1. Sinh con thứ ba có phải hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt hành chính không?

Kế hoạch hóa gia đình nhằm phù hợp với điều kiện kinh tế, khả năng của gia đình và hoàn cảnh đất nước. Thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình giúp bảo vệ sức khỏe người dân, góp phần phát triển xã hội bền vững.

Trước đây, theo quy định cũ tại Điều 2 Nghị định 114/2006/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) Quy định xử phạt vi phạm hành chính về dân số và trẻ em có quy định Đảng viên sinh con thứ ba trở lên thì bị xử lý kỷ luật theo quy định của Đảng. Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước sinh con thứ ba trở lên thì bị xử lý kỷ luật theo quy định của Chính phủ. Thành viên của các đoàn thể nhân dân, tổ chức xã hội sinh con thứ ba trở lên thì bị xử lý theo quy định của quy chế, quy định của đoàn thể, tổ chức. Người dân sinh con thứ ba trở lên thì bị xử lý theo quy định của hương ước, quy ước của làng, bản, thôn, xóm, cụm dân cư nơi cư trú.

Tuy nhiên, hiện nay Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (có hiệu lực kể từ ngày 15/11/2020) quy định xử phạt xi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế thay thế cho những nghị định cũ cũng không đề cập đến việc xử phạt khi sinh con thứ ba. Đồng thời, trong các văn bản xử phạt vi phạm hành chính về dân số, hôn nhân và gia đình không có quy định nào liên quan đến việc xử phạt hành chính người sinh con thứ ba trở lên. Đây là một chính sách mở để đối phó với tình trạng già đi của dân số của Việt Nam trong tương lai.

2. Sinh con thứ ba, công chức có bị kỷ luật?

Đối với trường hợp người lao động là công chức, viên chức, Đảng viên khi có nhu cầu sinh con thứ ba sẽ đối diện với nhiều vấn đề pháp lý bất lợi. Vậy liệu công chức có bị kéo dài thời gian xét nâng bậc lương thường xuyên khi sinh con thứ ba không?

Khoản 9 Điều 8 của Nghị định 112/2020/NĐ-CP nêu rõ:

Điều 8. Áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách đối với cán bộ, công chức

Hình thức kỷ luật khiển trách áp dụng đối với cán bộ, công chức có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả ít nghiêm trọng, trừ các hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định này, thuộc một trong các trường hợp sau đây:

9. Vi phạm quy định của pháp luật về: phòng, chống bạo lực gia đình; dân số, hôn nhân và gia đình; bình đẳng giới; an sinh xã hội; quy định khác của pháp luật liên quan đến cán bộ, công chức.

Theo đó, công chức sẽ bị kỷ luật nếu vi phạm quy định về dân số, hôn nhân và gia đình.

Trong đó, căn cứ Điều 1 Pháp lệnh Sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh dân số năm 2008:

Điều 10. Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản:

...

2. Sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định;

Những trường hợp không vi phạm quy định sinh một hoặc hai con được quy định tại Điều 2 Nghị định 20/2010/NĐ-CP hướng dẫn Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số, sửa đổi bởi Điều 1 Nghị định số 18/2011/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số như sau:

Những trường hợp không vi phạm quy định sinh một hoặc hai con:

1. Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

2. Cặp vợ chồng sinh con lần thứ nhất mà sinh ba con trở lên.

3. Cặp vợ chồng đã có một con đẻ, sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.

4. Cặp vợ chồng sinh lần thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ có một con đẻ còn sống, kể cả con đẻ đã cho làm con nuôi.

5. Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền, đã được Hội đồng Giám định y khoa cấp tỉnh hoặc cấp Trung ương xác nhận.

6. Cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ):

a) Sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ);

b) Sinh một con hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.

7. Phụ nữ chưa kết hôn sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh.

Do đó, căn cứ các quy định trên, không phải mọi trường hợp công chức, sinh con thứ 3 đều bị kỷ luật. Nếu thuộc một trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ tại Nghị định 20 năm 2010 nêu trên thì công chức dù sinh con thứ 3 cũng sẽ không bị kỷ luật.

3. Sinh con thứ 3, công chức có bị chậm tăng lương không?

Về điều kiện nâng lương thường xuyên:

Tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 08/2013/TT-BNV năm 2013  hướng dẫn nâng bậc lương công chức quy định:

Tiêu chuẩn nâng bậc lương thường xuyên:

Đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều 1 Thông tư này có đủ điều kiện thời gian giữ bậc trong ngạch hoặc trong chức danh quy định tại Khoản 1 Điều này và qua đánh giá đạt đủ 02 tiêu chuẩn sau đây trong suốt thời gian giữ bậc lương thì được nâng một bậc lương thường xuyên:

 Đối với cán bộ, công chức:

 - Tiêu chuẩn 1: Được cấp có thẩm quyền đánh giá từ mức hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực trở lên;

- Tiêu chuẩn 2: Không vi phạm kỷ luật một trong các hình thức khiển trách, cảnh cáo, giáng chức, cách chức.

Như vậy, một trong những điều kiện để nâng bậc lương thường xuyên là không vi phạm kỷ luật một trong các hình thức khiển trách, cảnh cáo, giáng chức, cách chức. 

Kỷ luật Đảng không thay thế kỷ luật hành chính, kỷ luật đoàn thể và các hình thức xử lý của pháp luật. Do vậy, với quy định nâng lương của công chức như trên thì chị phải bị đơn vị công tác xử lý kỷ luật công chức mới được xem là căn cứ để kéo dài thời hạn nâng bậc lương thường xuyên.

Về thời gian chậm tăng lương:

Việc chậm tăng lương của công chức, viên chức được quy định cụ thể tại Thông tư 08/2013/TT-BNV được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 03/2021/TT-BNV. Theo đó, công chức bị chậm tăng lương nếu thuộc các trường hợp nêu tại khoản 5 Điều 1 Thông tư 03/2021/TT-BNV như sau:

Thời gian chậm tăng lương

Công chức

12 tháng

- Bị giáng chức (đã bị cảnh cáo mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng)

- Bị cách chức (đã bị giáng chức mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và có nhiều tình tiết giảm nhẹ).

06 tháng

- Bị khiển trách

- Bị cảnh cáo (Bị khiển trách mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu, gây hậu quả nghiêm trọng).

 

Vậy, trước tiên cần phải xem lại trường hợp sinh con thứ ba có thuộc trong trường hợp chị sinh con thứ 3 nào trong các trường hợp không vi phạm quy định sinh một hoặc hai con không. Nếu trường hợp không thuộc trường hợp không vi phạm quy định sinh một hoặc hai con thì sẽ bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách theo Khoản 9 Điều 8 Nghị định số 112/2020/NĐ-CP. Theo đó, công chức sinh con thứ ba thì sẽ bị kỷ luật ở mức khiển trách và kéo dài thời gian nâng bậc lương 06 tháng.

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Công chức sinh con thứ ba có bị kéo dài thời gian nâng lương?. Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.