yêu cầu bảo hiểm phải ghi rõ tên tàu, năm đóng, loại tàu, vùng hoạt động, tấn trọng tải, dung tích, điều kiện bảo hiểm và số tiền bảo hiểm. Sau đó, hai bên sẽ thỏa thuận với nhau về các điều kiện bảo hiểm và tỷ lệ phí. Nếu Hội chấp thuận bảo hiểm, Hội sẽ cấp cho người tham gia bảo hiểm một giấy chứng nhận bảo hiểm. Khi có thay đổi về các điều kiện liên quan đến tàu được bảo hiểm, người được bảo hiểm (hội viên) phải báo cho Hội biết và Hội sẽ cấp cho hội viên giấy sửa đổi bổ sung.

Tàu được bảo hiểm kể từ ngày ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm và tiếp tục cho đến trưa (12 giờ) của năm kế tiếp, sau đó nếu không có gì thay đổi Hội sẽ tiếp tục bảo hiểm từ năm nghiệp vụ này cho đến năm nghiệp vụ sau.

Người tham gia bảo hiểm chính thức trở thành hội viên của Hội kể từ ngày tàu được bảo hiểm ghi trên đơn bảo hiểm.

Khi đã chính thức là hội viên của Hội, hội viên phải tuân thú và thực hiện đầy đủ các quy tắc chung và điều lệ quy định của Hội về bảo hiểm này.

Quan hê giữa Hôi và hôi viên khi có sư kiên:

Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, quan hệ giữa Hội và hội viên được giải quyết theo nguyên tắc chung như đối với các loại bảo hiểm khác:

-   Hội viên hoặc đại diện/đại lý/thuyền trưởng phải thực hiện và tiếp tục thực hiện (không trừ một lý do nào khác) các biện pháp hợp lý như thể một chủ tàu thông thạo sẽ phải hành động trong trường hợp tàu không được bảo hiểm để hạn chế tổn thất.

-   Hội viên phải báo ngay cho Hội biết về tai nạn, sự kiện, hoặc khiếu nại liên quan có khả năng dẫn đến đòi Hội bồi thường.

Thông thường, các Hội đều có mạng lưới đại lý ở hầu hết các cảng trên thếgiới. Vì vậy, khi có tai nạn, thuyền trưởng hoặc đại lý có thể liên lạc trực tiếp với đại diện của Hội để được giúp đỡ. Tùy từng trường hợp cụ thể, hoặc là ban giám đốc của Hội, hoặc là trưởng nhóm, hoặc là đại diện của Hội hoặc kết hợp cả ban giám đốc và đại diện của Hội để giải quyết hoặc giúp đỡ hội viên giải quyết tai nạn, sự kiện, sự việc khiếu nại.

-   Trường hợp tai nạn cần phải giám định hay có thể dẫn đến giám định, hội viên phải báo ngay cho Hội để Hội cử đại diện/ giám định viên. Hội viên phải cung cấp cho Hội các tài liệu liên quan dưới bất kỳ dạng nào.

Hội viên tuyệt đối không được giải quyết hoặc thừa nhận trách nhiệm đối với bất kỳ khiếu nại nào được Hội bảo hiểm nếu không có sự đồng ý trước bằng văn bản của Hội.

Nếu hội viên vi phạm các nghĩa vụ trên đây, Hội có toàn quyền bác bỏ hoặc giảm mức bồi thường các khiếu nại phát sinh.

Về phía Hội, luôn luôn sẵn sàng giúp đỡ hội viên, cố vấn cho hội viên những việc phải làm. Đối với những vụ nghiêm trọng, Hội có thê mời thêm chuyên gia/kỹ thuật viên đến nơi xảy ra sự kiện. Trường hợp tàu tham gia bảo hiểm bị bắt giữ, Hội có thể cấp thư bảo lãnh để giải phóng tàu nếu chủ tàu yêu cầu. Trong nhiều vụ, Hội có thể thay mặt hội viên đứng ra giải quyết trực tiếp với người khiếu nại.

Xét bồi thường: Theo quy tắc của Hội, điều kiện tiên quyết để được Hội bồi thường các trách nhiệm, phí tổn, chi phí là hội viên phải bồi thường trước cho người khiếu nại (trừ trường hợp Hội có quyết định khác). Hồ sơ khiếu nại đòi Hội bồi thường gồm các giấy tờ xác nhận, chứng minh liên quan đến tổn thất, tài liệu tính toán, biên bản giám định...

Nếu có tranh chấp, hội viên phải đưa vấn đề ra ban giám đốc và hội đồng trọng tài, trường hợp không giải quyết được mới được quyền đưa ra tòa án.

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)