1. Quy định pháp luật về việc chở thú cưng trên xe máy
Pháp luật hiện hành không có quy định cấm tuyệt đối việc chở chó, mèo hoặc thú cưng trên xe máy. Tuy nhiên, người điều khiển phương tiện phải bảo đảm việc chở thú cưng không làm mất an toàn giao thông, không cản trở việc điều khiển xe, không che khuất tầm nhìn và không gây nguy hiểm cho người xung quanh.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không được sử dụng xe để kéo, đẩy vật khác, mang vác hoặc chở vật cồng kềnh; không được thực hiện hành vi gây mất trật tự, an toàn giao thông. Người ngồi trên xe cũng không được đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15
Như vậy, việc chở thú cưng có thể được xem là phù hợp nếu:
- Thú cưng được đặt trong lồng, túi hoặc thiết bị vận chuyển chắc chắn.
- Thiết bị vận chuyển được cố định, không dễ rơi hoặc nghiêng đổ.
- Thú cưng không che khuất đèn, biển số, gương hoặc tầm nhìn.
- Người lái vẫn giữ được tư thế và khả năng điều khiển xe bình thường.
- Việc vận chuyển không làm thú cưng chạy nhảy, cào cấu hoặc lao ra đường.
Cần phân biệt rõ “chở thú cưng” với “dẫn dắt vật nuôi”. Chở thú cưng là đưa chó, mèo đi cùng trên xe. Dẫn dắt vật nuôi là vừa điều khiển hoặc ngồi trên xe vừa dùng dây, xích để cho vật nuôi chạy theo bên cạnh. Hai hành vi này có cách xử lý pháp lý khác nhau.
2. Chở chó mèo trên xe máy có bị xử phạt không?
Việc chở chó, mèo trên xe máy không bị xử phạt chỉ vì lý do người dân đưa thú cưng đi cùng. Pháp luật giao thông không quy định một lỗi riêng có tên là “chở chó, mèo trên xe máy”.
Tuy nhiên, người điều khiển có thể bị xử phạt nếu cách chở thú cưng dẫn đến một hành vi vi phạm khác, chẳng hạn:
- Để thú cưng tự do trên yên xe, tay lái hoặc sàn xe làm cản trở việc điều khiển.
- Ôm thú cưng bằng một tay khiến việc điều khiển xe không bảo đảm an toàn.
- Để lồng hoặc túi vận chuyển quá cồng kềnh, dễ rơi hoặc gây mất cân bằng.
- Vừa lái xe vừa dắt chó chạy theo bằng dây xích.
- Để chó không được quản lý, gây nguy hiểm cho người và phương tiện khác.
- Không tuân thủ quy định về rọ mõm, xích giữ và người dắt chó khi đưa chó ra nơi công cộng.
- Để vật nuôi gây tai nạn, làm thiệt hại về sức khỏe hoặc tài sản của người khác.
Nói cách khác, việc xử phạt căn cứ vào phương thức vận chuyển và hậu quả thực tế, không căn cứ đơn thuần vào việc trên xe có chó hoặc mèo.
3. Mức phạt tiền đối với hành vi chở chó mèo gây cản trở giao thông
Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào hành vi mà cơ quan có thẩm quyền xác định. Không có căn cứ để khẳng định mọi trường hợp chở chó, mèo gây cản trở giao thông đều bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng hoặc tự động bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Một số trường hợp thường gặp gồm:
Dẫn dắt vật nuôi khi đang điều khiển xe
Theo quy định về xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, người đang điều khiển xe hoặc chở người ngồi trên xe mà dẫn dắt vật nuôi có thể bị phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng.
Ví dụ: người lái xe máy dùng tay cầm dây xích cho chó chạy theo bên cạnh. Đây không phải là hành vi chở chó mà là hành vi dẫn dắt vật nuôi khi đang tham gia giao thông. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP
Chở vật cồng kềnh hoặc làm ảnh hưởng đến khả năng điều khiển xe
Nếu lồng vận chuyển hoặc thú cưng được đặt theo cách khiến xe mất cân bằng, che khuất tầm nhìn, cản trở thao tác lái hoặc thuộc trường hợp chở vật cồng kềnh, người điều khiển có thể bị xử phạt theo hành vi tương ứng. Mức phạt cần căn cứ vào điều khoản cụ thể được áp dụng tại thời điểm lập biên bản.
