1. Giới thiệu chung về chế độ BHYT đối với quân nhân và thân nhân
Chế độ bảo hiểm y tế (BHYT) đối với quân nhân và thân nhân là một chính sách xã hội đặc thù, nhằm đảm bảo quyền lợi về chăm sóc sức khỏe cho những người phục vụ trong quân đội và gia đình của họ. Chế độ này được Nhà nước ta quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật liên quan, nhằm mục tiêu hỗ trợ quân nhân và thân nhân có điều kiện khám chữa bệnh tốt nhất, góp phần nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Những đối tượng được hưởng BHYT:
- Quân nhân đang tại ngũ: Bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ.
- Thân nhân quân nhân: Vợ/chồng, con đẻ, con nuôi hợp pháp của quân nhân.
Phạm vi hưởng BHYT:
- Khám bệnh, chữa bệnh: Được hưởng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế, bao gồm cả nội trú và ngoại trú.
- Thuốc men, vật tư y tế: Được cung cấp thuốc, hóa chất, vật tư y tế theo chỉ định của bác sĩ.
- Các dịch vụ kỹ thuật y tế: Được hưởng các dịch vụ kỹ thuật y tế cần thiết.
2. Đối tượng được hưởng chế độ BHYT
(1) Đối tượng quân nhân tham gia BHYT
Theo Khoản 1 Điều 2 của Nghị định 70/2015/NĐ-CP, các đối tượng quân nhân tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) bao gồm:
- Sĩ quan và quân nhân chuyên nghiệp đang tại ngũ;
- Hạ sĩ quan và binh sĩ đang tại ngũ.
(2) Đối tượng thân nhân quân nhân tham gia BHYT
Dựa trên các điểm a, b và c Khoản 13 Điều 3 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP, thân nhân của quân nhân được xác định bao gồm:
- Cha mẹ đẻ; cha mẹ đẻ của vợ hoặc chồng; người nuôi dưỡng hợp pháp của bản thân, vợ hoặc chồng;
- Vợ hoặc chồng;
- Con đẻ hoặc con nuôi hợp pháp từ trên 6 tuổi đến dưới 18 tuổi; con đẻ hoặc con nuôi hợp pháp từ đủ 18 tuổi trở lên nếu còn tiếp tục học phổ thông.
3. Quyền lợi khi tham gia BHYT
Đối với quân nhân:
- Khám chữa bệnh toàn diện: Được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập và một số cơ sở y tế tư nhân theo quy định, bao gồm cả các dịch vụ y tế chuyên sâu.
- Chi trả chi phí: Nhà nước sẽ chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, loại bệnh và quy định của từng địa phương.
- Thuốc chữa bệnh: Được cấp phát thuốc theo đơn của bác sĩ trong danh mục thuốc được bảo hiểm chi trả.
- Cấp cứu: Được hưởng dịch vụ cấp cứu y tế 24/7, đảm bảo được chăm sóc y tế kịp thời khi cần thiết.
- Các dịch vụ y tế khác: Được hưởng các dịch vụ y tế khác như: khám sức khỏe định kỳ, phục hồi chức năng, điều trị ngoại trú, nội trú...
Đối với thân nhân quân nhân:
- Mức hưởng tương tự: Thân nhân quân nhân cũng được hưởng các quyền lợi khám chữa bệnh tương tự như quân nhân, tuy nhiên mức hưởng có thể khác nhau tùy thuộc vào từng đối tượng và quy định cụ thể.
- Mức đóng BHYT: Thường có mức đóng BHYT thấp hơn so với người dân tham gia BHYT tự nguyện.
4. Mức đóng BHYT
Ngân sách nhà nước sẽ đảm bảo toàn bộ phần kinh phí đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho các đối tượng sau đây theo mức đóng quy định:
- Đối với sĩ quan và quân nhân chuyên nghiệp đang phục vụ tại ngũ, mức đóng BHYT được tính bằng 4,5% trên tổng tiền lương hàng tháng của họ.
- Đối với hạ sĩ quan và binh sĩ đang phục vụ tại ngũ, mức đóng BHYT được tính bằng 4,5% của mức lương cơ sở.
Dựa trên tình hình thực tế và sự thay đổi cần thiết, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ chủ trì và phối hợp với Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để trình Chính phủ xem xét và điều chỉnh mức đóng BHYT sao cho phù hợp.
- Đối với thân nhân của quân nhân, mức đóng BHYT hàng tháng được quy định là 4,5% của mức lương cơ sở.
(Căn cứ theo Điều 4, khoản 1 Điều 5 của Nghị định 70/2015/NĐ-CP và khoản 2 Điều 3 của Thông tư 143/2020/TT-BQP).
