1. Quy định về tiêu chí xếp loại chất lượng công chức ở mức không hoàn thành nhiệm vụ

Theo Điều 11 của Nghị định 90/2020/NĐ-CP, được sửa đổi theo Nghị định 48/2023/NĐ-CP, quy định về xếp loại chất lượng cho các công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý như sau:

Đối với công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý:

Công chức có một trong các tiêu chí sau đây sẽ bị xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ:

- Có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa theo đánh giá của cấp có thẩm quyền;

- Có trên 50% các tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, theo kế hoạch đề ra hoặc theo công việc cụ thể được giao chưa bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả;

- Có hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá.

Đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý:

Công chức có một trong các tiêu chí sau đây sẽ bị xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ:

- Có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa theo đánh giá của cấp có thẩm quyền;

- Cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc lĩnh vực công tác được giao phụ trách hoàn thành dưới 50% các chỉ tiêu, nhiệm vụ;

- Cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền phụ trách, quản lý trực tiếp liên quan đến tham ô, tham nhũng, lãng phí và bị xử lý theo quy định của pháp luật;

- Có hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá.

2. Những hình thức xử lý công chức không hoàn thành nhiệm vụ

Ngày 25/11/2019, Quốc hội đã ban hành Luật số 52/2019/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, trong đó có những điều chỉnh quan trọng liên quan đến xếp loại chất lượng công chức.

Đối với việc xử lý công chức không hoàn thành nhiệm vụ, Luật đã quy định như sau:

- Cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền sẽ thôi việc đối với công chức sau khi được xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ trong hai năm liên tiếp.

- Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý sẽ không được bổ nhiệm lại nếu được xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ trong hai năm không liên tiếp trong thời hạn bổ nhiệm.

- Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, nếu trong thời gian ba năm có hai năm không liên tiếp bị xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ ở vị trí công việc đang đảm nhận, sẽ được bố trí vào vị trí công việc có yêu cầu thấp hơn.

Hiện tại, nếu công chức trong vòng hai năm liên tiếp hoàn thành nhiệm vụ nhưng có hạn chế về năng lực, hoặc trong đó có một năm hoàn thành nhiệm vụ nhưng hạn chế về năng lực và một năm không hoàn thành nhiệm vụ, cơ quan có thẩm quyền sẽ bố trí vào công việc khác.

Luật đã tạo ra sự phân biệt trong việc xử lý công chức không hoàn thành nhiệm vụ giữa những người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và những người không giữ chức vụ này. Đồng thời, quy định mới về xếp loại chất lượng công chức bao gồm các mức:

- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ;

- Hoàn thành nhiệm vụ;

- Không hoàn thành nhiệm vụ.

Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020.

3. Công chức sẽ mất việc nếu liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ?

Kể từ ngày 20/8/2020, nhiều quy định mới về công chức và viên chức đã được áp dụng, đặc biệt là những quy định liên quan đến việc đánh giá họ. Trong đó, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 đã quy định rõ ràng về việc chấm điểm và xếp loại chất lượng công chức.

Theo Nghị định 90/2020/NĐ-CP về đánh giá và xếp loại công chức, nếu trong khoảng thời gian 02 năm liên tiếp, công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý thì sẽ bị thôi việc nếu có một trong những tiêu chí sau:

- Có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa theo đánh giá của cấp có thẩm quyền.

- Có hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá.

- Có trên 50% các tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, theo kế hoạch đề ra hoặc theo công việc cụ thể được giao mà chưa bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả.

Đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, quy định cụ thể bao gồm:

- Có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa theo đánh giá của cấp có thẩm quyền.

- Cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc lĩnh vực công tác được giao phụ trách hoàn thành dưới 50% các chỉ tiêu, nhiệm vụ.

- Cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền phụ trách, quản lý trực tiếp liên quan đến tham ô, tham nhũng, lãng phí và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

- Có hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá.

Như vậy, việc đánh giá và xếp loại chất lượng công chức được thực hiện theo những quy định chi tiết và minh bạch từ Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019, có hiệu lực từ ngày 20/8/2020.

Hơn nữa, theo quy định mới của Nghị định 56/2015/NĐ-CP, trước đây, kết quả đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức cần được thông báo bằng văn bản cho họ sau 05 ngày làm việc, tính từ ngày có kết luận của người hoặc cấp có thẩm quyền thực hiện đánh giá.

Các cấp có thẩm quyền đánh giá và xếp loại chất lượng viên chức sẽ thông báo kết quả bằng văn bản trực tiếp cho viên chức và công khai tại cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi viên chức đang công tác về kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng. Hình thức công khai được ưu tiên áp dụng trên môi trường điện tử.

Quy trình đánh giá và xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện hàng năm. Thời điểm tiến hành đánh giá và xếp loại chất lượng công chức, viên chức là trước ngày 15 tháng 12 hàng năm, trước khi thực hiện đánh giá và xếp loại chất lượng đảng viên cũng như tổng kết công tác bình xét thi đua, khen thưởng hàng năm của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Trong trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và một số lĩnh vực khác có thời điểm kết thúc năm công tác trước tháng 12 hàng năm, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sẽ quyết định thời điểm cụ thể để thực hiện đánh giá và xếp loại chất lượng viên chức.

4. Thực trạng tỉ lệ công chức không hoàn thành nhiệm vụ

Ngoài ra, thực tế của hệ thống hành chính công ở nước ta đang phản ánh một số vấn đề đáng quan ngại. Một phần đáng chú ý là tình trạng một số công chức thụ động, chỉ làm việc "sáng cắp ô đi tối cắp ô về," và thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ viên chức vẫn còn nhiều vướng mắc và phiền phức. Tình trạng nhũng nhiễu của một số công chức làm buộc lãnh đạo Đảng và Nhà nước phải "chỉ mặt, đặt tên" bằng cụm từ "tham nhũng vặt". Việc khoảng 1% công chức, viên chức không hoàn thành nhiệm vụ được xem như một điểm tiêu cực trong bức tranh tổng thể, gây ra sự châm biếm từ dư luận.

Nếu so sánh con số báo cáo từ Bộ Nội vụ với hiệu quả công việc, có thể thấy rằng con số đó quá nhỏ bé so với tình trạng công việc còn trì trệ. Điều này làm cho lãnh đạo địa phương không hài lòng, và nảy sinh nghi vấn về sự nể nang, nương nhẹ trong quá trình đánh giá.

Tuy nhiên, trong những năm qua, cùng với sự đổi mới của đất nước, công tác quản lý điều hành đã có nhiều cải thiện tích cực. Quy trình làm việc của Chính phủ, cấp chính quyền địa phương, và các bộ ngành đã thúc đẩy sự phát triển kinh tế và tạo môi trường đầu tư ổn định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề như quan liêu, nhũng nhiễu chưa được giải quyết. Tình trạng tham nhũng vặt, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, vẫn còn tồn tại.

Trong bối cảnh này, việc đánh giá cán bộ công chức theo đúng yêu cầu của đổi mới và quản lý điều hành là cực kỳ quan trọng. Cần có hệ thống tiêu chí đánh giá đầy đủ, khách quan, và công bằng. Những công chức không hoàn thành nhiệm vụ do lý do chủ quan cần phải được xử lý, từ mức nhắc nhở, khiển trách đến thậm chí thôi việc, nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình quản lý nhân sự.

Bài viết liên quan: Đảng viên hai năm liên tục không hoàn thành nhiệm vụ thì có bị khai trừ khỏi Đảng không?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!