Luật sư tư vấn:

1. Khái niệm chỉ dẫn địa lý

Thuật ngữ "chỉ dẫn địa lý" (Geographical indication) được hiểu là "chỉ dẫn nguồn gốc địa lý của hàng hóa".

Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Hiệp định TRIPS, chỉ dẫn địa lý được định nghĩa như sau:

"Là những chỉ dẫn về hàng hóa bắt nguồn về lãnh thổ của một nước thành viên hoặc từ khu vực hay địa phương thuộc lãnh thổ đó, có chất lượng uy tín hoặc đặc tính khác của hàng hóa chủ yếu do xuất xứ địa lý quyết định.

 

2. Chỉ dẫn địa lý có được tôn trọng tại các quốc gia thành viên hiệp định, công ước ?

Căn cứ vào tính chất đặc thù của hàng hóa bắt nguồn từ một địa phương, một nước hoặc một khu vực, Điều 22.2.(a) Hiệp định TRIPS quy định nghĩa vụ của các nước thành viên phải quy định các biện pháp pháp lý cho các bên liên quan nhằm ngăn chặn việc sử dụng các chỉ dẫn có khả năng chỉ dẫn một cách sai lệch về nguồn gốc địa lý thực sự của sản phẩm. Trong trường hợp có hành vi sử dụng các chỉ dẫn địa lý sai lệch về nguồn gốc của sản phẩm, các nước thành viên có quyền từ chối hoặc sử dụng biện pháp cứng rắn hơn là tước hiệu lực đăng ký của một nhãn hiệu hàng hóa mang một chỉ dẫn sai lệch đó.

Các nước thành viên đồng thời phải quy định các hình thức pháp lý để nhằm ngăn chặn bất kỳ việc sử dụng nào có thể gây hành vi cạnh tranh bất hợp pháp được quy định tại Điếu 10 bis Công ước Paris (Điều 22.2.b). Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý có thể được áp dụng chống lại một chỉ dẫn địa lý mà nếu xét theo nghĩa đen sẽ gây ra sự hiểu nhầm (22.4). Đặc biệt đối với các loại rượu vang và rượu mạnh thì việc bảo hộ bổ sung sẽ được áp dụng nhằm ngăn chặn việc sử dụng các chỉ dẫn, thậm chí ngay cả trong trường hợp xuất xứ thực sự được chỉ dẫn hoặc chỉ dẫn địa lý được sử dụng dưới dạng dịch hoặc sử dụng đi kèm với các thuật ngữ "loại", "kiểu", "dạng", "phỏng theo" hoặc những thuật ngữ tương tự (Điều 23.1).

Theo quy định tại Điều 24.6 của Hiệp định TRIPS thì việc các nước thành viên không được bảo hộ đối với một chỉ dẫn địa lý của một nước thành viên khác mà trùng với tên gọi chung của loại hàng hóa hoặc loại dịch vụ đó. Nguyên tắc này cũng được áp dụng đối với các sản phẩm rượu mà giống với tên thông thường của các loại rượu được chế biến từ nho tại lãnh thổ của một nước thành viên, kể từ ngày thỏa ước WTO có hiệu lực vào ngày 01/01/1995. Các nước thành viên của Hiệp định TRIPS không được bảo hộ đối với các chỉ dẫn địa lý không được bảo hộ hoặc đã bị chấm dứt việc bảo hộ ở nước xuất xứ hoặc những chỉ dẫn địa lý đã không còn được sử dụng tại nước đó (Điều 24.9).

Rượu là sản phẩm đặc biệt được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày của con người, do vậy rượu có thị trường tiêu thụ rộng lớn. Hiệp định TRIPS có các quy định về việc bổ sung đối với các chỉ dẫn địa lý cho rượu và cho rượu mạnh nhằm ngăn chặn các hành vi xâm phạm hoặc làm hàng giả thu lợi nhuận bất hợp pháp. Ngoài việc bảo hộ đối với các chỉ dẫn địa lý cho rượu và rượu mạnh còn có việc bảo hộ các chỉ dẫn địa lý cho các loại rượu vang. Các trường hợp ngoại lệ cụ thể liên quan đến quyền cơ bản như quyền ưu tiên và quyền sử dụng các tên cá nhân và giới hạn thời gian đăng ký thi tùy thuộc vào trường hợp cụ thể.

 

3. So sánh sự khác biệt của chỉ dẫn địa lý với xuất xứ hàng hóa 

Về thuật ngữ chỉ dẫn địa lý có nội hàm rộng liên quan đến sản phẩm có nguồn gốc từ một địa phương, một lãnh thổ, một khu vực và mới được chính thức hóa trên phạm vi toàn cầu về những điều kiện, yếu tố cấu thành chỉ dẫn địa lý của hàng hóa.

Thuật ngữ "chỉ dẫn địa lýlần đầu tiên được quy định trong Hiệp định TRIPS, tuy rằng trước đó có Công ước Paris quy định bảo hộ sở hữu công nghiệp chỉ đưa ra thuật ngữ chỉ dẫn nguồn gốc (Indication of source) và "tên gọi xuất xứ hàng hóa" (Appellation oíorigin). Chỉ dẫn nguồn gốc được hiểu là từ ngữ hay dấu hiệu nhằm chỉ rõ hàng hóa có nguồn gốc từ một nước, một địa phương. Chỉ dẫn nguồn gốc đóng vai trò chỉ dẫn về nguồn gốc của hàng hóa mà không cần gắn với một sự liên quan nào giữa chất lượng hàng hóa và nơi sản xuất ra hàng hóa đó. Chỉ dẫn nguồn gốc là những thông tin phản ánh chung chung về một nơi sản xuất, kinh doanh, địa chỉ của một doanh nghiệp nào đó, do vậy việc bảo hộ loại chỉ dẫn này chỉ có thể bảo hộ dưới hình thức gián tiếp bằng biện pháp cấm đoán việc sử dụng những thông tin sai lệch về nguồn gốc hàng hóa mà thôi. Chỉ dẫn nguồn gốc thường đóng vai trò thông báo hàng hóa đó từ đâu, ví dụ "Made in Vietnam" hay "Product of Vietnam".

Mọi vướng mắc pháp lý trong lĩnh vự sở hữu trí tuệ bạn có thể sử dụng: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật qua email hay Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật sở hữu trí tuệ trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi: 1900.6162, hoặc có thể Đặt lịch để gặp luật sư tư vấn trực tiếp tại văn phòng. Đội ngũ luật sư của Công ty luật Minh Khuê luôn sẵn sàng phục vụ bạn./.