Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là gì? Kế hoạch lựa chọn nhà thầu gồm những nội dung nào?

Trong hoạt động đấu thầu, việc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu giữ vai trò nền tảng, quyết định đến tính hiệu quả, minh bạch và khả thi của toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu. Đây không chỉ là bước chuẩn bị mang tính kỹ thuật mà còn là công cụ quản lý quan trọng nhằm xác định rõ nội dung, phạm vi, hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu cho từng gói thầu cụ thể. Theo quy định pháp luật hiện hành, kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải được xây dựng trên cơ sở phù hợp với nguồn vốn, tiến độ thực hiện và yêu cầu của dự án. Việc hiểu rõ khái niệm cũng như các nội dung cấu thành kế hoạch lựa chọn nhà thầu là điều cần thiết để bảo đảm tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả đầu tư.

1. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là gì?

Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là tài liệu mang tính định hướng tổng thể cho toàn bộ hoạt động đấu thầu trong một dự án. Đây là công cụ giúp chủ đầu tư xác định rõ cách thức tổ chức lựa chọn nhà thầu, từ việc phân chia các gói thầu đến việc lựa chọn hình thức và phương thức đấu thầu phù hợp. Thông qua kế hoạch này, các bước triển khai đấu thầu được sắp xếp một cách logic, có trình tự và gắn với mục tiêu chung của dự án. Đồng thời, kế hoạch còn phản ánh tư duy quản lý và năng lực điều hành của chủ đầu tư trong việc kiểm soát hoạt động đấu thầu. Vì vậy, nó không chỉ đơn thuần là một văn bản hành chính mà còn mang ý nghĩa chiến lược.

Bên cạnh đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu còn đóng vai trò như một công cụ kiểm soát rủi ro và bảo đảm tính minh bạch trong quá trình đấu thầu. Khi các nội dung được xác định מראש, việc thực hiện sẽ hạn chế được sự tùy tiện, thiếu nhất quán trong tổ chức lựa chọn nhà thầu. Kế hoạch cũng giúp các bên liên quan có cái nhìn tổng thể về tiến độ, nguồn lực và yêu cầu của từng gói thầu. Nhờ đó, quá trình đấu thầu được triển khai hiệu quả hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí. Có thể thấy, việc xây dựng một kế hoạch bài bản là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động đấu thầu trong thực tiễn.

2. Nội dung của kế hoạch lựa chọn nhà thầu

2.1. Xem xét bối cảnh thực hiện dự án

Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 36 Luật đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, việc xem xét bối cảnh thực hiện dự án trong công tác đấu thầu đòi hỏi phải phân tích toàn diện môi trường triển khai. Trước hết, điều kiện kinh tế - xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động nguồn lực và mức độ cạnh tranh của thị trường. Bên cạnh đó, cơ chế pháp lý quy định khung hành lang cho việc lựa chọn nhà thầu, đòi hỏi phải tuân thủ đúng và đầy đủ. Đồng thời, đặc thù của từng ngành, lĩnh vực cũng quyết định yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn lựa chọn nhà thầu. Việc đánh giá đầy đủ các yếu tố này giúp xây dựng nền tảng phù hợp cho kế hoạch đấu thầu.

Trên cơ sở đó, việc xem xét bối cảnh mang lại ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn. Nó giúp chủ đầu tư lựa chọn phương thức đấu thầu phù hợp với điều kiện cụ thể của dự án, tránh tình trạng áp dụng cứng nhắc các quy định pháp luật. Đồng thời, việc hiểu rõ bối cảnh còn giúp dự báo các khó khăn có thể phát sinh trong quá trình tổ chức đấu thầu. Nhờ vậy, các quyết định được đưa ra sẽ linh hoạt và sát thực tế hơn. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả và tính khả thi của toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu.

2.2. Đánh giá năng lực của chủ đầu tư

Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 36 Luật đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, việc đánh giá năng lực của chủ đầu tư là nội dung không thể thiếu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Nội dung này tập trung vào việc xem xét kinh nghiệm tổ chức đấu thầu của chủ đầu tư trong các dự án tương tự trước đây. Đồng thời, nguồn nhân lực, bao gồm trình độ chuyên môn và năng lực thực hiện của đội ngũ cán bộ, cũng cần được đánh giá kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, khả năng quản lý hợp đồng thể hiện qua việc kiểm soát tiến độ, chất lượng và chi phí là yếu tố then chốt. Những nội dung này phản ánh năng lực thực tế của chủ đầu tư trong việc triển khai hoạt động đấu thầu.

