1. Người lao động có thể không đóng báo hiểm xã hội bắt buộc khi làm việc tại doanh nghiệp không?

Theo quy định tại Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đối tượng đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được xác định như sau:

- Người lao động bắt buộc đóng BHXH: Bao gồm các công dân Việt Nam tham gia vào các loại hợp đồng lao động nhất định, bất kể là hợp đồng không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn, hợp đồng theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ 3 tháng đến dưới 12 tháng. Điều này cũng áp dụng cho các hợp đồng lao động ký kết với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi, theo quy định của pháp luật lao động.

- Mức độ thời gian: Đối với người lao động làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ 1 đến dưới 3 tháng, họ cũng được xem là đối tượng bắt buộc đóng BHXH.

Theo quy định này, việc đóng BHXH trở thành bắt buộc đối với những người lao động làm việc theo các loại hợp đồng được quy định cụ thể, có thời gian làm việc từ 1 tháng trở lên. Tuy nhiên, việc đóng BHXH hay không đóng BHXH không chỉ phụ thuộc vào quy định pháp luật mà còn là quyết định của cả người lao động và doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là dù là đối tượng bắt buộc đóng BHXH, nhưng người lao động và doanh nghiệp vẫn có quyền tự quyết định về việc thực hiện đóng BHXH hay không, tuân theo quy định của pháp luật và các thỏa thuận hợp đồng lao động

2. BLĐTB & XH thống nhất quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội như thế nào?

Bảo hiểm xã hội tại Việt Nam được quản lý bởi cơ quan nhà nước theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Theo điều 8 của luật này, các nhiệm vụ quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội được phân chia như sau:

Chính phủ: Chính phủ đảm nhận vai trò thống nhất quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội, tức là nắm quyền lực tối cao và có trách nhiệm chủ động trong việc đưa ra các chính sách, quyết định chiến lược về bảo hiểm xã hội.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Bộ này được giao trách nhiệm trước Chính phủ về việc thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội. Điều này có nghĩa là Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có nhiệm vụ thực thi các quy định, hướng dẫn, và phối hợp với các đơn vị khác để đảm bảo hoạt động của hệ thống bảo hiểm xã hội diễn ra một cách hiệu quả.

Bộ, cơ quan ngang bộ: Trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, các bộ và cơ quan ngang bộ cũng tham gia vào quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội. Cụ thể, họ phải thực hiện các biện pháp nhằm giám sát và đảm bảo tính chất hoạt động hợp pháp và hiệu quả của hệ thống bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các cấp tỉnh: Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cùng với các cấp tỉnh, phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính, và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thực hiện các nhiệm vụ như thu, chi, bảo toàn, phát triển và cân đối quỹ bảo hiểm xã hội.

Ủy ban nhân dân các cấp: Theo sự phân cấp của Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp sẽ thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội trong phạm vi địa phương. Điều này có nghĩa là họ sẽ đảm bảo việc triển khai các chính sách, quy định của bảo hiểm xã hội tại cấp địa phương được thực hiện một cách đồng nhất và hiệu quả.

Tóm lại, hệ thống quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội tại Việt Nam được tổ chức một cách có tổ chức và phân cấp, với sự tham gia của nhiều cơ quan và đơn vị, đảm bảo việc thực hiện các chính sách và quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội được thực hiện một cách hiệu quả và bảo đảm quyền lợi cho người dân

Theo đó, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội còn Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội.

3. Nguyên tắc hưởng bảo hiểm xã hội một lần quy định như thế nào?

Theo Điều 5 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian đóng bảo hiểm xã hội và việc hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

- Mức hưởng bảo hiểm xã hội: Mức đóng và mức hưởng bảo hiểm xã hội được tính dựa trên mức lương hoặc thu nhập của người lao động, và sự chia sẻ giữa các bên tham gia.

- Mức đóng bảo hiểm xã hội: Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính dựa trên mức lương hàng tháng của người lao động, trong khi mức đóng tự nguyện được tính dựa trên thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.

- Hưởng chế độ bảo hiểm xã hội: Người lao động, bất kể có tham gia bảo hiểm bắt buộc hay tự nguyện, đều có quyền hưởng các chế độ như hưu trí và tử tuất dựa trên thời gian họ đã đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm một lần sẽ không được tính vào thời gian làm cơ sở cho việc hưởng các chế độ này.

- Quản lý quỹ bảo hiểm xã hội: Quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý một cách tập trung, thống nhất và minh bạch, đảm bảo sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ và nhóm đối tượng thực hiện chế độ. Quỹ này được phân chia thành các quỹ thành phần và quỹ tiền lương, tuân thủ các quy định của Nhà nước và người sử dụng lao động.

- Thực hiện bảo hiểm xã hội: Việc thực hiện bảo hiểm xã hội phải đơn giản, dễ dàng và thuận tiện cho người tham gia, đồng thời đảm bảo kịp thời và đầy đủ quyền lợi của họ.

Tóm lại, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian đóng bảo hiểm xã hội một lần sẽ không được tính vào thời gian làm cơ sở cho việc hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc hưởng các quyền lợi của người lao động

4. Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH của người lao động được cấp vào những ngày nghỉ hằng tuần có giá trị để giải quyết hưởng BHXH không?

Theo quy định tại khoản 10 Điều 27 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP, về việc thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh vào ngày nghỉ, ngày lễ, có các điểm sau:

Quyền lợi của người lao động có thẻ bảo hiểm y tế: Người lao động có thẻ bảo hiểm y tế được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi và mức hưởng bảo hiểm y tế quy định.

Trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Cơ sở này phải đảm bảo nhân lực và điều kiện chuyên môn để tiếp nhận và chăm sóc bệnh nhân vào ngày nghỉ, ngày lễ. Họ cũng phải công khai các khoản chi phí nằm ngoài phạm vi và mức hưởng bảo hiểm y tế, cũng như thông báo trước cho người bệnh và cơ quan bảo hiểm xã hội.

Dựa trên quy định trên, Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội của người lao động, dù được cấp vào những ngày nghỉ hằng tuần, vẫn giữ giá trị và là căn cứ để xem xét giải quyết việc hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội. Điều này có nghĩa là nếu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện đăng ký và chăm sóc người lao động vào những ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định, thì Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội vẫn có hiệu lực và đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong việc tiếp cận dịch vụ y tế và hưởng các chế độ bảo hiểm

Bài viết liên quan: Bảo hiểm xã hội là gì? Các chế độ bảo hiểm xã hội ở Việt Nam

Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!