Năm 2006, cụ Ng chết. Ngày 15/02/2009, bà Đ (em gái ông Th) đã định cư ở nước ngoài từ năm 1990 trở về khởi kiện yêu cầu được hưởng vì đất thổ cư cũ của cha mẹ là 100m2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp này không ? Di sản thừa kế là nhà ở hay chỉ có đất ? Thời hiệu khởi kiện có còn không?

Cảm ơn luật sư!

 

Trả lời:

Ông Th đã người đứng tên trên sổ địa chính thì cho dù đây là tranh chấp đất đai hay tranh chấp về nhà ở thì cũng đều thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Tuy nhiên, việc xác định tranh chấp về nhà ở hay tranh chấp đất đai còn có ý nghĩa để áp dụng đúng pháp luật. Tranh chấp đất đai thì áp dụng pháp luật về đất đai, còn nếu là tranh chấp về nhà ở thì áp dụng pháp luật về nhà ở. Việc xác định đó còn có ý nghĩa xác định thời hiệu khởi kiện vì quy định về thời hiệu khởi kiện đối với tranh chấp nhà ở khác với thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai. Vì vậy, cần phải xác định di sản thừa kế là nhà ở hay chỉ có đất.

Theo quy định của pháp luật thì thời điểm mở thừa kế là thời điểm phát sinh quyền thừa kế, tức là bắt đầu của giao dịch thừa kế. Vì vậy, xác định tính chầt của di sản phải là di sản ở thời điểm mở thùa kế. Cụ D và cụ Ng có tài sản chung là căn nhà trên khuôn viên 200m2 nên xác định tính chầt di sản phải ở thời điểm mở thừa kế đầu tiên (thời điểm cụ D chết) và đó là nhà ở.

Năm 1999, căn nhà đổ. Khuôn viên 200m2 nhà cũ của hai cụ do ông Th quản lý, sử dụng làm vườn và đứng tên trên sổ địa chính thì đất đó vẫn là một bộ phận của nhà ở cũ, trừ trường hợp có quyết định của cơ quan có thẩm quyền chuyển mục đích sử dụng đất. Vì vậy, nay bà Đ khởi kiện yêu cầu chia đất chính là yêu cầu chia một phần nhà ở. Đây là tranh chấp về thừa kế nhà ở, phải áp dụng pháp luật về nhà ở.

Nếu chỉ là tranh chấp thừa kế đất đai thì thời điểm cụ D chết là năm 1985, thời hiệu khởi kiện được tính là ngày 10/9/1990 (thời điểm Pháp lệnh Thừa kế có hiệu lực) với quy định thời hiệu khởi kiện thừa kế là 10 năm thì đến 10/9/2000 thời hiệu khởi kiện chia thừa kế của cụ D đã hết.

Tuy nhiên, đây là tranh chấp thừa kế về nhà ở, lại có người nước ngoài tham gia (bà Đ là em gái ông Th định cư ở nước ngoài) thì phải áp dụng Nghị quyết số 1037/2006/NQ-UBTVQH11 ngày 27/7/2006 của ủy ban Thường vụ Quốc hội về giao dịch dân sự về nhà ở được xác lập trước ngày 01/7/1991 có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 39 Nghị quyết số 1037/2006/NQ-UBTVQH11 thì:

“Thời gian từ ngày 01 tháng 7 năm 1996 đến ngày Nghị quyết này có hiệu lực không tính vào thời hiệu trong thủ tục giải quyết các vụ án dân sự đổi với giao dịch dân sự về nhà ở được xác lập trước ngày 01 tháng 7 năm 1991 có người Việt Nam định cư ở nưôc ngoài tham gia”.

Ngày Nghị quyết có hiệu lực là 01/9/2006. Thời gian từ ngày 01/7/1996 đến ngày 01/9/2006 không tính vào thời hiệu là 10 năm 02 tháng. Như vậy, đến ngày 10/11/2010 mới hết thời hiệu khởi kiện chia thừa kế của cụ D. Năm 2009, bà Đ (em gái ông Th) khởi kiện là vẫn còn trong thời hiệu khởi kiện.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)