Người điều khiển xe cũng có thể bị xử lý nếu vì giữ hoặc khống chế thú cưng mà buông tay lái, dùng chân điều khiển xe, ngồi lệch hoặc thực hiện hành vi gây mất an toàn. Không nên áp dụng máy móc các mức phạt cũ, bởi Nghị định số 168/2024/NĐ-CP đã thay đổi nhiều chế tài và tiếp tục được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/8/2026. Nghị định số 238/2026/NĐ-CP
Không rọ mõm hoặc không bảo đảm an toàn cho chó tại nơi công cộng
Đối với chó được đưa ra nơi công cộng, chủ nuôi phải thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn như rọ mõm hoặc xích giữ và có người dắt theo quy định về phòng, chống bệnh dại. Hành vi không đeo rọ mõm cho chó, không xích giữ hoặc không có người dắt có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực thú y. Nghị định số 90/2017/NĐ-CP, Nghị định số 04/2020/NĐ-CP
Dẫn dắt hoặc để vật nuôi đi không bảo đảm an toàn
Trường hợp người trực tiếp dẫn dắt chó, mèo trên đường bộ mà không bảo đảm an toàn cho người và phương tiện khác có thể bị phạt từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng. Nếu dẫn dắt vật nuôi đi vào đường cấm, phần đường dành cho xe cơ giới hoặc đường cao tốc thì mức xử phạt có thể cao hơn tùy hành vi cụ thể.
Gây tai nạn giao thông
Nếu thú cưng rơi khỏi xe, chạy ra đường hoặc làm phương tiện khác phải phanh gấp dẫn đến tai nạn, người có lỗi có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự, thậm chí hình sự nếu hậu quả nghiêm trọng. Ngoài tiền phạt, chủ sở hữu hoặc người đang quản lý thú cưng có thể phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tài sản và các chi phí hợp lý khác.
4. Các trường hợp chở động vật trên xe máy được coi là vi phạm
Một số trường hợp dễ bị xác định là không bảo đảm an toàn hoặc vi phạm quy tắc giao thông gồm:
- Đặt chó, mèo trên tay lái hoặc trước mặt người điều khiển
Cách đặt này làm che khuất đồng hồ, cản trở thao tác lái và khiến thú cưng có thể bất ngờ nhảy xuống đường.
- Ôm thú cưng bằng tay khi đang lái xe
Người điều khiển phải tập trung điều khiển phương tiện. Việc ôm, giữ hoặc liên tục điều chỉnh tư thế cho thú cưng có thể làm giảm khả năng xử lý tình huống bất ngờ.
- Để thú cưng đứng tự do trên sàn xe hoặc yên xe
Khi xe phanh, tăng tốc hoặc vào cua, thú cưng có thể bị ngã, nhảy ra ngoài hoặc làm người lái mất thăng bằng.
- Vừa lái xe vừa cầm dây dắt chó
Đây là hành vi dẫn dắt vật nuôi khi đang điều khiển phương tiện và có thể bị xử phạt theo quy định về giao thông đường bộ.
- Sử dụng lồng hoặc túi vận chuyển không phù hợp
Lồng quá nhỏ, không thông thoáng, không có khóa chắc chắn hoặc không được cố định vào xe đều tiềm ẩn nguy cơ rơi, đổ và gây tai nạn.
- Chở thú cưng quá cồng kềnh
Nếu lồng hoặc vật dụng vận chuyển nhô ra quá mức, che khuất biển số, đèn xe hoặc làm ảnh hưởng đến các phương tiện khác, người điều khiển có thể bị xử lý theo quy định về chở vật cồng kềnh hoặc gây mất an toàn giao thông.
