1. Khái niệm liên quan đến sự cố y khoa và đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh

* Sự cố y khoa

Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 43/2018/TT-BYT, "Sự cố y khoa" được định nghĩa là các tình huống không mong muốn xảy ra trong quá trình chẩn đoán, chăm sóc và điều trị bệnh nhân. Những tình huống này xuất phát từ các yếu tố khách quan hoặc chủ quan, không liên quan đến diễn biến tự nhiên của bệnh lý hoặc cơ địa của người bệnh. Hậu quả của sự cố y khoa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh.

- Đặc điểm của sự cố y khoa:

+ Tính bất ngờ: Xảy ra ngoài dự kiến trong quá trình khám chữa bệnh.

+ Tính khách quan/chủ quan: Do nhiều yếu tố tác động, bao gồm yếu tố khách quan (hệ thống, trang thiết bị y tế, ...) và yếu tố chủ quan (con người, quy trình, ...).

+ Ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh: Có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

- Ví dụ về sự cố y khoa:

+ Dị ứng thuốc: Bệnh nhân bị dị ứng với thuốc được kê đơn, dẫn đến sốc phản vệ.

+ Lây nhiễm chéo: Vi khuẩn lây truyền từ bệnh nhân này sang bệnh nhân khác do thực hành y tế không đảm bảo vệ sinh.

+ Sai sót phẫu thuật: Bác sĩ thực hiện sai thao tác trong quá trình phẫu thuật, gây tổn thương cho bệnh nhân.

* Đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh

Đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh là biện pháp hành chính do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện nhằm hạn chế, tạm thời hoặc hoàn toàn quyền hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Mục đích của biện pháp này là để đảm bảo an toàn cho người bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cơ sở khám chữa bệnh sẽ bị đình chỉ hoạt động trong các trường hợp sau:

- Vi phạm các quy định về điều kiện hoạt động:

+ Không đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế;

+ Nhân viên y tế không đủ trình độ chuyên môn;

+ Quy trình chuyên môn y tế không đảm bảo;

+ Vi phạm các quy định về vệ sinh y tế.

- Xảy ra sự cố y khoa nghiêm trọng:

+ Gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người bệnh;

+ Gây bức xúc dư luận xã hội.

- Có hành vi gian dối, lừa đảo trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh:

+ Sử dụng thuốc giả, thuốc kém chất lượng;

+ Quảng cáo sai sự thật về dịch vụ y tế;

+ Cung cấp thông tin y tế không chính xác.

 

2. Phân tích các trường hợp đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh khi xảy ra sự cố y khoa

Điều 55 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định về việc đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh trong trường hợp xảy ra sự cố y khoa nghiêm trọng. Cụ thể như sau:

* Trường hợp đình chỉ hoạt động:

- Có xảy ra sự cố y khoa:

+ Gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người bệnh;

+ Gây bức xúc dư luận xã hội.

- Cơ sở khám chữa bệnh không thực hiện đầy đủ các biện pháp khắc phục sau khi được yêu cầu:

+ Việc khắc phục không đảm bảo an toàn cho người bệnh;

+ Việc khắc phục không đúng thời hạn quy định.

* Quyền hạn của cơ quan có thẩm quyền:

- Việc đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh:

+ Căn cứ vào nguyên nhân, tính chất, mức độ, hậu quả của sự cố y khoa.

+ Quyết định thời hạn đình chỉ phù hợp.

- Cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoạt động trở lại: Khi cơ sở đã hoàn thành việc khắc phục đầy đủ các nội dung yêu cầu tại văn bản đình chỉ trong thời hạn bị đình chỉ hoạt động.

- Lưu ý:

+ Việc đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh phải được thực hiện theo đúng quy trình, thủ tục pháp luật.

+ Cơ sở khám chữa bệnh bị đình chỉ hoạt động có quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

- Ví dụ:

+ Một bệnh viện xảy ra sự cố y khoa nghiêm trọng dẫn đến tử vong cho bệnh nhân. Cơ quan thanh tra, kiểm tra phát hiện bệnh viện đã vi phạm nhiều quy định về chuyên môn y tế, quy trình khám chữa bệnh. Sau khi xem xét, cơ quan có thẩm quyền quyết định đình chỉ toàn bộ hoạt động của bệnh viện trong thời hạn 6 tháng.

+ Một phòng khám tư nhân bị đình chỉ hoạt động một phần vì đã sử dụng thuốc giả để khám chữa bệnh cho bệnh nhân. Sau khi khắc phục vi phạm và cam kết không tái phạm, phòng khám được phép hoạt động trở lại.

 

3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đình chỉ hoạt động

Theo Điều 55 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh (CSKCB) phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

- Mức độ nghiêm trọng của sự cố y khoa:

+ Mức độ 1: Gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh nhưng không để lại di chứng.

+ Mức độ 2: Gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh và để lại di chứng.

+ Mức độ 3: Gây tử vong cho người bệnh.

- Nguyên nhân, tính chất, hậu quả của sự cố y khoa:

+ Nguyên nhân: Do lỗi chuyên môn, vi phạm quy trình, thủ tục kỹ thuật y tế, sử dụng thuốc, trang thiết bị y tế không đảm bảo chất lượng,...

+ Tính chất: Có thể xảy ra đơn lẻ, lặp đi lặp lại hoặc mang tính hệ thống.

+ Hậu quả: Gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người bệnh; ảnh hưởng đến uy tín của ngành y tế; gây bức xúc dư luận xã hội.

- Thái độ, hành động của CSKCB sau khi xảy ra sự cố:

+ Thái độ tích cực: Thừa nhận sai sót, xin lỗi người bệnh và gia đình, phối hợp điều tra, giải quyết sự việc.

+ Thái độ tiêu cực: Chối bỏ trách nhiệm, che giấu sự việc, gây khó khăn cho công tác điều tra.

+ Hành động: Khắc phục hậu quả sự cố, bồi thường thiệt hại cho người bệnh, có biện pháp phòng ngừa sự cố tái diễn.

- Khả năng khắc phục hậu quả của CSKCB:

+ Có khả năng: CSKCB có đủ năng lực, điều kiện để khắc phục hậu quả sự cố, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

+ Hạn chế khả năng: CSKCB thiếu năng lực, điều kiện để khắc phục hậu quả sự cố, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố tương tự.

- Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định đình chỉ hoạt động CSKCB:

+ Lịch sử vi phạm của CSKCB: CSKCB đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có xảy ra sự cố y khoa.

+ Mức độ tuân thủ quy định của pháp luật về y tế: CSKCB có tuân thủ đầy đủ các quy định về điều kiện hoạt động, chuyên môn y tế, quy trình thủ tục kỹ thuật y tế,...

+ Ý kiến của người bệnh và gia đình: Người bệnh và gia đình có tha thứ cho CSKCB hay không.

Căn cứ vào các yếu tố trên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quyết định đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động của CSKCB, đồng thời xác định thời hạn đình chỉ phù hợp.

- Lưu ý:

+ Việc đình chỉ hoạt động CSKCB phải được thực hiện theo đúng quy trình, thủ tục pháp luật.

+ CSKCB bị đình chỉ hoạt động có quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật.

 

4. Đánh giá tác động của việc đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh

Đánh giá tác động của việc đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh (CSKCB):

- Tác động tích cực:

+ Đảm bảo an toàn cho người bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Việc đình chỉ hoạt động CSKCB vi phạm sẽ góp phần hạn chế nguy cơ xảy ra các sự cố y khoa, bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người bệnh.

+ Răn đe các CSKCB vi phạm quy định: Đây là biện pháp kỷ luật nghiêm minh, buộc các CSKCB phải tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật về y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

+ Nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ y tế: Khi đối mặt với nguy cơ bị đình chỉ hoạt động, các nhân viên y tế sẽ có ý thức cao hơn trong việc thực hiện đúng quy trình chuyên môn, nâng cao tay nghề, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

- Tác động tiêu cực:

+ Ảnh hưởng đến quyền lợi khám chữa bệnh của người dân: Việc đình chỉ hoạt động CSKCB có thể khiến người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế, đặc biệt là ở những khu vực có ít CSKCB.

+ Gây khó khăn cho hoạt động của CSKCB: Việc bị đình chỉ hoạt động sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu nhập, uy tín của CSKCB, thậm chí dẫn đến phá sản.

+ Gây hoang mang, lo lắng cho người bệnh: Khi biết CSKCB nơi mình khám chữa bệnh bị đình chỉ hoạt động, người bệnh có thể cảm thấy hoang mang, lo lắng về chất lượng dịch vụ y tế mà họ đã nhận được.

- Ngoài ra, việc đình chỉ hoạt động CSKCB còn có thể:

+ Gây ảnh hưởng đến tâm lý của đội ngũ y tế, khiến họ nản lòng và giảm chất lượng công việc.

+ Gây thiệt hại về kinh tế cho xã hội do chi phí cho việc điều tra, xử lý vi phạm, bồi thường thiệt hại cho người bệnh.

Do đó, việc đình chỉ hoạt động CSKCB cần được xem xét một cách cẩn trọng, chỉ áp dụng trong những trường hợp cần thiết, đảm bảo cân bằng giữa việc bảo vệ lợi ích của người bệnh với việc đảm bảo hoạt động của CSKCB.

Việc đình chỉ hoạt động CSKCB là biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn cho người bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, cần thực hiện biện pháp này một cách thận trọng, xem xét đầy đủ các yếu tố liên quan để hạn chế những tác động tiêu cực.

- Bên cạnh việc đình chỉ hoạt động, còn có nhiều biện pháp khác để xử lý các vi phạm của CSKCB như:

+ Xử phạt hành chính: Phạt tiền, tước giấy phép hành nghề,...

+ Buộc khắc phục hậu quả: Bồi thường thiệt hại cho người bệnh, sửa chữa sai sót,...

+ Áp dụng các biện pháp giáo dục, rèn luyện: Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho đội ngũ y tế,...

Ngoài ra, có thể tham khảo: 07 trường hợp được ưu tiên khám chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh từ 1/1/2024. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.