Cơ quan nào bồi thường khi đã ra quyết định khởi tố bị can nhưng người đó không có tội?

Dựa trên quy định tại Điều 34 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, Cơ quan điều tra và cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra đóng vai trò quan trọng trong quá trình giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự. Cụ thể, các trường hợp dưới đây sẽ được xem xét để xác định trách nhiệm bồi thường:

   - Nếu đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp mà không có căn cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và người đó không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, hoặc nếu đã ra lệnh bắt, quyết định tạm giữ nhưng sau đó cơ quan, người có thẩm quyền quyết định trả tự do, hủy bỏ quyết định tạm giữ, không phê chuẩn lệnh bắt, không phê chuẩn quyết định gia hạn tạm giữ vì người đó không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, thì Cơ quan điều tra có trách nhiệm giải quyết bồi thường.

   - Trong trường hợp đã ra quyết định khởi tố bị can nhưng Viện kiểm sát không phê chuẩn vì không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm, thì Cơ quan điều tra cũng phải chịu trách nhiệm giải quyết bồi thường.

   - Nếu Viện kiểm sát quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung và Cơ quan điều tra ra kết luận điều tra bổ sung hoặc kết luận điều tra mới đề nghị truy tố nhưng Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can vì không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm, thì cả hai đơn vị đều phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Như vậy, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước rõ ràng xác định trách nhiệm của Cơ quan điều tra và Cơ quan kiểm sát trong việc bồi thường khi có sai sót trong quá trình xử lý hình sự, đồng thời giúp bảo vệ quyền lợi của người bị can và đảm bảo tính công bằng trong quá trình tố tụng. Nếu như cơ quan điều ra quyết định khởi tố bị can nhưng không được Viện kiểm sát không phê chuẩn quyết định khởi tố vì không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm thì cơ quan điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can đó có trách nhiệm phải bồi thường cho người bị thiệt hại

 

Dựa vào Điều 40 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, quy định chi tiết về việc xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong một số trường hợp cụ thể như sau:

Trường hợp cơ quan giải quyết bồi thường là cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại:

+ Nếu cơ quan giải quyết bồi thường đã được chia, tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc bị giải thể, cơ quan kế thừa chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đó sẽ là cơ quan giải quyết bồi thường.

+ Trong trường hợp không có cơ quan nào kế thừa chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đã bị giải thể, cơ quan đã ra quyết định giải thể trở thành cơ quan giải quyết bồi thường.

+ Nếu cơ quan đã ra quyết định giải thể là Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thì cơ quan quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước sẽ có thẩm quyền xác định cơ quan giải quyết bồi thường.

Những quy định này đều giúp đảm bảo tính liên quan và thống nhất trong quá trình xác định cơ quan giải quyết bồi thường, đặt ra quy tắc rõ ràng để giải quyết tranh chấp và bồi thường một cách minh bạch và công bằng.

Trường hợp giải quyết yêu cầu bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính tại Tòa án:

+ Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án là cơ quan giải quyết bồi thường trong trường hợp này, đặc biệt là khi có quyết định từ Tòa án liên quan đến bồi thường.

Trường hợp người yêu cầu bồi thường đồng thời yêu cầu cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại và Tòa án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu bồi thường:

+ Trong trường hợp này, cơ quan đã thụ lý yêu cầu bồi thường trước đó sẽ là cơ quan giải quyết bồi thường.

Tổng cộng, Điều 40 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tạo ra một hệ thống xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong các tình huống cụ thể, giúp tăng cường tính chính xác và minh bạch trong quá trình xử lý và bồi thường.