Đất bỏ hoang bao nhiều năm thì mất quyền sử dụng

1. Hiểu thế nào là đất bỏ hoang? Tình trạng đất bỏ hoang hiện nay

Đất bỏ hoang là một thuật ngữ trong xã hội dùng để chỉ đất không được sử dụng hoặc không có sự quản lý và chăm sóc trong một khoảng thời gian dài. Thông thường, đất bỏ hoang có thể là các vùng đất nông nghiệp hoặc khu đô thị không được sử dụng, hoặc có thể là các khu vực không có hoạt động con người, như khu rừng hoang dã hoặc sa mạc. Đất bỏ hoang có thể có nhiều lợi ích tiềm ẩn, như làm tăng đa dạng sinh học, tạo ra không gian xanh cho con người hoặc cung cấp môi trường sống cho các loài động vật và thực vật.

Hiện nay tình trạng đất bỏ hoang đang diễn ra ngày càng phổ biến ở khắp các địa phương trên cả nước. Mới gần đây vào sáng ngày 23 tháng 5, Bộ trưởng Tài Chính Hồ Đức Phớc đã báo cao Quốc hội kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đất đai trong năm 2022 vừa qua. Cụ thể tại tỉnh Bắc Ninh đã thu hồi hơn 807.000 mét vuông đất, tỉnh Đắk Lắk đã thu hồi 4.000 mét vuông đất, tỉnh Vĩnh Phúc thu hồi 187.700 mét vuông đất. Trong các dự án đất đai, nhiều doanh nghiệp đã được phê duyệt phương án nhưng vẫn chưa tiến hành thực hiện theo đúng phương án đã phê duyệt. Tình trạng đất bỏ hoang diễn ra phổ biến nhất ở các thửa đất nông nghiệp. Việc bỏ hoang đất phụ thuộc nhiều vào vùng đất cụ thể và quy định của từng địa phương, cũng như cơ sở hạ tầng kinh tế. Khi được hỏi đến, nhiều người dân thường đưa ra các vấn đề, lý do khác nhau cho thực trạng bỏ hoang đất hiện nay. Có thể kể đến một số lý do đó là:

- Kinh tế không phát triển: Đất bỏ hoang thường xuất hiện ở các vùng kinh tế yếu, không có nhu cầu sử dụng đất cao hoặc không có nguồn vốn để phát triển. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở nhiều nơi vẫn chưa đảm bảo cho việc sản xuất, canh tác trên thửa đất nông nghiệp.

- Địa hình khó khăn: Các vùng đất có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như sa mạc, núi cao hay đầm lầy có thể trở thành đất bỏ hoang do khó khăn trong việc khai thác và sử dụng. Mặt khác, một số thửa đất có diện tích nhỏ, xen kẹt, khó xây dựng hệ thống tưới tiêu hay chuyển đổi mục đích sử dụng để phù hợp với tình hình địa phương cũng như nhu cầu sử dụng của người dân. 

- Chính sách và quản lý đất đai: Chính sách phát triển đô thị và quản lý đất đai không hiệu quả cũng góp phần tạo nên tình trạng đất bỏ hoang.

- Thay đổi cơ cấu kinh tế: Sự chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ có thể làm cho một số khu vực trở nên ít có nhu cầu sử dụng đất.

Để giải quyết tình trạng đất bỏ hoang có thể kể đến một số phương án sau đây:

- Đánh thuế cao: Một cách để khuyến khích chủ sở hữu đất sử dụng đất bỏ hoang là áp đặt mức thuế cao trên đất không được sử dụng. Điều này sẽ tạo ra áp lực kinh tế để chủ sở hữu tìm cách sử dụng đất hiệu quả hơn.

- Khuyến khích sử dụng đất: Chính phủ có thể cung cấp các khoản tài trợ hoặc các chính sách khuyến khích để thúc đẩy việc sử dụng đất bỏ hoang. Ví dụ, có thể cung cấp các khoản vay với lãi suất thấp để phát triển dự án trên đất bỏ hoang, hoặc cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn để chủ đất tìm cách sử dụng đất.

- Quản lý đất hiệu quả hơn: Cải thiện quản lý đất có thể giúp giải quyết vấn đề đất bỏ hoang. Chính phủ có thể tăng cường giám sát và thực thi quy định liên quan đến việc sử dụng đất. Có thể thực hiện chính sách chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang làm đất dự án, đấu giá khi cần thiết để giảm thiểu được tình trạng gia tăng diện tích đất bỏ hoang. Bên cạnh đó giúp khai thác được tối đa thế mạnh, nguồn lực tiềm năng của đất đai.

