Điểm mới của Nghị định 73/2024/NĐ-CP về tăng lương cơ sở

1. Tổng quan về Nghị định 73/2024/NĐ-CP

Ngày 30/6/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2024/NĐ-CP, quy định về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo đó, mức lương cơ sở được ấn định là 2,34 triệu đồng, bắt đầu áp dụng từ ngày 01/7/2024. Nghị định này quy định mức lương cơ sở áp dụng cho những người hưởng lương, phụ cấp và chế độ tiền thưởng, bao gồm cả những người làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động. Các cơ quan, đơn vị này được chia thành nhiều cấp khác nhau: trung ương, cấp tỉnh (bao gồm tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương), cấp huyện (bao gồm huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương), cấp xã (bao gồm xã, phường, thị trấn), các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và lực lượng vũ trang.

Đối tượng áp dụng của Nghị định 73/2024/NĐ-CP được quy định chi tiết tại Điều 2, bao gồm nhiều nhóm người hưởng lương và phụ cấp. Cụ thể, đối tượng áp dụng gồm những người hưởng mức lương cơ sở theo quy định tại Điều 1 của Nghị định này. Thứ nhất, nhóm đối tượng là cán bộ, công chức từ trung ương đến cấp huyện theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi năm 2019. Thứ hai, cán bộ, công chức cấp xã theo khoản 3 Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008 cũng thuộc diện áp dụng. Thứ ba, viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo Luật Viên chức năm 2010, cũng đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019.

Ngoài ra, người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động được quy định tại Nghị định số 111/2022/NĐ-CP về hợp đồng đối với một số loại công việc trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập cũng thuộc diện áp dụng, nếu trong hợp đồng lao động có thỏa thuận áp dụng xếp lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Những người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo Nghị định số 45/2010/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung tại Nghị định số 33/2012/NĐ-CP, cũng nằm trong danh sách đối tượng áp dụng.

Các sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân; người làm việc trong tổ chức cơ yếu; hạ sĩ quan và binh sĩ thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; hạ sĩ quan và chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an nhân dân; cùng với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn và tổ dân phố đều là các đối tượng áp dụng của Nghị định.

Đặc biệt, những người hưởng lương quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g và h khoản 1 Điều này (không bao gồm đối tượng hưởng phụ cấp, sinh hoạt phí) sẽ thuộc diện áp dụng chế độ tiền thưởng theo quy định của Nghị định.

2. Điểm mới của Nghị định 73/2024/NĐ-CP về tăng lương cơ sở

Nghị định 73/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2024, đã thay thế cho Nghị định 24/2023/NĐ-CP. Nghị định này đưa ra nhiều điểm mới đáng chú ý về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Căn cứ theo Điều 3 của Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở được sử dụng làm căn cứ để tính toán các khoản lương, phụ cấp và các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 của Nghị định này. Cụ thể, mức lương cơ sở sẽ được sử dụng để tính toán mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác; tính mức hoạt động phí và sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật; và tính các khoản trích cũng như các chế độ được hưởng dựa trên mức lương cơ sở.

Từ ngày 01/07/2024, mức lương cơ sở được ấn định là 2.340.000 đồng/tháng. Điều này có nghĩa là từ thời điểm này, tất cả các tính toán liên quan đến lương, phụ cấp, hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích sẽ được thực hiện dựa trên mức lương cơ sở mới này. Trước ngày 01/07/2024, mức lương cơ sở được quy định tại Nghị định 24/2023/NĐ-CP là 1.800.000 đồng/tháng. Việc nâng mức lương cơ sở lên 2.340.000 đồng/tháng thể hiện sự điều chỉnh của Chính phủ nhằm cải thiện đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, đồng thời phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội hiện tại.

Căn cứ theo Điều 4 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2024, sẽ có sự bổ sung chế độ tiền thưởng với nhiều điểm mới quan trọng. Cụ thể, đối tượng được hưởng chế độ tiền thưởng từ ngày 1/7/2024 bao gồm: cán bộ, công chức từ trung ương đến cấp huyện theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019; cán bộ, công chức cấp xã theo khoản 3 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, cũng đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019; viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định tại Luật Viên chức năm 2010, cũng đã được sửa đổi, bổ sung; người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động quy định tại Nghị định số 111/2022/NĐ-CP; người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo quy định tại Nghị định số 45/2010/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung tại Nghị định số 33/2012/NĐ-CP; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân; người làm việc trong tổ chức cơ yếu.

Nguyên tắc thực hiện chế độ tiền thưởng từ ngày 1/7/2024 được quy định rõ ràng. Chế độ tiền thưởng sẽ được thực hiện trên cơ sở thành tích công tác đột xuất và kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm. Chế độ này bao gồm việc thưởng đột xuất theo thành tích công tác và thưởng định kỳ hằng năm dựa trên kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành công việc của từng người hưởng lương trong cơ quan, đơn vị. Người đứng đầu các đơn vị lực lượng vũ trang, các cơ quan quản lý hoặc được phân cấp thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, và người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm xây dựng quy chế cụ thể để thực hiện chế độ tiền thưởng, gửi cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp để quản lý, kiểm tra và thực hiện công khai trong cơ quan, đơn vị.

Quy chế tiền thưởng của cơ quan, đơn vị phải bao gồm các nội dung: phạm vi và đối tượng áp dụng; tiêu chí thưởng theo thành tích công tác đột xuất và theo kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của người hưởng lương trong cơ quan, đơn vị; mức tiền thưởng cụ thể đối với từng trường hợp, không nhất thiết phải gắn với mức lương theo hệ số lương của từng người; quy trình, thủ tục xét thưởng; và các quy định khác theo yêu cầu quản lý của cơ quan, đơn vị nếu cần thiết.

Quỹ tiền thưởng hằng năm, nằm ngoài quỹ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng 2022, sẽ được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị. Đến hết ngày 31 tháng 01 của năm sau liền kề, nếu cơ quan, đơn vị không sử dụng hết quỹ tiền thưởng của năm thì không được chuyển nguồn vào quỹ tiền thưởng của năm sau.

Căn cứ theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, quy định rõ về cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù cho các cơ quan, đơn vị ở trung ương. Theo đó, thực hiện bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm của tháng 6 năm 2024 của cán bộ, công chức, viên chức so với tiền lương từ ngày 01 tháng 7 năm 2024 sau khi các cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù này được sửa đổi hoặc bãi bỏ. Điều này có nghĩa là nếu trong tháng 6 năm 2024, cán bộ, công chức, viên chức được hưởng mức lương và thu nhập tăng thêm cao hơn so với mức lương mới áp dụng từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, thì phần chênh lệch này sẽ được bảo lưu. Trong thời gian chờ sửa đổi hoặc bãi bỏ các cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù, các cơ quan, đơn vị sẽ thực hiện mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hằng tháng tính theo mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng theo cơ chế đặc thù từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, bảo đảm không vượt quá mức tiền lương và thu nhập tăng thêm được hưởng trong tháng 6 năm 2024.

Điều này không bao gồm phần tiền lương và thu nhập tăng thêm do điều chỉnh hệ số tiền lương ngạch, bậc khi nâng ngạch, nâng bậc. Nếu theo nguyên tắc này, mức tiền lương và thu nhập tăng thêm từ ngày 01 tháng 7 năm 2024 theo cơ chế đặc thù thấp hơn mức tiền lương theo quy định chung, thì sẽ thực hiện chế độ tiền lương theo quy định chung. Quy định này nhằm đảm bảo rằng trong quá trình chuyển đổi sang mức lương cơ sở mới, không có cán bộ, công chức, viên chức nào bị giảm thu nhập so với trước đó, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều chỉnh, bãi bỏ các cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù mà không ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

3. Ý nghĩa và tác động về việc tăng lương cơ sở

Việc tăng lương cơ sở có ý nghĩa và tác động sâu rộng đối với nhiều khía cạnh kinh tế và xã hội. Dưới đây là một số ý nghĩa và tác động chính của việc tăng lương cơ sở:

- Cải thiện đời sống của người lao động: Tăng lương cơ sở trực tiếp cải thiện thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, giúp họ có điều kiện sống tốt hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giá cả hàng hóa và dịch vụ ngày càng tăng cao.

- Kích thích tiêu dùng nội địa: Khi thu nhập của người lao động tăng lên, họ có khả năng chi tiêu nhiều hơn, từ đó kích thích nhu cầu tiêu dùng nội địa. Điều này có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong các ngành sản xuất và dịch vụ.

- Thu hút và giữ chân nhân tài: Việc tăng lương cơ sở có thể giúp các cơ quan, đơn vị thu hút và giữ chân nhân tài. Mức lương hấp dẫn hơn có thể khuyến khích người lao động cống hiến và gắn bó lâu dài với công việc, giảm tình trạng "chảy máu chất xám".

- Tăng cường công bằng xã hội: Tăng lương cơ sở cũng là một biện pháp nhằm đảm bảo công bằng xã hội, giảm khoảng cách thu nhập giữa các nhóm lao động khác nhau. Điều này góp phần tạo ra một xã hội ổn định và công bằng hơn.

- Ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước: Tăng lương cơ sở đồng nghĩa với việc chi phí tiền lương từ ngân sách nhà nước sẽ tăng lên. Điều này đòi hỏi chính phủ phải cân nhắc kỹ lưỡng và có các biện pháp tài chính phù hợp để đảm bảo cân đối ngân sách.

- Tác động đến lạm phát: Việc tăng lương cơ sở có thể gây áp lực lên giá cả hàng hóa và dịch vụ, góp phần vào lạm phát. Tuy nhiên, nếu được quản lý và kiểm soát tốt, tác động này có thể được giảm thiểu.

- Thúc đẩy cải cách hành chính: Việc tăng lương cơ sở đi kèm với các cải cách về chế độ tiền lương, phụ cấp và tiền thưởng có thể thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị nhà nước.

- Nâng cao chất lượng dịch vụ công: Khi cán bộ, công chức, viên chức có thu nhập tốt hơn, họ sẽ có động lực làm việc tốt hơn, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ công mà họ cung cấp cho người dân.

Tóm lại, việc tăng lương cơ sở không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn mang lại những tác động tích cực đến đời sống xã hội. Tuy nhiên, để đạt được các mục tiêu này, việc tăng lương cần được thực hiện một cách hợp lý, cân đối với khả năng tài chính của nhà nước và các biện pháp kiểm soát lạm phát.

Xem thêm bài viết: Tiền thưởng Huy hiệu Đảng năm 2024 khi bỏ lương cơ sở từ 01/7/2024

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.