Còn nhiều bất cập về việc xuất hóa đơn điện tử trong ngày

1. Hóa đơn điện tử là gì?

Theo Điều 89 Luật Quản lý thuế 2019: "Hóa đơn điện tử là hóa đơn có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế được thể hiện ở dạng dữ liệu điện tử do tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cũng cấp dịch vụ lập, ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật về kế toán, pháp luật về thuế bằng phương tiện điện tử, bao gồm cả trường hợp hóa đơn được khởi tạo từ máy tính có kết nối chuyển dữ liệu điện tử từ cơ quan thuế.

Hóa đơn điện tử bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng, tem điện tử, vé điện tử, thẻ điện tử, phiếu thu điện tử, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển điện tử hoặc các chứng từ điện tử có tên gọi khác.

Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế là hóa đơn điện tử được cơ quan thuế cấp mã trước khi tổ chức, cá nhân bán hàng  hóa, cung cấp dịch vụ gửi cho người mua. Mã của cơ quan thuế trên hóa đơn điện tử bao gồm số giao dịch là một dãy số duy nhất do hệ thống của cơ quan thuế tạo ra và một chuỗi ký tự được cơ quan thuế mã hóa dựa trên thông tin của người bán lập trên hóa đơn.

Hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế là hóa đơn điện tử do tổ chức bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ gửi cho người mua không có mã của cơ quan thuế.

2. Lợi ích xuất hóa đơn điện tử

Việc triển khai hóa đơn điện tử có nhiều lợi ích thiết thực như tính năng tự động tính toán thuế và tổng cộng, giúp giảm ngay nguy cơ sai sót tính toán và quản lý tài chính hiệu quả hơn.

Từ đó thúc đẩy quá trình thanh toán và giao dịch trực tuyến; dễ dàng lưu trữ, tìm kiếm và truy cập thông tin hóa đơn; tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp so với hóa đơn giấy truyền thống.

Ngoài ra, việc người mua hàng yêu cầu người bán lập hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ theo đúng quy định pháp luật không chỉ giúp người mua hàng sẽ có cơ hội trúng những giải thưởng giá trị; mà còn góp phần thúc đẩy người bán chấp hành tốt chính sách pháp luật về thuế do Nhà nước đề ra.

Bên cạnh đó, với việc lập hóa đơn khi mua hàng, người tiêu dùng cũng sẽ đảm bảo được quyền lợi của bản thân khi xuất hiện các vấn đề trong giao dịch thương mại như bảo hành sản phẩm, dịch vụ hậu mãi, tranh chấp, khiếu kiện về chất lượng hàng hóa.

Đối với người bán hàng, người mua hàng may mắn nhận được giải thưởng của chương trình thì doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh lập hóa đơn đó cũng có cơ hội được giới thiệu, quảng bá hình ảnh.

Từ đó, sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn, góp phần làm tăng doanh thu bán hàng. Đặc biệt, thói quen mua hàng nhận hóa đơn của mỗi người tiêu dùng sẽ là yếu tố quyết định giúp thúc đẩy tốc độ hiện đại hóa, số hóa quản lý thuế của ngành thuế.

3. Bất cập liên quan đến việc phải xuất hóa đơn trong ngày

- Thứ nhất đối với những trường hợp có giao dịch diễn ra vào cuối ngày thì sẽ không thể đáp ứng được nguồn nhân lực luôn túc trực 24/24 để ngay lập tức xuất hóa đơn điện tử và gửi cho cơ quan thuế trước 0 giờ cùng ngày.

- Thứ hai, việc một số lượng hóa đơn khổng lồ phải xếp hàng chờ cơ quan thuế cấp cho một cái mã thì mới xuất được hóa đơn sẽ mang lại khả năng nghẽn mạch rất cao. Nếu có nghẽn mạch xảy ra hoặc hệ thống cấp mã bị lỗi hay quá  thì việc xác định lỗi để quy trách nhiệm cũng là một vấn đề cân nhắc.

- Thứ ba, có quá nhiều quy định đổi mới với lộ trình áp dụng khá gấp rút khiến cho doanh nghiệp bị lúng túng, không thể thích nghi nhanh và kịp thời đáp ứng và dẫn theo đó là nhiều hệ lụy chẳng hạn như sự tiêu cực của các quy định pháp luật mới, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là trong thời buổi kinh tế khó khăn do đại dịch Covid 19 như hiện nay

- Thứ tư, các quy định mới về hóa đơn điện tử còn thiếu sự phân hóa đối với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

4. Gỡ vướng mắc về hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế như thế nào?

- Thứ nhất, hoàn thiện quy định pháp luật về hóa đơn điện tử theo hướng : (i) mở rộng đối tượng được sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế; (ii) miễn trừ trách nhiệm cho doanh nghiệp nếu chậm phát hành hóa đơn điện tử nhưng không phải do lỗi của doanh nghiệp (ví dụ: nếu do lỗi hệ thống phần mềm, đường truyền,....); (iii) giới hạn lại thời hạn yêu cầu xuất hóa đơn trong ngày, ví dụ: đối với các giao dịch diễn ra vào cuối ngày (sau 18h - giờ làm việc hành chính) - không thể lập, xuất hóa đơn kịp trong ngày thì phải lập hóa đơn trước 18h của ngày kế tiếp; và (iv) cắt bỏ hoàn toàn quy định xử phạt xuất hóa đơn không đúng thời điểm trong giai đoạn thí điểm hóa đơn điện tử có mã hiện nay cũng như đưa ra lộ trình rõ ràng cho việc áp dụng đối với tất cả các doanh nghiệp áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhất là trong đại dịch Covid19, nên kinh tế gặp khó khăn.

Vừa qua, Bộ Tài chính ban hành công văn số 9206/BTC-TCT ngày 29-8-2023 về việc lấy ý kiến dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung nghị định 123/2020/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ. Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ được đánh giá là bước thành công trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, việc sử dụng hóa đơn điện tử trên cả nước đã góp phần hỗ trợ cơ quan thuế trong việc quản lý rủi ro, quản lý thuế, góp phần làm giảm chi phí quản lý, sử dụng hóa đơn. Từ đó, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, giảm thiểu nhiều rủi ro so với sử dụng hóa đơn giấy.

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được nếu trên, nghị định số 123/2020/NĐ-CP cũng bộc lộ một số vướng mắc cần được sửa đổi, bổ sung. Theo đó, dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung nghị định số 123 sẽ sửa đổi, bổ sung các quy định về: hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế; chương trình "hóa đơn may mắn", chứng từ ghi nhận giao dịch trong hoạt động kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng, giải trí có đặt cược; biên lai, chứng từ phòng ngừa gian lận và trách nhiệm của các bên liên quan...

- Thứ hai, rà soát và hoàn thiện các quy định về các hệ thống tài nguyên thông tin, dữ liệu số có tính kết nối, liên thông cao; không chỉ phục vụ công tác quản lý thuế mà còn các lĩnh vực khác;

- Thứ ba, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hơn nữa hệ thống phần mềm quản lý thuế, đường truyền để khắc phục tình trạng hệ thống cấp mã bị lỗi, quá tải. Ngoài ra, cơ quan thuế cũng có thể cân nhắc phát triển nâng cấp tính năng "cấp mã tự động và/hoặc doanh nghiệp có thể chủ động lấy mã cực kỳ nhanh chóng" để bước này không còn là một vấn đề đáng lo của doanh nghiệp.

- Thứ tư, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn chi tiết về hóa đơn điện tử đến toàn thể nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp cũng như mở rộng các kênh tương tác để kịp thời hỗ trợ hiệu quả.

- Thứ năm, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan, địa phương có kế hoạch, phương án, giải pháp cụ thể để triển khai thành công hệ thống hóa đơn điện tử, nhất là phối hợp với ngành ngân hàng để thanh toán điện tử, tạo sự minh bạch về tài chính, thuận tiện cho người sử dụng.

- Thứ sáu, khuyến khích các doanh nghiệp kết hợp sử dụng các phần mềm hóa đơn điện tử tự động để lập hóa đơn điện tử và xuất hóa đơn điện tử mọi lúc mọi nơi qua điện thoại di động, website, máy tính;

- Thứ  bảy, tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt là trao đổi thông tin, kinh nghiệm, tranh thủ sự hỗ trợ của đối tác quốc tế để nâng cao năng lực trong nước, đáp ứng yêu cầu về hội nhập, đặc biệt trong lĩnh vực thuế.

- Thứ tám, doanh nghiệp cần hiểu đúng quy định về đối tượng phải sử dụng hóa đơn có mã của cơ quan thuế. Không chỉ doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế phải sử dụng mà còn áp dụng phần lớn doanh nghiệp nếu không thuộc trường hợp được sử dụng hóa đơn không có mã.

Về việc hệ thống cấp mã bị lỗi, quá tải, cơ quan thuế cần cải thiện hệ thống đường truyền, hoàn thiện phần mềm.... nhằm thực hiện được thông suốt. Hiện nay, Tổng cục Thuế cũng đã triển khai, mở rộng các kênh tiếp nhận và xử lý yêu cầu hỗ trợ của NNT như: hotline, email, web, 479 kênh hỗ trợ NNT, Chatbot, Zalo.... nên NNT có thể gửi phản ánh để được hỗ trợ.

Ngoài ra, trong giai đoạn thí điểm hóa đơn điện tử có mã hiện nay cũng như đang trong lộ trình áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế nhằm mục đích cơ quan thuế phát hiện kịp thời các doanh nghiệp gian lận về thuế thì nên bỏ quy định phạt xuất hóa đơn không đúng thời điểm.

Tóm lại, khi bạn tiến hành bất kì chính sách nào thì phải tạo thuân lợi cho doanh nghiệp, người dân kinh doanh một cách bình thường, không nên để xảy ra vướng mắc, bất cập và sẽ đồng bộ hóa đơn điện tử trên cả nước.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết: Tra cứu hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế nhanh nhất.

Bạn đọc vui lòng liên hệ số hotline: 19006162 hoặc liên hệ email: lienhe@luatminhkhue.vn để có thêm nhiều thông tin hữu ích!