1. Quy định về nhà ở đã có quyết định phá dỡ:

Theo quy định của pháp luật, nhà ở phải phá dỡ trong các trường hợp sau:

- Nhà ở bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn cho người sử dụng đã có kết luận kiểm định chất lượng của cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh nơi có nhà ở hoặc trong tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai: Đây là trường hợp phổ biến nhất khi nhà ở đã xuống cấp nghiêm trọng, gây nguy hiểm cho cư dân sinh sống. Các cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh sẽ tiến hành kiểm định chất lượng và đưa ra kết luận chính thức. Trong tình trạng khẩn cấp hoặc khi có thiên tai như lũ lụt, động đất, nếu nhà ở không đảm bảo an toàn, việc phá dỡ là cần thiết để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

- Nhà ở xây dựng trong khu vực cấm xây dựng hoặc xây dựng trên đất không phải là đất ở theo quy hoạch đã được phê duyệt: Các khu vực cấm xây dựng thường là những khu vực ảnh hưởng đến an ninh quốc phòng, khu vực bảo tồn di sản văn hóa, hoặc các vùng đặc biệt khác. Xây dựng nhà ở trên đất không phải là đất ở theo quy hoạch đã được phê duyệt cũng là vi phạm nghiêm trọng. Quy hoạch đô thị nhằm đảm bảo sử dụng đất hợp lý và bền vững, việc xây dựng trái phép làm phá vỡ quy hoạch này và gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực.

- Nhà chung cư thuộc trường hợp phá dỡ theo quy định tại khoản 2 Điều 59 Luật Nhà ở 2014: Khoản này quy định chi tiết về các trường hợp nhà chung cư phải phá dỡ, bao gồm nhà chung cư đã hết niên hạn sử dụng và có nguy cơ gây mất an toàn, hoặc khi cần giải tỏa để thực hiện các dự án phát triển đô thị. Việc phá dỡ nhà chung cư cũ và không an toàn là cần thiết để xây dựng các công trình mới, hiện đại và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Nhà ở thuộc trường hợp phải giải tỏa để thu hồi đất theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Trong quá trình phát triển hạ tầng, mở rộng đô thị hoặc thực hiện các dự án kinh tế quan trọng, nhà nước có thể thu hồi đất và giải tỏa nhà ở để phục vụ cho các mục đích công cộng. Quyết định này thường đi kèm với các phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.

- Nhà ở xây dựng trái phép theo quy định của pháp luật về xây dựng: Việc xây dựng nhà ở mà không có giấy phép xây dựng hoặc không tuân thủ các quy định về quy hoạch, kiến trúc, môi trường là hành vi vi phạm pháp luật. Các công trình xây dựng trái phép này không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn có thể ảnh hưởng đến an toàn công cộng và chất lượng sống của cộng đồng. Do đó, việc phá dỡ là biện pháp cần thiết để khắc phục các vi phạm và đảm bảo trật tự xây dựng.

Chủ sở hữu nhà ở hoặc người đang quản lý, sử dụng nhà ở có trách nhiệm phá dỡ nhà ở: Khi nhà ở thuộc diện phải phá dỡ, chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng nhà ở có trách nhiệm thực hiện việc phá dỡ theo đúng quy định của pháp luật. Trách nhiệm này bao gồm việc đảm bảo an toàn trong quá trình phá dỡ, xử lý chất thải xây dựng, và các thủ tục pháp lý liên quan.

Trường hợp xây dựng trái luật, Ủy ban nhân dân có thẩm quyền ra quyết định phá dỡ: Nếu nhà ở được xây dựng trái phép, Ủy ban nhân dân có thẩm quyền sẽ ra quyết định phá dỡ. Đây là biện pháp cưỡng chế nhằm xử lý các vi phạm trong lĩnh vực xây dựng. Quyết định này có thể đi kèm với các biện pháp xử phạt hành chính đối với chủ sở hữu hoặc người xây dựng trái phép.

Những quy định trên nhằm đảm bảo rằng việc sử dụng và quản lý nhà ở được thực hiện một cách hợp pháp, an toàn và bền vững, phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị và các quy định pháp luật hiện hành. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng và xã hội.

 

2. Phân tích tình huống đăng ký thường trú mới tại nhà ở đã có quyết định phá dỡ: 

Căn cứ theo Điều 23 của Luật Cư trú 2020, đã có những quy định cụ thể về các địa điểm không được phép đăng ký thường trú mới, nhằm bảo đảm an ninh trật tự và tuân thủ các quy định về quy hoạch đô thị, đất đai và nhà ở. Cụ thể, Điều 23 đã nêu rõ những trường hợp mà chỗ ở không được phép đăng ký thường trú mới, bao gồm các trường hợp sau đây:

Thứ nhất, theo Khoản 3 của Điều này, không được phép đăng ký thường trú mới tại những chỗ ở đã có quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này có nghĩa là nếu một khu vực hoặc một ngôi nhà đã được cơ quan nhà nước xác định cần thu hồi để phục vụ cho các dự án phát triển, quy hoạch đô thị hoặc các mục đích công cộng khác, và đã có phương án bồi thường, hỗ trợ cũng như tái định cư cho người dân trong khu vực đó, thì không ai được phép đăng ký thường trú mới tại địa chỉ này. Quy định này nhằm tránh việc phát sinh các vấn đề pháp lý và xung đột lợi ích có thể xảy ra trong quá trình thực hiện các dự án công cộng và tái định cư.

Ngoài ra, cùng trong Khoản 3, còn quy định rằng những chỗ ở mà một phần hoặc toàn bộ diện tích nhà ở đang có tranh chấp, khiếu nại liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng nhưng chưa được giải quyết theo quy định của pháp luật cũng không được phép đăng ký thường trú mới. Điều này nhằm ngăn chặn việc lợi dụng tình trạng pháp lý chưa rõ ràng của tài sản để thực hiện các hành vi đăng ký cư trú trái phép, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan trong quá trình giải quyết tranh chấp, khiếu nại.

Thứ hai, theo Khoản 4 của Điều 23, chỗ ở bị tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng không được phép đăng ký thường trú mới. Điều này áp dụng cho các trường hợp tài sản bị tịch thu do vi phạm pháp luật, chẳng hạn như do liên quan đến các vụ án hình sự, vi phạm hành chính nghiêm trọng hoặc các lý do khác theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, phương tiện được dùng làm nơi đăng ký thường trú đã bị xóa đăng ký phương tiện hoặc không có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật cũng nằm trong diện không được phép đăng ký thường trú mới. Quy định này nhằm đảm bảo rằng các phương tiện được sử dụng làm nơi ở phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, tránh gây ra nguy cơ cho người dân và môi trường xung quanh.

Thứ ba, theo Khoản 5 của Điều 23, chỗ ở là nhà ở đã có quyết định phá dỡ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng không được phép đăng ký thường trú mới. Quyết định phá dỡ thường được ban hành khi một ngôi nhà hoặc công trình không còn đảm bảo an toàn kết cấu, hoặc nằm trong diện giải tỏa để thực hiện các dự án phát triển đô thị, giao thông hoặc các dự án công ích khác. Việc không cho phép đăng ký thường trú mới tại những địa điểm này nhằm đảm bảo an toàn cho cư dân, tránh tình trạng cư trú tại các công trình không đảm bảo an toàn và phù hợp với quy hoạch phát triển của địa phương.

Như vậy, theo quy định của Điều 23 Luật Cư trú 2020, các địa điểm không được phép đăng ký thường trú mới bao gồm: chỗ ở đã có quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chỗ ở có tranh chấp, khiếu nại liên quan đến quyền sở hữu, quyền sử dụng chưa được giải quyết; chỗ ở bị tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước; phương tiện không có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; và chỗ ở đã có quyết định phá dỡ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong việc quản lý cư trú, đồng thời bảo vệ quyền lợi và an toàn cho người dân.

Những quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc quản lý cư trú, giúp cơ quan chức năng kiểm soát tốt hơn tình trạng dân cư, tránh tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất đai, nhà ở không đúng mục đích, không an toàn, và góp phần vào việc phát triển bền vững các khu đô thị, khu dân cư. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn hỗ trợ các cơ quan nhà nước trong công tác quản lý đất đai, nhà ở và quy hoạch đô thị hiệu quả hơn.

 

3. Nguyên nhân của việc không đăng ký thường trú mới tại nhà ở đã có quyết định phá dỡ:

Việc không được đăng ký thường trú mới tại nhà ở đã có quyết định phá dỡ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là một biện pháp quan trọng nhằm đảm bảo trật tự quản lý cư trú và bảo vệ quyền lợi của người dân. Việc này giúp tránh trường hợp lợi dụng việc đăng ký thường trú để trục lợi, đồng thời đảm bảo rằng việc cư trú diễn ra theo quy định của pháp luật và đúng quy trình.

Lý do đầu tiên cho việc không được phép đăng ký thường trú mới tại nhà ở đã có quyết định phá dỡ là để đảm bảo trật tự quản lý cư trú. Việc phá dỡ nhà ở được quyết định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền thường đi kèm với những lý do về an toàn kỹ thuật, quy hoạch đô thị, hoặc để thực hiện các dự án phát triển quan trọng. Việc đăng ký thường trú tại những địa điểm này có thể gây ra những vấn đề phức tạp và không mong muốn, cản trở quá trình phá dỡ và làm rối loạn trật tự xã hội.

Lý do thứ hai là để bảo vệ quyền lợi của người dân. Việc đăng ký thường trú tại những nơi đã có quyết định phá dỡ có thể khiến người dân rơi vào tình trạng mất an ninh pháp lý và không được bảo đảm an toàn sinh sống. Người dân có thể bị mất tài sản hoặc không có nơi ở an toàn nếu tiếp tục ở lại những nơi đã được quyết định phá dỡ.

Tránh trường hợp lợi dụng việc đăng ký thường trú để trục lợi là một lý do quan trọng khác. Việc đăng ký thường trú tại những nơi đã được quyết định phá dỡ có thể dẫn đến việc lạm dụng quyền lợi và tạo ra những vấn đề phức tạp về quản lý đất đai và nhà ở. Điều này có thể gây ra những tranh cãi và xung đột không mong muốn giữa các bên liên quan.

Tuy nhiên, cũng cần xem xét đến trường hợp ngoại lệ. Nếu có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép đăng ký thường trú mới tại những nhà ở đã có quyết định phá dỡ, thì điều này có thể xảy ra dựa trên các lý do cụ thể và theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc này cũng cần đảm bảo rằng các điều kiện và quy định liên quan được tuân thủ đầy đủ và chặt chẽ, nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình quản lý cư trú và đất đai.

 

Xem thêm: Điều kiện đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ?

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!