Việc đánh giá năng lực chủ đầu tư mang ý nghĩa thiết thực trong tổ chức thực hiện. Thông qua đó, có thể xác định được khả năng tự thực hiện các công việc đấu thầu hay cần thuê tư vấn hỗ trợ. Điều này giúp phân bổ nguồn lực hợp lý và tránh quá tải trong quá trình triển khai. Đồng thời, việc đánh giá đúng năng lực còn góp phần bảo đảm tính khả thi của kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Nhờ đó, hoạt động đấu thầu được thực hiện hiệu quả và hạn chế rủi ro phát sinh.

2.3. Phân tích thị trường và rủi ro

Căn cứ điểm c khoản 3 Điều 36 Luật đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, phân tích thị trường và rủi ro là bước quan trọng nhằm bảo đảm tính hiệu quả của hoạt động đấu thầu. Nội dung này bao gồm việc đánh giá mức độ cạnh tranh của thị trường để xác định khả năng thu hút nhà thầu. Đồng thời, cần xác định số lượng nhà thầu tiềm năng có đủ năng lực tham gia gói thầu. Bên cạnh đó, việc phân tích biến động về giá cả và công nghệ giúp dự báo xu hướng và điều chỉnh kế hoạch phù hợp. Ngoài ra, các rủi ro như pháp lý, tài chính và tiến độ cũng cần được nhận diện đầy đủ.

Việc phân tích thị trường và rủi ro giúp chủ đầu tư chủ động xây dựng các phương án phòng ngừa hiệu quả. Khi nhận diện sớm các nguy cơ, các biện pháp kiểm soát có thể được thiết lập ngay từ đầu. Điều này góp phần giảm thiểu thiệt hại và tránh những sai sót trong quá trình đấu thầu. Đồng thời, việc hiểu rõ thị trường còn giúp nâng cao khả năng lựa chọn được nhà thầu phù hợp. Nhờ đó, hiệu quả của hoạt động đấu thầu được cải thiện đáng kể.

2.4. Xác định mục tiêu đấu thầu

Căn cứ điểm d khoản 3 Điều 36 Luật đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, việc xác định mục tiêu đấu thầu là bước định hướng quan trọng cho toàn bộ kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Các mục tiêu có thể bao gồm hiệu quả kinh tế, bảo đảm tiến độ thực hiện và nâng cao chất lượng công trình hoặc dịch vụ. Đồng thời, các yếu tố về lợi ích xã hội và môi trường cũng ngày càng được chú trọng trong bối cảnh phát triển bền vững. Việc xác định rõ mục tiêu giúp tạo ra cơ sở thống nhất cho các hoạt động đấu thầu. Đây là nền tảng để xây dựng các tiêu chí và phương pháp đánh giá phù hợp.

Ý nghĩa của việc xác định mục tiêu đấu thầu thể hiện ở khả năng định hướng toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu. Các tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu sẽ được thiết lập dựa trên mục tiêu đã xác định. Điều này giúp bảo đảm sự nhất quán giữa yêu cầu của dự án và kết quả lựa chọn nhà thầu. Đồng thời, mục tiêu rõ ràng còn giúp các bên liên quan dễ dàng theo dõi và kiểm soát quá trình thực hiện. Qua đó, nâng cao hiệu quả và chất lượng của hoạt động đấu thầu.

2.5. Đề xuất kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu

Căn cứ điểm đ khoản 3 Điều 36, việc đề xuất kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu bao gồm nhiều nội dung cốt lõi. Trước hết, việc phân chia dự án thành các gói thầu phải bảo đảm tính hợp lý, không chia nhỏ trái quy định và phù hợp với yêu cầu kỹ thuật, tiến độ. Tiếp theo, cần xác định rõ hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu như đấu thầu rộng rãi, hạn chế hay chỉ định thầu, cùng với phương thức một giai đoạn hoặc hai giai đoạn. Đồng thời, việc lựa chọn loại hợp đồng như trọn gói, theo đơn giá hoặc theo thời gian phải đi kèm với nguyên tắc phân chia rủi ro hợp lý. Ngoài ra, kế hoạch còn bao gồm tiến độ thực hiện và các nội dung liên quan đến hồ sơ mời thầu, quản lý hợp đồng.