- Đưa chó ra nơi công cộng nhưng không kiểm soát
Chó không được rọ mõm, không được xích giữ hoặc không có người quản lý có thể gây hoảng sợ, tấn công người khác hoặc chạy ra đường. Chủ nuôi còn có trách nhiệm tiêm phòng và quản lý vật nuôi theo quy định thú y. Quy định về phòng, chống bệnh dại ở động vật
- Để vật nuôi gây thiệt hại cho người khác
Khi chó, mèo gây va chạm hoặc làm người khác bị thương, chủ nuôi hoặc người đang quản lý có thể phải bồi thường theo quy định pháp luật dân sự. Nếu có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, vụ việc có thể được xem xét theo quy định pháp luật khác.
5. Hướng dẫn cách chở chó mèo bằng xe máy an toàn và đúng luật
Lựa chọn thiết bị vận chuyển phù hợp
Với chó, mèo nhỏ, nên sử dụng lồng hoặc túi vận chuyển có khóa, đáy chắc chắn, đủ thông thoáng và có kích thước phù hợp. Lồng cần được cố định chắc vào vị trí phù hợp trên xe, không để xê dịch khi phanh hoặc vào cua.
Không nên đặt thú cưng trên tay lái, ôm trước ngực hoặc để tự do trên yên xe. Không buộc dây xích trực tiếp vào xe vì khi thú cưng hoảng sợ, dây có thể cuốn vào bánh xe hoặc làm xe mất thăng bằng.
Đối với chó lớn hoặc thú cưng khó kiểm soát, phương án an toàn hơn là sử dụng ô tô, phương tiện vận chuyển chuyên dụng hoặc dịch vụ vận chuyển vật nuôi. Không nên cố chở chó lớn trên xe máy nếu việc này làm cản trở thao tác lái.
Bảo đảm điều kiện an toàn cho chó
Khi đưa chó ra nơi công cộng, cần rọ mõm hoặc xích giữ, có người quản lý và thực hiện các yêu cầu về tiêm phòng, phòng bệnh dại. Rọ mõm phải vừa vặn, không gây khó thở; dây dắt phải chắc chắn nhưng không quá dài.
Đối với mèo, nên sử dụng túi hoặc lồng kín có lỗ thông khí. Không nên dùng dây dắt đơn thuần vì mèo dễ hoảng loạn và có thể chạy mất.
Điều khiển xe đúng cách
Người lái cần:
- Đội mũ bảo hiểm đúng quy định.
- Giữ cả hai tay ở vị trí điều khiển cần thiết.
- Không sử dụng điện thoại khi đang lái xe.
- Giảm tốc độ khi vào cua, qua gờ giảm tốc hoặc đoạn đường đông người.
- Tránh phanh gấp và tăng tốc đột ngột.
- Không di chuyển trong thời tiết quá nóng, mưa lớn hoặc khi thú cưng có dấu hiệu hoảng loạn.
- Ưu tiên tuyến đường ngắn, ít phương tiện và có mặt đường ổn định.
Kiểm tra trước khi xuất phát
Trước chuyến đi, cần kiểm tra:
- Khóa lồng hoặc khóa túi vận chuyển.
- Dây cố định và vị trí đặt lồng.
- Khả năng thông gió.
- Tình trạng sức khỏe của thú cưng.
- Nước uống và khăn lót nếu chuyến đi kéo dài.
- Giấy tờ tiêm phòng hoặc giấy kiểm dịch nếu việc vận chuyển thuộc trường hợp phải thực hiện theo quy định chuyên ngành.
Khi dừng xe
Nếu cần cho thú cưng ra ngoài, phải dừng xe tại nơi an toàn, tắt máy và kiểm soát thú cưng trước khi mở lồng. Không mở cửa lồng giữa lòng đường, gần giao lộ hoặc nơi có nhiều phương tiện.
Tóm lại, chở chó, mèo trên xe máy không bị cấm tuyệt đối và cũng không mặc nhiên bị phạt. Người sử dụng xe cần bảo đảm thú cưng được kiểm soát, không gây cản trở thao tác lái và không làm mất an toàn giao thông. Đối với chó, việc rọ mõm, xích giữ, có người quản lý và tiêm phòng đầy đủ là những yêu cầu cần đặc biệt lưu ý.
Quý bạn đọc có thể xem thêm:
