1. Đất trồng cây lâu năm là gì?
Căn cứ Điều 10 Luật đất đai 2013 đất trồng cây lâu năm là một trong những loại đất thuộc nhóm đất nông nghiệp. Các loại cây lâu năm được hiểu là các loại cây được gieo trồng một lần nhưng chúng có thời gian sinh trưởng phát triển và thu hoạch trong nhiều năm bao gồm:
- Các loại cây công nghiệp lâu năm là cây lâu năm cho sản phẩm dùng làm nguyên liệu để sản xuất công nghiệp hoặc phải qua chế biến mới sử dụng như cây cao su, ca cao, cà phê, chè, điều
- Cây ăn quả lâu năm là cây lâu năm cho sản phẩm là của Hạ để ăn tươi hoặc kết hợp chế biến như cây bưởi, cam, chôm chôm, mơ, măng cụt, nhãn
- Cây dược liệu lâu năm là cây lâu năm cho sản phẩm làm dược liệu như hồi, quế, đỗ trọng
- Các loại cây lâu năm khác là loại cây lâu năm để lấy gỗ, làm mát, tạo cảnh quan như bạch đàn, xà cừ
Theo đó đất trồng cây lâu năm là loại đất chỉ được sử dụng trong mục đích trồng các loại cây lâu năm mà không được sử dụng với mục đích khác. Nếu người sử dụng đất muốn sử dụng đất trồng cây lâu năm với mục đích khác thì phải chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật hiện hành.
Đất trồng cây lâu năm là nền tảng cơ sản xuất nông nghiệp và cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho dân số. Trên đất này cây trồng được trồng để phát triển và sản xuất đồng thời giúp bảo vệ môi trường vì đất trồng cây lâu năm có khả năng hấp thụ và giữ lại các bon từ không khí giúp giảm lượng khí thải CO2 và hỗ trợ trong công tác hạn chế biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó đất trồng cây lâu năm cũng giúp duy trì độ ẩm, hạn chế xói mòn đất, tạo ra một môi trường phong phú cho động thực vật, bởi vì đây là môi trường sống cho rất nhiều loài động vật và thực vật. Góp phần vào việc bảo vệ và duy trì sự đa dạng sinh học. Một vai trò quan trọng của đất trồng cây lâu năm đó là tạo ra nguồn thu nhập và việc làm cho nhiều người trong ngành nông nghiệp và đóng góp vào xuất nhập khẩu.
2. Đất trồng cây lâu năm có được mở đường đi không?
Căn cứ Điều 6 Luật đất đai 2013 về nguyên tắc sử dụng đất đó là sử dụng đất phải đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đúng mục đích sử dụng đất. Theo đó người sử dụng đất có trách nhiệm sử dụng đất đúng mục đích. Đối với trường hợp đất trồng cây lâu năm là loại đất được quy định với mục đích sử dụng là trồng cây lâu năm, bởi vậy khi muốn mở đường đi thì chủ sở hữu đất phải tiến hành thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp. Khi tiến hành thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất chủ sở hữu yêu cầu cơ quan đăng ký đất đai công nhận diện tích đất sử dụng làm lối đi. Việc mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm có thể được xem xét và thực hiện trong một số trường hợp cụ thể như:
- Đường đi cần thiết cho việc sản xuất nông nghiệp nông nghiệp thủy sản nếu việc mở đường đi là cần thiết và hợp lý cho để phục vụ việc sản xuất nông nghiệp, nông nghiệp thủy sản và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sử dụng đất trồng cây thì có thể xem xét mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm
- Đường đi phục vụ công ích an toàn xã hội: trường hợp việc mở đường đi có tính chất công ích như đường giao thông, đường đi dân sinh, đường cấp cứu, đường an toàn xã hội có thể được xem xét thực hiện mà không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sử dụng của đất trồng cây. Việc mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm việc mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm cần tuân thủ các quy định và thủ tục quy định bởi pháp luật. Cụ thể người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu đất cần đề xuất và xin cấp phép mở đường đi từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, quy trình xin cấp phép mở đường đi có thể yêu cầu điều tra khảo sát đánh giá tác động môi trường bồi thường và có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường giảm thiểu ảnh hưởng đến đất trồng cây. Tại Điều 254 Bộ luật dân sự 2015 quy định quyền về lối đi qua. Cụ thể: chủ sở hữu cơ bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đúng lối đi theo đường công cộng có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Theo đó trong trường hợp đất trồng cây lâu năm bao bọc xung quanh một thửa đất khác của chủ sở hữu mà chủ sở hữu đó không có lối để đi ra đường công cộng thì chủ sở hữu đất trồng cây lâu năm phải thực hiện việc giành nối đi cần thiết cho người ở phía trong mà không có đền bù. Vị trí giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do hai bên thoả thuận đảm bảo thực hiện cho việc đi lại và ít gây thiệt hại cho các bên. Khi có tranh chấp về lối đi có quyền yêu cầu tòa cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.
Do đó đất trồng cây lâu năm vẫn có thể mở đường đi, chủ sở hữu cần thực hiện các thủ tục theo đúng quy định của pháp luật để thực hiện mở đường.
3. Thủ tục mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm
Để mở đường đi trên đất trồng cây lâu năm chú sở hữu phải thực hiện truyền mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp.
Căn cứ Điều 57 Luật đất đai 2013 các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền bao gồm việc chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp. Đồng thời khi chuyển mục đích sử dụng đất người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật, chế độ sử dụng đất, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất được áp dụng theo loại đất sau khi được chuyển mục đích sử dụng. Theo đó việc chuyển mục đích sử dụng đất cần thỏa mãn hai điều kiện đó là được sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất được quy định tại Điều 69 Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Cụ thể hồ sơ bao gồm:
- Đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Đơn xin công nhận lối đi chung
Hồ sơ nộp tại phòng đăng ký đất đai thuộc sở tài nguyên và môi trường. Trong thời hạn 15 ngày kể từ thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính thì hồ sơ sẽ được giải quyết. Cơ quan tài nguyên và môi trường có trách nhiệm thẩm tra hồ sơ xác minh thuộc địa thẩm định nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất, hướng dẫn người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật, đồng thời trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, chỉ đạo cập nhật chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai hồ sơ địa chính.
Tóm lại để chuyển mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp cần xác định mục đích dùng đất để phù hợp với quy hoạch và chính sách phát triển của địa phương, cần kiểm tra xem khu vực đất đó có được quy hoạch cho mục đích sử dụng phi nông nghiệp hay không. Nếu không có quy hoạch cần tiến hành xin cơ quan quản lý đất địa phương thực hiện quy hoạch hoặc chỉnh sửa quy hoạch đất. Sau khi đã đáp ứng đủ các điều kiện chuyển đổi mục đích cần chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn xin cấp giấy phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại cơ quan quản lý đất tại địa phương. Trong một số trường hợp việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên liên quan trong trường hợp đó chủ sở hữu cần thực hiện các biện pháp bồi thường phù hợp theo quy định của pháp luật.
Để tìm hiểu thêm về vấn đề trên bạn nào có thể tham khảo bài viết Thủ tục chuyển đổi đất trồng cây lâu năm sang đất thổ cư đất ở của luật Minh Khuê
Trên đây là câu trả lời của luật Minh Khuê về vấn đề đất trồng cây lâu năm có mở đường đi được không. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