5. Thủ tục tham gia và hưởng BHYT
Thủ tục tham gia:
Thủ tục tham gia BHYT
- Quân nhân: Việc tham gia BHYT của quân nhân thường được thực hiện tự động khi nhập ngũ và được quản lý bởi đơn vị quân đội.
- Thân nhân quân nhân:
+ Đơn: Thường do quân nhân hoặc người được hưởng BHYT làm và nộp tại cơ quan BHXH nơi quân nhân đang công tác hoặc nơi thân nhân cư trú.
+ Giấy tờ cần thiết: Giấy chứng minh nhân dân/căn cước công dân, sổ hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn (nếu có), giấy khai sinh con, giấy nuôi con nuôi (nếu có).
+ Nộp hồ sơ: Sau khi hoàn tất hồ sơ, người thân nộp tại cơ quan BHXH có thẩm quyền.
Đối với quân nhân:
Các quân nhân tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) khi đi khám bệnh, chữa bệnh sẽ được quỹ BHYT thanh toán theo các quy định tại Điều 10 Nghị định 70/2015/NĐ-CP. Cụ thể, mức hưởng là 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh, không áp dụng tỷ lệ thanh toán đối với một số thuốc, hóa chất, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế trong các trường hợp sau:
- Khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định tại các Điều 26, 27 và 28 của Luật bảo hiểm y tế đã được sửa đổi, bổ sung và Điều 15 Nghị định 70/2015/NĐ-CP.
- Khám bệnh, chữa bệnh tại bệnh viện tuyến huyện, hoặc chi phí điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến Trung ương cho những người đang công tác hoặc cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, hoặc công tác, cư trú tại xã đảo, huyện đảo khi tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến.
- Đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế tuyến xã, phòng khám đa khoa, hoặc bệnh viện tuyến huyện và tương đương khi đi khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở này trong phạm vi cả nước.
- Điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh và tương đương trong phạm vi cả nước.
Các quân nhân thuộc diện quản lý của Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, hoặc của tỉnh, thành phố ngoài quyền lợi BHYT còn được hưởng các quyền lợi theo quy định của Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Đối với thân nhân quân nhân:
Theo điểm d và điểm g Điều 14 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, mức hưởng BHYT của thân nhân quân nhân được quy định như sau:
Thân nhân quân nhân tham gia BHYT khi đi khám bệnh, chữa bệnh sẽ được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí trong phạm vi được hưởng với mức cụ thể:
- 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh nếu chi phí cho một lần khám bệnh, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở.
- 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với các trường hợp khác.
6. Những lưu ý khi tham gia BHYT
Tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) là quyền lợi quan trọng đối với quân nhân và thân nhân. Để tận dụng tối đa quyền lợi này, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
Thời hạn sử dụng thẻ BHYT
- Thường xuyên kiểm tra: Thời hạn của thẻ BHYT thường được in trên mặt trước của thẻ.
- Gia hạn kịp thời: Khi thẻ sắp hết hạn, bạn cần chủ động liên hệ cơ quan, đơn vị quản lý để được hướng dẫn thủ tục gia hạn.
- Lưu ý ngày hiệu lực: Thẻ BHYT mới sẽ có ngày hiệu lực mới, bạn cần ghi nhớ để sử dụng đúng.
Các trường hợp không được hưởng BHYT
- Vi phạm quy định: Nếu sử dụng dịch vụ y tế không đúng tuyến, không đúng đối tượng hoặc có hành vi gian lận, bạn có thể bị từ chối thanh toán chi phí khám chữa bệnh.
- Bệnh không thuộc danh mục BHYT: Một số bệnh không nằm trong danh mục được BHYT chi trả, bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi khám chữa bệnh.
- Thẻ BHYT hết hạn: Nếu thẻ BHYT đã hết hạn, bạn sẽ không được hưởng các quyền lợi của BHYT.
Cập nhật thông tin cá nhân
- Thông tin liên lạc: Khi có thay đổi về địa chỉ, số điện thoại, bạn cần thông báo ngay cho cơ quan, đơn vị quản lý để cập nhật thông tin trên thẻ BHYT.
- Thông tin về người phụ thuộc: Nếu có thêm hoặc giảm người phụ thuộc, bạn cũng cần thông báo để điều chỉnh đối tượng được hưởng BHYT.
Lưu ý: Các quy định về BHYT có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy bạn nên thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống như website của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc hỏi trực tiếp cơ quan, đơn vị quản lý.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Mua bảo hiểm y tế cần những giấy tờ gì?
Bạn đọc có thắc mắc pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn
