Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động đấu thầu đã trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm tính minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Vì vậy, pháp luật đã quy định cụ thể về quy trình thực hiện lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư qua mạng, cho phép các hoạt động đấu thầu được thực hiện trên hệ thống điện tử thay cho phương thức truyền thống. Thông qua hình thức này, các thông tin về gói thầu, dự án đầu tư, hồ sơ mời thầu cũng như kết quả lựa chọn đều được công khai trên hệ thống, giúp các nhà thầu và nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận và tham gia. Việc thực hiện đấu thầu qua mạng không chỉ góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tăng cường tính công khai, minh bạch và hạn chế các tiêu cực có thể phát sinh trong quá trình đấu thầu. Do đó, việc nắm rõ quy trình thực hiện lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư qua mạng theo quy định mới nhất là rất cần thiết đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động đấu thầu.
1. Đấu thầu qua mạng là gì?
Theo khoản 9 Điều 4 Luật đấu thầu 2023, Đấu thầu qua mạng là việc thực hiện các hoạt động đấu thầu thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Theo đó, toàn bộ các bước trong quá trình đấu thầu như đăng tải thông tin, phát hành hồ sơ mời thầu, nộp hồ sơ dự thầu, mở thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu đều được tiến hành trên hệ thống điện tử.
Thông qua hình thức đấu thầu qua mạng, các nhà thầu hoặc nhà đầu tư có thể tham gia đấu thầu bằng cách đăng ký, nộp hồ sơ và thực hiện các thủ tục cần thiết trực tuyến trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc thực hiện các hoạt động đấu thầu trên hệ thống điện tử giúp các bên tham gia có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, đồng thời thực hiện các thủ tục một cách thuận tiện hơn so với phương thức đấu thầu truyền thống.
Đấu thầu qua mạng còn giúp quá trình tổ chức đấu thầu được thực hiện một cách công khai và minh bạch, vì các thông tin liên quan đến quá trình đấu thầu đều được đăng tải và quản lý trên hệ thống. Nhờ đó, các nhà thầu và nhà đầu tư có thể dễ dàng tiếp cận thông tin, theo dõi quá trình đấu thầu và tham gia dự thầu theo đúng quy định.
Như vậy, đấu thầu qua mạng là hình thức tổ chức đấu thầu được thực hiện trên nền tảng điện tử thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả, tính minh bạch và thuận tiện trong quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư.
2. Quy trình thực hiện lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư qua mạng mới nhất 2026
Theo khoản 1 Điều 50 Luật đấu thầu 2023, Việc thực hiện đấu thầu qua mạng đối với các hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh trong nước được triển khai theo một lộ trình cụ thể. Lộ trình này được xây dựng nhằm bảo đảm các cơ quan, tổ chức và các nhà thầu có thời gian thích nghi với việc thực hiện đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đồng thời từng bước chuyển đổi từ phương thức đấu thầu truyền thống sang phương thức đấu thầu điện tử.
Bước 1: Thực hiện đấu thầu qua mạng hoặc không qua mạng trong giai đoạn chuyển tiếp (đến hết ngày 31/12/2024)
Trong giai đoạn từ khi luật có hiệu lực thi hành đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024, các gói thầu thuộc hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh trong nước có thể được tổ chức đấu thầu qua mạng hoặc không qua mạng. Việc lựa chọn hình thức thực hiện trong giai đoạn này được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Giai đoạn chuyển tiếp này nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan, đơn vị từng bước làm quen với việc sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đồng thời hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ và nâng cao năng lực của các bên tham gia đấu thầu.
Bước 2: Áp dụng đấu thầu qua mạng đối với tất cả các gói thầu (từ ngày 01/01/2025)
Từ ngày 01 tháng 01 năm 2025, việc đấu thầu qua mạng được áp dụng bắt buộc đối với tất cả các gói thầu thuộc hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế và chào hàng cạnh tranh trong nước. Theo đó, các hoạt động đấu thầu như đăng tải thông tin, phát hành hồ sơ mời thầu, nộp hồ sơ dự thầu, mở thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu sẽ được thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt theo quy định, một số gói thầu có thể không thực hiện đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Những trường hợp này sẽ được áp dụng theo quy định cụ thể của pháp luật.
Như vậy, việc thực hiện đấu thầu qua mạng được triển khai theo từng giai đoạn với mục tiêu từng bước áp dụng rộng rãi phương thức đấu thầu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường tính minh bạch và tạo thuận lợi cho các nhà thầu khi tham gia đấu thầu.
3. Các nội dung lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư được thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia
Theo khoản 2 Điều 50 Luật đấu thầu 2023 sửa đổi bởi Điểm a Khoản 29 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15, Việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được thực hiện thông qua nhiều nội dung khác nhau. Mỗi nội dung phản ánh một hoạt động cụ thể trong quá trình tổ chức đấu thầu và đều được thực hiện trên hệ thống điện tử.
Thứ nhất, đăng tải thông tin về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Các thông tin liên quan đến quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để các nhà thầu, nhà đầu tư có thể tiếp cận và theo dõi. Việc đăng tải thông tin giúp bảo đảm tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện cho các nhà thầu, nhà đầu tư quan tâm có thể tham gia đấu thầu.
Thứ hai, lập, thẩm định (nếu có) và phê duyệt hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
Trên hệ thống, bên mời thầu tiến hành lập các loại hồ sơ phục vụ cho quá trình đấu thầu như hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Trong một số trường hợp, các hồ sơ này sẽ được thẩm định trước khi được phê duyệt để bảo đảm nội dung phù hợp với yêu cầu của gói thầu hoặc dự án.
Thứ ba, lập và nộp hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất.
Các nhà thầu, nhà đầu tư sẽ chuẩn bị và nộp các loại hồ sơ cần thiết thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc nộp hồ sơ trực tuyến giúp đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho các nhà thầu, nhà đầu tư khi tham gia đấu thầu.
Thứ tư, mở thầu.
Sau khi hết thời hạn nộp hồ sơ, việc mở thầu được thực hiện trên hệ thống theo thời điểm đã được quy định trong hồ sơ mời thầu. Quá trình mở thầu được thực hiện công khai nhằm bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động đấu thầu.
Thứ năm, đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; mời thương thảo hợp đồng; thẩm định và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Sau khi mở thầu, các hồ sơ sẽ được tiến hành kiểm tra và đánh giá theo các tiêu chuẩn đã được quy định trong hồ sơ mời thầu. Trên cơ sở kết quả đánh giá, bên mời thầu có thể tiến hành mời thương thảo hợp đồng, sau đó thực hiện thẩm định và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Thứ sáu, thực hiện thỏa thuận liên danh và các bảo lãnh điện tử.
Trong trường hợp các nhà thầu hoặc nhà đầu tư tham gia đấu thầu theo hình thức liên danh, việc thỏa thuận liên danh được thực hiện trên hệ thống. Đồng thời, các loại bảo lãnh như bảo lãnh dự thầu điện tử và bảo lãnh thực hiện hợp đồng điện tử cũng được thực hiện thông qua hệ thống.
Thứ bảy, làm rõ các nội dung trong đấu thầu.
Trong quá trình đấu thầu, nếu phát sinh những nội dung chưa rõ ràng liên quan đến hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ dự thầu, các bên có thể thực hiện việc trao đổi và làm rõ thông tin trên hệ thống.
Thứ tám, gửi và nhận đơn kiến nghị.
Các nhà thầu hoặc nhà đầu tư có thể gửi đơn kiến nghị liên quan đến quá trình đấu thầu thông qua hệ thống và nhận phản hồi từ cơ quan có thẩm quyền trên cùng hệ thống này.
Thứ chín, thực hiện hợp đồng điện tử.
Sau khi hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư, hợp đồng giữa các bên có thể được ký kết dưới hình thức hợp đồng điện tử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Thứ mười, thực hiện thanh toán điện tử.
Các giao dịch thanh toán liên quan đến quá trình đấu thầu hoặc việc thực hiện hợp đồng cũng có thể được thực hiện thông qua hình thức thanh toán điện tử trên hệ thống.
Như vậy, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là nền tảng thực hiện toàn bộ các nội dung liên quan đến quá trình lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, từ việc đăng tải thông tin cho đến ký kết hợp đồng và thanh toán.
Lưu ý: Văn bản điện tử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có giá trị theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, làm cơ sở đối chiếu, so sánh, xác thực thông tin phục vụ công tác đánh giá, thẩm định, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và giải ngân.
4. Các chi phí phát sinh trong đấu thầu qua mạng
Theo khoản 4 Điều 50 điểm c khoản 1 Luật đấu thầu 2023 và điểm c khoản 2 Điều 15 Luật đấu thầu 2023 sửa đổi bởi Khoản 46 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15 , Khi thực hiện đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, các chủ thể tham gia phải thực hiện một số khoản chi phí nhất định để bảo đảm cho quá trình tổ chức và tham gia đấu thầu được tiến hành trên môi trường điện tử. Những chi phí này phát sinh trong suốt quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư và được quy định nhằm xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan.
Một trong những khoản chi phí quan trọng là chi phí tham gia Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đây là khoản chi phí mà các tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu phải thực hiện khi sử dụng hệ thống để tiến hành các hoạt động đấu thầu trực tuyến. Khoản chi phí này gắn liền với việc duy trì, vận hành hệ thống cũng như bảo đảm các bên có thể thực hiện các thủ tục đấu thầu trên nền tảng điện tử.
Ngoài ra, quá trình đấu thầu còn phát sinh chi phí đăng tải thông tin về đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc đăng tải thông tin nhằm công khai các nội dung liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư để các tổ chức, cá nhân quan tâm có thể tiếp cận thông tin và tham gia đấu thầu theo quy định.
Trong quá trình tham gia đấu thầu, các nhà thầu hoặc nhà đầu tư cũng phải thực hiện chi phí tham dự thầu và chi phí liên quan đến việc ký kết hợp đồng. Những chi phí này phát sinh khi nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu, cũng như trong giai đoạn hoàn thiện và ký kết hợp đồng sau khi được lựa chọn.
Đối với chi phí trong lựa chọn nhà thầu, pháp luật quy định chủ đầu tư chịu chi phí đăng tải thông tin về đấu thầu và các chi phí liên quan đến tổ chức lựa chọn nhà thầu. Quy định này nhằm bảo đảm chủ đầu tư có trách nhiệm trong việc tổ chức và triển khai quá trình lựa chọn nhà thầu theo đúng quy định.
Đối với chi phí trong lựa chọn nhà đầu tư, bên mời thầu chịu chi phí đăng tải thông tin về lựa chọn nhà đầu tư và các chi phí liên quan đến tổ chức lựa chọn nhà đầu tư. Việc xác định rõ trách nhiệm chi trả các khoản chi phí này giúp bảo đảm quá trình lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện đầy đủ và minh bạch.
Như vậy, chi phí trong đấu thầu qua mạng bao gồm chi phí tham gia hệ thống, chi phí đăng tải thông tin về đấu thầu, chi phí tham dự thầu, chi phí ký kết hợp đồng và các chi phí khác phát sinh trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Kết luận
Quy trình thực hiện lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư qua mạng được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa hoạt động đấu thầu và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Khi các bước trong quy trình được thực hiện đúng quy định trên hệ thống điện tử, toàn bộ quá trình từ đăng tải thông tin, phát hành hồ sơ, nộp hồ sơ dự thầu cho đến đánh giá và công bố kết quả đều được thực hiện một cách minh bạch và thuận lợi. Điều này không chỉ giúp các cơ quan, đơn vị tiết kiệm chi phí và thời gian mà còn tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các nhà thầu, nhà đầu tư tham gia. Đồng thời, việc áp dụng đấu thầu qua mạng còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong quản lý đầu tư và mua sắm công. Nhờ đó, hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư ngày càng chuyên nghiệp, công khai và phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn hiện nay.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.