2. Đất bỏ hoang trong bao lâu thì mất quyền sử dụng đất?

Quyền sử dụng đất là quyền của được cấp quyền sử dụng để sử dụng, khai thác và tận dụng đất theo mục đích đã được pháp luật quy định. Quyền sử dụng đất có thể được thực hiện qua việc xây dựng, trồng trọt, kinh doanh, đầu tư, hoặc cho thuê, bán đất. Tuy nhiên, quyền sử dụng đất cũng có thể bị hạn chế hoặc thu hồi theo quy định của pháp luật trong trường hợp vi phạm quy định hoặc khi có nhu cầu khác. Và một trong những trường hợp bị tước quyền sử dụng đất đó chính là biến đất có mục đích sử dụng, có giấy tờ về quyền sử dụng đất trở thành đất bỏ hoang trong một thời gian dài.

Vậy cụ thể, đất bỏ hoang trong bao lâu thì sẽ bị mất quyền sử dụng đất? Theo khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai năm 2013 thì những trường hợp sau đây về bỏ hoang đất sẽ bị thu hồi:

- Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục

- Đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn 18 tháng liên tục 

- Đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn 24 tháng liên tục

- Đất được Nhà nước giao, cho thuê thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng

+ Tuy nhiên chủ đầu tư đất hoàn toàn được quyền gia hạn sử dụng 24 tháng nếu chưa đưa đất vào sử dụng. Nếu như hết thời hạn gia hạn sử dụng đất mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì sẽ bị thu hồi đất mà không nhận được bất kỳ khoảng bồi thường nào, trừ trường hợp bất khả kháng. 

Như vậy theo như quy định trên thì việc đất bỏ hoang trong bao lâu thì bị mất quyền sử dụng đất sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc thửa đất đó thuộc loại đất gì. Người dân cần nên chú ý hạn chế nhất việc phải bỏ hoang thửa đất của mình bởi việc bỏ hoang thửa đất không phải là một vấn đề đơn giản, nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Cụ thể sẽ được Luật Minh Khuê phân tích tại mục 3 của bài viết ngay dưới đây.

3. Bỏ hoang đất có bị xử phạt hay không

Việc bỏ hoang đất tưởng chừng là vô hại nhưng thực chất nó không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích xã hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các quyền sử dụng đất của người sử dụng đất. Dưới góc độ pháp lý, pháp luật về đất đai quy định rất nghiêm ngặt về cách thức quản lý, sử dụng các loại đất. Vì vậy việc biến một thửa đất có mục đích sử dụng thành một thửa đất bỏ hoang hoàn toàn có thể bị tước quyền sử dụng đất như đã nêu ở trên và không chỉ vậy, người sử dụng đất còn bị xử phạt hành chính với hành vi bỏ hoang đất của mình. 

Căn cứ Điều 32 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP thì với hành vi không sử dụng đất trồng cây hàng năm trong thời hạn 12 tháng liên tục, đất trồng cây lâu năm trong thời hạn 18 tháng liên tục, đất trồng rừng trong thời hạn 24 tháng liên tục mà không thuộc trường hợp bất khả kháng thì sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền như sau:

- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 01 triệu đồng nếu diện tích đất không sử dụng dưới 0,5 héc ta

- Phạt tiền từ 01 triệu đồng đến 03 triệu đồng nếu diện tích đất không sử dụng từ 0,5 héc ta đến dưới 03 héc ta

- Phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng nếu diện tích đất không sử dụng từ 03 héc ta đến dưới 10 héc ta

- Phạt tiền từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng nếu diện tích đất không sử dụng từ 10 héc ta trở lên

Bên cạnh đó, người vi phạm còn bị buộc sử dụng đất theo mục đích được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất. Nếu như đã bị xử phạt mà không đưa đất vào sử dụng thì nhà nước vẫn sẽ tiến hành thu hồi thửa đất đó. 

Có thể thấy việc xử phạt hành vi bỏ hoang đất sẽ phụ thuộc vào diện tích của thửa đất bị bỏ hoang. Và mức phạt nêu trên sẽ chỉ áp dụng cho cá nhân vi phạm, nếu như tổ chức vi phạm thì mức phạt sẽ gấp đôi so với mức phạt của cá nhân vi phạm. 

Quý khách có thể tham khảo thêm bài viết: Đất bỏ hoang có bị đánh thuế lũy tiến hay không?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đất bỏ hoang bao nhiêu năm thì mất quyền sử dụng? do Công ty Luật Minh Khuê biên soạn và muốn gửi đến quý khách mang tính chất tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc!

Nếu quý khách có nhu cầu muốn báo phí dịch vụ, quý khách hãy vui lòng gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!