Con gái đi lấy chồng có được chia đất hay không?

1. Con gái đi lấy chồng có được chia đất không?

Theo quan niệm phong kiến xưa hay có câu "Xuất giá tòng phu - Phu tử tòng tử". Nghĩa là đã đi lấy chồng là phải theo chồng và gia đình nhà chồng mà không còn được lợi ích nào từ phía gia đình bố mẹ đẻ. Thực tế theo quy định của pháp luật thì đây là một quan điểm sai lầm vì việc kết hôn làm phát sinh mối quan hệ hôn nhân vợ chồng của người con gái chứ không làm mất đi tư cách chủ thể và quyền lợi liên quan đến gia đình bố mẹ đẻ của cô gái đó.

Con gái khi đi lấy chồng được chia đất nếu được nhận thông qua thừa kế (di chúc và thừa kế theo pháp luật) và tặng cho đất. Nếu con gái đi lấy chồng được chia đất bằng thừa kế thì theo Điều 610 của Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định về quyền bình đẳng về thừa kế của cá nhân. Theo đó mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Vì thế sẽ là không có cơ sở căn cứ khi nói rằng con gái đi lấy chồng là sẽ không được chia đất theo thừa kế bởi vì chỉ cần người con gái đó có tên trong di chúc hoặc nằm trong hàng thừa kế theo pháp luật mà đủ các điều kiện thì vẫn có thể được chia đất bình thường.

Trường hợp còn lại là con gái khi đi lấy chồng được bố mẹ chia đất thông qua tặng cho bất động sản. Ở trường hợp này thì đã rõ ràng vì cơ sở chính là được bố mẹ chia đất thông qua tặng cho nên không phụ thuộc vào việc người con đó đã kết hôn (lấy chồng) hay chưa mà chỉ phụ thuộc vào ý chí của người tặng cho quyền sử dụng đất đó.

2. Điều kiện để con gái đi lấy chồng được chia đất ?

Như đã phân tích ở trên thì con gái đi lấy chồng vẫn có thể được chia đất bằng hình thức thông qua thừa kế. Tức là thông qua di chúc của người muốn để lại quyền sử dụng đất đó cho người con gái đã đi lấy chồng (người để lại di chúc đã chỉ định người được nhận quyền sử dụng đất của mình sau khi mất là con gái) hoặc nhận thừa kế theo pháp luật khi không có di chúc hoặc có di chúc nhưng phần đó không có hiệu lực hoặc không quy định. 

Ở tất cả trường hợp nhận quyền sử dụng đất thông qua thừa kế thì đều phải đáp ứng điều kiện của người thừa kế theo quy định của bộ luật dân sự là phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết, nếu trường hợp tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế theo quy định của pháp luật. Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế cũng sẽ là từ thời điểm mở thừa kế.

Người con gái muốn nhận thừa kế từ bố mẹ thì cũng phải không nằm trong những người không được quyền hưởng di sản như sau:

- Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiệm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

- Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

- Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

- Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc, giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấy di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

Nếu người để lại di sản đã biết về các hành vi trên của người hưởng di sản nhưng vẫn muốn họ được hưởng di sản theo di chúc thì ngưởi đó vẫn được hưởng di sản.

Ngoài ra vì pháp luật tôn trọng quyền thừa kế của công dân nên việc cho ai hay có muốn nhận hay không phải phụ thuộc vào chính họ. Tức là nếu người con gái theo di chúc hoặc quy định của pháp luật sẽ được nhận quyền sử dụng đất đó nhưng nếu họ không muốn nhận thì có thể từ chối nhận di sản thừa kế nhưng việc từ chối này không được để trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

Như vậy nếu người con gái đã đi lấy chồng mà bố mẹ của họ vấn muốn chia đất cho họ thông qua di chúc hoặc được chia theo quy định của pháp luật và họ đủ các điều kiện nhận quyền sử dụng đất theo quy định thì vẫn có thể được chia đất như bình thường sau khi thực hiện các nghĩa vụ tài chính (nếu có).

3. Chia đất cho con gái đã đi lấy chồng như thế nào?

Nếu con gái được bố mẹ chia đất thông qua di chúc thì đây là một trường hợp con gái được nhận thừa kế quyền sử dụng đất từ bố mẹ thông qua thừa kế theo di chúc. Bởi vì di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết nên nếu muốn để con gái nhận đất trong trường hợp này thì bắt buộc phải có di chúc (có thể bằng văn bản hoặc miệng) và di chúc đó phải hợp pháp thì người con đó mới có thể được chia đất từ bố mẹ của mình. 

Trường hợp đặc biệt nếu người con gái đó không có tên trong di chúc nhưng thuộc một trong những người nhận thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 cụ thể là chưa thành niên (chưa đủ 18 tuổi) hoặc đã thành niên mà không có khả năng lao động thì dù họ không có tên hoặc được nhận ít hơn hai phần ba của một suất của những người được nhận đất trong di chúc thì họ vẫn được hưởng phần đất ít nhất bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu chia theo pháp luật.

Trường hợp thứ hai là nếu không có di chúc hoặc thuộc các trường hợp khác theo quy định thì việc chia đất cho con gái trong trường hợp này sẽ được thực hiện theo quy định của việc thừa kế theo pháp luật. Thừa kế theo pháp luật sẽ tuân theo theo các hàng thừa kế theo thứ tự ưu tiên cao hơn. Mà theo quy định của hàng thừa kế thì con gái (kể cả con nuôi) thuộc vào hàng thừa kế thứ nhất nên sẽ được ưu tiên nhận di sản của bố mẹ so với những người thuộc hàng thừa kế phía sau và hưởng phần di sản bằng với những người trong hàng thừa kế.

Trường hợp tiếp theo là được chia đất thông qua giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất thì bố mẹ phải lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho người con gái đó và thực hiện các quy định khác liên quan đến đăng ký biến động đất đai theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, có một trường hợp khác ngoài nhận thừa kế và tặng cho nếu người con gái đó có tên trong hộ gia đình tại thời điểm Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất. Tức là trong trường hợp này có tên của người con gái đó trên các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc người con gái đã sinh ra trước/tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất cho hộ gia đình (tức là trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ghi nhận cấp cho "hộ gia đình") thì được xem là có quyền sử dụng đất vì là thành viên của hộ gia đình đồng sử dụng quyền sử dụng đất. Nên nếu trong trường hợp này kể cả người con gái đó có lấy chồng và cũng không thuộc các trường hợp trên thì vẫn có thể được chia đất vì có trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có tên của người con gái. Và ngược lại nếu người con gái sinh ra sau thời điểm Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất cho hộ gia đinh thì người con gái đó không có quyền sử dụng đất chung với các thành viên hộ gia đình nên sẽ không được chia theo trường hợp này.

Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo bài viết cùng chủ đề tại địa chỉ: Thủ tục thừa kế đất đai, nhà ở khi người thân không để lại di chúc?

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!