1. Vốn điều lệ là gì ?

Theo khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên công ty, chủ sở hữu công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc được đăng ký mua khi thành lập công ty cổ phần.

Theo đó, vốn điều lệ cho biết tổng mức vốn đầu tư đăng ký ban đầu của tất cả các thành viên trong công ty để dự tính cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vốn điều lệ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cơ cấu vốn của doanh nghiệp và trong quá trình xác định tỉ lệ góp vốn của chủ sở hữu và các thành viên trong công ty. Căn cứ để phân chia lợi nhuận, quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên tham gia góp vốn trong quá trình hoạt động của công ty đều sẽ dựa vào vốn điều lệ của công ty. Thực tế trên thị trường, công ty có vốn điều lệ lớn sẽ tạo được cho khách hàng nhiều sự tin tưởng và yên tâm hơn khi quyết định hợp tác.

Hiện nay, pháp luật không quy định cụ thể về mức vốn điều lệ tối đa hay tối thiểu đối với công ty khi thành lập. Hầu hết công ty sẽ tự quy định mức vốn điều lệ dựa trên khả năng kinh tế của chủ sở hữu cũng như mục đích hoạt động mà công ty muốn hướng đến. Thường thì các yếu tố cơ bản mà doanh nghiệp đặt ra để xem xét và quyết định vốn điều lệ bao gồm : khả năng tài chính của chủ sở hữu; phạm vi, quy mô hoạt động của doanh nghiệp; chi phí hoạt động thực tế của doanh nghiệp sau thành lập cũng như dự án kinh doanh mà doanh nghiệp ký kết với đối tác. Tuy nhiên, doanh nghiệp nên tránh tình trạng đăng ký vốn điều lệ quá thấp hoặc quá cao. Nếu đăng ký vốn điều lệ quá thấp mà chi phí hoạt động của công ty cần nhiều thì khi đó, công ty sẽ không đủ vốn để hoạt động, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng và có thể có rủi ro xảy ra nên khách hàng cũng sẽ dè chừng khi làm việc. Còn trong trường hợp doanh nghiệp đăng kí vốn điều lệ quá cao thì có thể tạo ra khó khăn cho doanh nghiệp khi chi trả các khoản về lệ phí môn bài hay khó có cơ hội vay vốn ngân hàng...

2. Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ

Doanh nghiệp nhà nước theo quy định tại khoản 11 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020 là các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết theo quy định pháp luật. Doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh tế mà Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối và được tổ chức quản lý dưới hình thức công ty TNHH, công ty cổ phần, bao gồm doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết.

Căn cứ tại khoản 2 Điều 88 Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ là doanh nghiệp nhà nước, bao gồm :

+ Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ là công ty mẹ của tập đoàn kinh tế nhà nước, công ty mẹ của tổng công ty nhà nước, công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con.

+ Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là công ty độc lập do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Vốn điều lệ của doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được xác định theo nguyên tắc quy định tại Điều 22 Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp như sau :

+ Vốn điều lệ của doanh nghiệp không được thấp hơn mức vốn pháp định của ngành, nghề, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh theo quy định pháp luật

+ Vốn điều lệ sẽ dựa vào quy mô, công suất thiết kế đối với ngành, nghề, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

+ Vốn điều lệ của doanh nghiệp phải phù hợp với chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển của doanh nghiệp, phù hợp với ngành, nghề kinh doanh chính của doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

+ Vốn điều lệ phải phù hợp với phương án sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp

Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ chỉ được xem xét thành lập khi đủ các điều kiện tại Điều 4 Nghị định 23/2022/NĐ-CP bao gồm :

+ Có ngành, lĩnh vực hoạt động thuộc phạm vi đầu tư vốn nhà nước để thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

+ Đảm bảo đủ vốn điều lệ quy định

+ Có hồ sơ hợp lệ theo quy định

+ Việc thành lập doanh nghiệp phải phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch ngành quốc gia.

3. Một số doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hiện nay

3.1. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là tập đoàn dầu khí quốc gia trực thuộc quyền quản lý của Chính phủ Việt Nam được giao nhiệm vụ triển khai thực hiện toàn bộ các hoạt động liên quan đến việc sản xuất, phân phối cũng như khai thác, thăm dò dầu khí nước ta. Tư cách pháp nhân của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là Công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu.

3.2. Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Tập đoàn Điện lực Việt Nam là một doanh nghiệp nhà nước hạng đặc biệt của Việt Nam kinh doanh đa ngành. Lĩnh vực kinh doanh chính là sản xuất, điều độ, mua bán buôn điện năng, xuất nhập khẩu điện năng, đầu tư và quản lý vốn đầu tư các dự án điện. Tư cách pháp nhân của Tập đoàn điện lực Việt Nam là công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu, tổ chức và hoạt động theo pháp luật doanh nghiệp.

3.3. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam là doanh nghiệp nhà nước được xếp hạng đặc biệt, có quy mô toàn quốc, bảo đảm phần lớn thị phần xăng dầu cả nước. Lĩnh vực kinh doanh chính là xuất nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu, lọc - hóa dầu, đầu tư vốn vào các doanh nghiệp khác để kinh doanh các ngành nghề mà Petrolimex đang kinh doanh và các ngành nghề kinh doanh khác theo quy định pháp luật.

3.4. Tập đoàn Công nghệ - Viễn thông Quân đội

Tập đoàn Công nghệ - Viễn thông Quân đội hay còn gọi là Tập đoàn Viettel là một doanh nghiệp nhà nước. Ngành nghề chính của tập đoàn gồm ngành dịch vụ viễn thông và công nghệ thông tin; ngành nghiên cứu sản xuất thiết bị điện tử viễn thông, ngành công nghiệp quốc phòng, ngành công nghiệp an ninh mạng và ngành cung cấp dịch vụ số. Loại hình doanh nghiệp của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội là công ty TNHH một thành viên.

3.5. Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam là một doanh nghiệp nhà nước chuyên về đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực Viễn thông và Công nghệ thông tin tại Việt Nam. Nhà nước góp vốn đầu tư và xây dựng, hoạt động giải trí theo lao lý của pháp lý so với công ty nhà nước. VNPT là tập đoàn kinh tế nhà nước đứng số 2 về lĩnh vực Bưu chính, Viễn thông tại Việt Nam, được Chính phủ Việt Nam giao trọng trách là chủ đầu tư và là doanh nghiệp được quyền kinh doanh, vận hành, khai thác vệ tinh đầu tiên của Việt Nam.

Trên đây là toàn bộ bài viết liên quan đến Doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ bao gồm những doanh nghiệp nào? mà Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp như thế nào? để biết thông nhiều thông tin hơn. Nếu có bất kì vướng mắc hay gặp bất kì vấn đề pháp lý nào cần giải đáp, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài gọi số: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp nhanh chóng. Rất mong nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Trân trọng !