Những nội dung này có ý nghĩa quyết định đến tính khả thi và hiệu quả của kế hoạch đấu thầu. Việc phân chia gói thầu hợp lý giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao tính cạnh tranh. Xác định đúng hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu sẽ bảo đảm tính minh bạch và phù hợp với từng loại gói thầu. Bên cạnh đó, việc lựa chọn loại hợp đồng và phân bổ rủi ro hợp lý giúp hạn chế tranh chấp và bảo đảm khả năng thực hiện. Cuối cùng, việc xây dựng tiến độ và kiểm soát các nội dung liên quan giúp bảo đảm dự án được triển khai đúng thời hạn và đạt chất lượng yêu cầu.

3. Nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu

Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 36 Luật đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu được xây dựng trên cơ sở phù hợp với quy mô và tính chất của từng dự án cụ thể. Theo đó, không phải mọi dự án đều bắt buộc phải lập kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, mà việc này phụ thuộc vào quy mô và mức độ phức tạp của công tác đấu thầu. Đồng thời, chủ thể có trách nhiệm lập kế hoạch là chủ đầu tư hoặc cơ quan chuẩn bị dự án, sau đó trình người có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Về thời điểm, kế hoạch có thể được lập đồng thời hoặc độc lập với báo cáo nghiên cứu khả thi. Tuy nhiên, việc phê duyệt chỉ được thực hiện sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi đã được phê duyệt.

Những nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính linh hoạt và hiệu quả của hoạt động đấu thầu. Việc không bắt buộc áp dụng cứng nhắc giúp các dự án quy mô nhỏ tránh phát sinh thủ tục không cần thiết, trong khi các dự án lớn vẫn được kiểm soát chặt chẽ. Đồng thời, quy định rõ chủ thể lập và phê duyệt góp phần xác định trách nhiệm và nâng cao tính minh bạch trong tổ chức thực hiện. Việc gắn thời điểm phê duyệt kế hoạch với báo cáo nghiên cứu khả thi giúp bảo đảm sự thống nhất giữa nội dung đầu tư và phương án đấu thầu. Qua đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu trở thành công cụ quản lý hiệu quả, phù hợp với thực tiễn triển khai dự án.

4. Mẫu kế hoạch cụ thể lựa chọn nhà thầu

Mẫu kế hoạch lựa chọn nhà thầu được quy định tại Phụ lục Mẫu số 02B Thông tư 79/2025/TT-BTC như sau:

Phụ lục

KẾ HOẠCH LỰA CHỌN NHÀ THẦU

DỰ ÁN, DỰ TOÁN MUA SẮM:__[ghi tên dự án, dự toán mua sắm]

(Kèm theo Quyết định số___ ngày___tháng___năm___của___)

Tải mẫu: Mẫu số 02B Thông tư 79/2025/TT-BTC

5. Kết luận

Như vậy, kế hoạch lựa chọn nhà thầu giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm toàn bộ quá trình đấu thầu được triển khai một cách có hệ thống, minh bạch và hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch không chỉ dừng lại ở việc phân chia gói thầu mà còn bao gồm việc đánh giá toàn diện bối cảnh thực hiện, năng lực của chủ đầu tư và các yếu tố thị trường liên quan. Đồng thời, kế hoạch còn giúp xác định rõ mục tiêu đấu thầu, lựa chọn hình thức, phương thức phù hợp và dự liệu các rủi ro có thể phát sinh. Việc xác định loại hợp đồng, tiến độ thực hiện và nguyên tắc quản lý rủi ro cũng góp phần bảo đảm tính khả thi và minh bạch trong triển khai dự án. Nhờ đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu trở thành cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đặc biệt là vốn nhà nước. Bên cạnh đó, việc lập và phê duyệt kế hoạch đúng quy định còn giúp hạn chế sai sót, tiêu cực trong đấu thầu. Có thể thấy, một kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ tạo tiền đề thuận lợi cho quá trình lựa chọn nhà thầu công khai, cạnh tranh và công bằng. Đây cũng là căn cứ để các bên liên quan giám sát và đánh giá quá trình thực hiện dự án. Vì vậy, việc hiểu rõ và thực hiện đúng các nội dung của kế hoạch lựa chọn nhà thầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong thực tiễn.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.