1. Gói thầu, giá gói thầu được hiểu là như thế nào?
Tại khoản 12 Điều 4 Luật Đấu thầu năm 2013, đấu thầu được định nghĩa là quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện việc ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp một trong các dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, xây lắp, mua sắm hàng hóa hoặc lựa chọn nhà đầu tư để tiến hành việc ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất, và phải đảm bảo sự cạnh tranh, minh bạch, công bằng và hiệu quả kinh tế.
Một khái niệm quan trọng liên quan đến đấu thầu là "gói thầu," được định nghĩa là toàn bộ hoặc một phần của dự án hoặc dự toán mua sắm. Gói thầu có thể bao gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc bao gồm khối lượng mua sắm một lần, hoặc mua sắm thường xuyên và mua sắm tập trung trong một thời kỳ áp dụng.
Giá trị của gói thầu, hay "giá gói thầu," là giá trị đã được chủ đầu tư phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo quy định tại khoản 16 Điều 1 Luật Đấu thầu năm 2013.
Trong quá trình đấu thầu, xuất hiện hai khái niệm chính về nhà thầu, bao gồm:
- Nhà thầu chính: Đây là nhà thầu chịu trách nhiệm tham dự thầu, đứng tên dự thầu, và phải tiến hành trực tiếp ký và thực hiện hợp đồng (nếu được lựa chọn). Nhà thầu chính có thể là một nhà thầu độc lập hoặc thành viên của các nhà thầu liên danh.
- Nhà thầu phụ: Là nhà thầu tham gia thực hiện gói thầu theo hợp đồng đã được ký kết với nhà thầu chính. Trong số nhà thầu phụ, có một nhóm đặc biệt được quy định là "nhà thầu phụ đặc biệt," đảm nhận việc thực hiện các công việc quan trọng của gói thầu, như được đề xuất trong hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất dựa trên yêu cầu ghi trong hồ sơ mời thầu và hồ sơ yêu cầu.
Những quy định trên giúp đảm bảo quá trình đấu thầu diễn ra minh bạch, công bằng, và tạo điều kiện cạnh tranh để đảm bảo hiệu quả kinh tế trong việc lựa chọn và hợp tác với nhà thầu thực hiện các dự án và công việc liên quan.
2. Bổ sung quy định về giá gói thầu trong Luật Đấu thầu 2023
Theo khoản 2 Điều 39 Luật Đấu thầu 2023, giá gói thầu được định nghĩa là giá trị của gói thầu đã được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Trong đó, giá gói thầu bao gồm toàn bộ chi phí để thực hiện gói thầu, bao gồm cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ, giá gói thầu được cập nhật trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết.
Đối với gói thầu chia phần, Luật Đấu thầu 2023 quy định rõ việc ghi rõ giá gói thầu và giá ước tính cho từng phần trong giá gói thầu. Tuy nhiên, khi có gói thầu áp dụng tùy chọn mua thêm, giá gói thầu không bao gồm giá trị của tùy chọn mua thêm, theo quy định tại khoản 8 Điều 39 của Luật Đấu thầu 2023.
Một điểm đáng chú ý là Luật Đấu thầu 2023 nhấn mạnh việc Chính phủ sẽ quy định chi tiết về nội dung giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Điều này giúp đảm bảo rõ ràng và công bằng trong việc xác định giá trị của gói thầu và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đấu thầu diễn ra đúng quy trình và pháp luật.
3. Các điểm mới của Luật Đấu thầu năm 2023
Bổ sung đối tượng áp dụng Luật Đấu thầu năm 2023
Theo khoản 2 Điều 2 Luật Đấu thầu năm 2023, đã bổ sung các đối tượng áp dụng là hoạt động lựa chọn nhà thầu để thực hiện:
- Các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Điều này áp dụng đối với những dự án đầu tư do các doanh nghiệp nhà nước quản lý và thực hiện.
- Các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Điều này áp dụng khi doanh nghiệp nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ của một doanh nghiệp khác và quản lý, điều hành các hoạt động đầu tư của doanh nghiệp này.
- Các gói thầu trang bị cơ sở vật chất - kỹ thuật, máy móc, thiết bị hỗ trợ phát triển khoa học và công nghệ từ quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp nhà nước. Điều này áp dụng khi có nhu cầu đầu tư vào các công cụ, thiết bị và cơ sở vật chất liên quan đến phát triển khoa học và công nghệ từ quỹ phát triển chuyên ngành của doanh nghiệp nhà nước.
Việc bổ sung các đối tượng áp dụng trong Luật Đấu thầu 2023 nhằm tăng cường sự minh bạch, công bằng và cạnh tranh trong quá trình lựa chọn nhà thầu trong các hoạt động đầu tư của doanh nghiệp nhà nước. Điều này cũng đảm bảo rằng quá trình đấu thầu và lựa chọn nhà thầu diễn ra theo quy định pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng của các dự án và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp nhà nước.
Bổ sung hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu
Luật Đấu thầu 2023 đã bổ sung và quy định chi tiết hơn một số hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu so với Luật Đấu thầu 2013. Các hành vi này bao gồm:
Hành vi thông thầu:
- Dàn xếp, thỏa thuận, ép buộc để một hoặc các bên chuẩn bị hồ sơ dự thầu hoặc rút hồ sơ dự thầu để một bên trúng thầu.
- Dàn xếp, thỏa thuận để từ chối cung cấp hàng hóa, dịch vụ, không ký hợp đồng thầu phụ hoặc thực hiện các hình thức thỏa thuận khác nhằm hạn chế cạnh tranh để một bên trúng thầu.
- Nhà thầu, nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm đã tham dự thầu và đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng cố ý không cung cấp tài liệu để chứng minh năng lực, kinh nghiệm khi được bên mời thầu yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu hoặc khi được yêu cầu đối chiếu tài liệu nhằm tạo điều kiện để một bên trúng thầu.
Hành vi cản trở:
- Hủy hoại, lừa dối, thay đổi, che giấu chứng cứ hoặc báo cáo sai sự thật; đe dọa hoặc gợi ý đối với bất kỳ bên nào nhằm ngăn chặn việc làm rõ hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ, gian lận hoặc thông đồng với cơ quan có chức năng, thẩm quyền về giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán.
- Cản trở người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
- Cản trở cơ quan có thẩm quyền giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán đối với hoạt động đấu thầu.
- Cố tình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị sai sự thật để cản trở hoạt động đấu thầu.
- Có hành vi vi phạm pháp luật về an toàn, an ninh mạng nhằm can thiệp, cản trở việc đấu thầu qua mạng.
Các quy định này nhằm giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đối thiểu hóa các hành vi không đúng đắn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đấu thầu diễn ra trơn tru và đúng quy định pháp luật, từ đó nâng cao hiệu quả và chất lượng của các hoạt động đầu tư và dự án.
Quy định mới về các trường hợp hủy thầu
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 17 Luật Đấu thầu 2023, quy định về các trường hợp hủy thầu như sau:
Các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà thầu bao gồm:
- Tất cả hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. Điều này có nghĩa là các hồ sơ không đáp ứng đủ các điều kiện và yêu cầu được quy định trong quy trình đấu thầu.
- Thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư trong quyết định đầu tư đã được phê duyệt làm thay đổi khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu. Điều này đảm bảo tính nhất quán và minh bạch trong quy trình lựa chọn nhà thầu theo các mục tiêu và phạm vi đầu tư đã được xác định.
- Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu 2023, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến nhà thầu được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và đúng quy định pháp luật trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
- Nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023. Điều này nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm quy định đạo đức và đấu thầu không minh bạch.
- Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu. Điều này nhằm tránh các hành vi gian lận, thông đồng gây ảnh hưởng xấu đến quá trình lựa chọn nhà thầu.
Các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư bao gồm:
- Tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Điều này đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của hồ sơ đấu thầu để tạo điều kiện công bằng và minh bạch trong việc lựa chọn nhà đầu tư.
- Thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm, vốn đầu tư, thời hạn thực hiện dự án đầu tư kinh doanh vì lý do bất khả kháng, làm thay đổi tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu đã phát hành. Điều này nhằm đảm bảo tính linh hoạt và thích ứng trong việc thay đổi điều kiện kinh doanh do các yếu tố bất khả kháng.
- Hồ sơ mời thầu có một hoặc một số nội dung không tuân thủ quy định của luật này, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà đầu tư được lựa chọn không còn đáp ứng yêu cầu để thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Điều này đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư.
- Nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023. Điều này nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm quy định đạo đức và đấu thầu không minh bạch.
- Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư. Điều này nhằm tránh các hành vi gian lận, thông đồng gây ảnh hưởng xấu đến quá trình lựa chọn nhà đầu tư.
Quý khách có thể tham khảo thêm nội dung bài viết: Hạn mức chỉ định thầu theo quy định mới? Quy định về hình thức đấu thầu rút gọn?. Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn