Cách tính lương công chức, viên chức khi bỏ lương cơ sở?

1. Hiểu rõ về lương cơ sở và vai trò của nó

Lương cơ sở có thể hiểu một cách đơn giản là mức lương nền tảng, được sử dụng để tính toán mức lương thực nhận của người lao động dựa trên bảng lương cụ thể của từng doanh nghiệp. Đây cũng là căn cứ quan trọng để xác định các khoản phụ cấp, chế độ bảo hiểm, và các quyền lợi khác mà người lao động được hưởng. Với bản chất là mức lương thấp nhất chưa bao gồm các khoản phụ cấp hay thưởng, lương cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc xác định chế độ đãi ngộ cơ bản và rõ ràng nhất cho người lao động.

Bên cạnh đó, lương cơ sở còn giúp người lao động nắm bắt và hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình theo quy định pháp luật, tạo ra một hệ thống minh bạch và công khai trong việc trả lương. Điều này giúp tránh các tranh cãi hay thắc mắc không đáng có liên quan đến chế độ lương thưởng. Nhờ có lương cơ sở, các cơ quan, doanh nghiệp có thể tính toán chính xác chi phí hoạt động cũng như đảm bảo quyền lợi công bằng cho người lao động. Cụ thể, từ mức lương cơ sở, chúng ta có thể:

• Dễ dàng tính toán các khoản chi phí, sinh hoạt phí theo đúng quy định pháp luật, đảm bảo phù hợp với đời sống của người lao động.
• Tính toán một cách chính xác các khoản khấu trừ hay đóng góp từ nguồn vốn hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời xác định rõ ràng các chế độ bảo hiểm, phụ cấp hay các khoản lợi nhuận khác mà người lao động được hưởng, dựa trên mức lương cơ sở. Đây chính là cơ sở quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động bền vững và đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên: người lao động và người sử dụng lao động.

2. Lý do bãi bỏ lương cở sở đối với cán bộ, công chức, viên chức khi cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27

Tại Mục 2 Phần I Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018, đã đưa ra những nguyên nhân quan trọng về việc tại sao cần phải bãi bỏ lương cơ sở. Cụ thể, chính sách tiền lương trong khu vực công mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập nghiêm trọng. Hệ thống chính sách tiền lương hiện tại được cho là phức tạp, đặc biệt trong khu vực công. Thiết kế của hệ thống bảng lương không còn phù hợp với vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, dẫn đến việc trả lương không phản ánh đúng giá trị công việc mà người lao động đảm nhiệm.

Một trong những điểm bất cập lớn nhất là chính sách tiền lương hiện tại mang nặng tính bình quân, không phân biệt được rõ ràng giữa những người có năng lực và những người không có, từ đó không đảm bảo cuộc sống của người lao động, không tạo động lực thúc đẩy sự phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc. Việc quy định lương cơ sở nhân với hệ số, thay vì thể hiện rõ giá trị thực của tiền lương, đã dẫn đến tình trạng khó khăn trong việc xác định và đánh giá đúng công lao và hiệu quả lao động của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công. Đồng thời, quá nhiều loại phụ cấp và các khoản thu nhập ngoài lương, được quyết định bởi nhiều cơ quan và cấp khác nhau, đã tạo ra nhiều bất hợp lý, không chỉ làm rối loạn hệ thống mà còn không thể hiện rõ ràng thứ bậc hành chính trong hoạt động công vụ.

Bên cạnh đó, hệ thống chính sách này cũng chưa khuyến khích được vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong việc đánh giá và trả lương, thưởng dựa trên năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công việc. Điều này dẫn đến việc không phát huy được tiềm năng của những nhân tài, khiến cho họ thiếu động lực phấn đấu để nâng cao hiệu quả làm việc.

Từ những nguyên nhân này, Nghị quyết 27/NQ-TW đã khẳng định rằng, việc bãi bỏ lương cơ sở và hệ số lương là cần thiết. Việc tiếp tục duy trì mức lương cơ sở không thể hiện được đúng giá trị thực của tiền lương, từ đó không giúp người lao động có thể nhận được mức lương tương xứng với công sức và năng lực của mình. Chính vì vậy, việc thay đổi và cải cách hệ thống tiền lương, loại bỏ những yếu tố không còn phù hợp như lương cơ sở, sẽ giúp hệ thống tiền lương trở nên minh bạch, công bằng và hợp lý hơn, đồng thời tạo động lực để người lao động cống hiến và phát triển năng lực bản thân trong công việc.

3. Cách tính lương công chức, viên chức khi bỏ lương cơ sở

Hiện nay, theo quy định tại Thông tư 10/2023/TT-BNV và Nghị định 204/2004/NĐ-CP, cách tính lương của cán bộ, công chức và viên chức được xác định như sau: Lương cán bộ công chức viên chức = Hệ số lương x Lương cơ sở. Đây là một quy định quan trọng, giúp xác định chính xác mức lương cho những đối tượng làm việc trong khu vực công.

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 73/2024/NĐ-CP, trong đó có nội dung tăng lương cơ sở từ mức 1.800.000 đồng/tháng (theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP đã hết hiệu lực) lên 2.340.000 đồng/tháng. Mức lương cơ sở mới này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2024. Việc tăng lương cơ sở không chỉ thể hiện sự quan tâm của Chính phủ đối với đời sống của cán bộ, công chức, viên chức mà còn nhằm cải thiện động lực làm việc cho người lao động trong khu vực công.

Theo đó, từ ngày 1/7/2024, sẽ không có quy định thay đổi về cách tính lương của cán bộ, công chức và viên chức. Điều này có nghĩa là lương của họ vẫn tiếp tục được tính dựa trên công thức đã được quy định. Tuy nhiên, với việc lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 2,34 triệu đồng/tháng, mức lương của cán bộ, công chức và viên chức theo công thức trên cũng sẽ tự động tăng theo quy định.

Sự điều chỉnh này sẽ mang lại một mức lương hợp lý hơn, đảm bảo cuộc sống cho cán bộ, công chức và viên chức, đồng thời tạo động lực để họ nâng cao hiệu quả làm việc và cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của đất nước. Từ đó, chính sách tiền lương không chỉ đơn thuần là một con số mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc khuyến khích và giữ chân nhân tài trong khu vực công.

Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, việc thực hiện cải cách tiền lương trong khu vực công là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao đời sống cán bộ, công chức và viên chức. Cải cách này sẽ thiết kế một cơ cấu tiền lương mới, trong đó lương cơ bản sẽ chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương, trong khi các khoản phụ cấp sẽ chiếm khoảng 30%. Bên cạnh đó, sẽ bổ sung thêm tiền thưởng với quỹ tiền thưởng bằng khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm, không bao gồm các khoản phụ cấp. Điều này không chỉ giúp phân bổ quỹ lương một cách hợp lý mà còn tạo động lực cho người lao động trong việc nâng cao chất lượng công việc của mình.

Ngoài ra, Nghị quyết còn nhấn mạnh việc xây dựng và ban hành một hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay thế cho hệ thống bảng lương hiện hành. Việc chuyển xếp lương cũ sang lương mới phải bảo đảm không thấp hơn tiền lương mà cán bộ, công chức và viên chức hiện đang hưởng. Điều này đảm bảo rằng không có ai bị thiệt thòi trong quá trình cải cách và đồng thời khuyến khích họ tiếp tục cống hiến cho công việc.

Theo đó, nếu mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng bị bãi bỏ để thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW, thì cách tính lương của cán bộ, công chức và viên chức sẽ có sự thay đổi rõ rệt. Cụ thể, lương sẽ được tính theo công thức mới: 

Lương cán bộ, công chức, viên chức = Lương cơ bản + Phụ cấp + Tiền thưởng (nếu có).

Sự điều chỉnh này không chỉ thể hiện rõ ràng hơn về quyền lợi của người lao động mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy công quyền, đồng thời tạo ra một môi trường làm việc công bằng và minh bạch hơn cho cán bộ, công chức và viên chức.

Xem thêm bài viết: Bảng lương quân đội, công an từ 1/7/2024 khi tăng lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.