Được đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm khi nào?

1. Hợp đồng bảo hiểm được hiểu thế nào? 

Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.

Theo khoản 16 Điều 4 của Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2022, hợp đồng bảo hiểm được xác định là một sự thoả thuận giữa hai bên, bao gồm bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô. Theo đó, bên mua bảo hiểm có trách nhiệm đóng phí bảo hiểm, trong khi doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải thực hiện bồi thường và trả tiền bảo hiểm theo các điều khoản thỏa thuận trong hợp đồng.

Theo quy định này, việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm phụ thuộc vào việc bên mua bảo hiểm đóng đủ phí bảo hiểm theo thỏa thuận. Bên mua bảo hiểm cần phải thanh toán phí bảo hiểm theo quy định và đúng hạn. Trong trường hợp không thanh toán phí bảo hiểm đúng hạn, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô có quyền chấm dứt hợp đồng.

Đồng thời, hợp đồng bảo hiểm cũng đề cập đến trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô trong việc bồi thường và trả tiền bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra, tuân thủ các điều khoản đã được thỏa thuận trong hợp đồng.

Tóm lại, quy định tại khoản 16 Điều 4 của Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2022 là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định và quản lý quan hệ giữa các bên trong việc thực hiện hợp đồng bảo hiểm

2. Các bên có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm khi nào?

Trong quá trình thực hiện hợp đồng bảo hiểm, có những tình huống mà một trong các bên có thể có quyền đơn phương chấm dứt việc thực hiện hợp đồng. Căn cứ tại Điều 26 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 có quy định về đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm như sau

- Bên mua bảo hiểm không đóng phí bảo hiểm hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm: Trong các trường hợp mà bên mua bảo hiểm không thực hiện việc đóng phí bảo hiểm đúng hạn hoặc không đóng đủ phí theo thỏa thuận trong hợp đồng, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có thể có quyền đơn phương chấm dứt việc thực hiện hợp đồng.

- Không chấp nhận yêu cầu thay đổi mức độ rủi ro: Trong trường hợp bên mua bảo hiểm yêu cầu thay đổi mức độ rủi ro đã được thỏa thuận trong hợp đồng trước đó, nhưng doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không chấp nhận, họ có thể có quyền chấm dứt việc thực hiện hợp đồng.

- Không thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn: Trách nhiệm của người được bảo hiểm là thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho đối tượng bảo hiểm. Trong trường hợp người được bảo hiểm không thực hiện điều này, doanh nghiệp bảo hiểm có thể có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng.

- Không đồng ý chuyển giao danh mục hợp đồng bảo hiểm theo đúng trình tự: Trong một số trường hợp, bên mua bảo hiểm có thể muốn chuyển giao danh mục hợp đồng bảo hiểm cho một bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu không tuân thủ đúng trình tự và quy trình được thỏa thuận trước đó, doanh nghiệp bảo hiểm có thể có quyền đơn phương chấm dứt việc thực hiện hợp đồng.

Trong tất cả các trường hợp trên, quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm cần được thực hiện theo các quy định pháp luật và điều khoản cụ thể đã được thỏa thuận trong hợp đồng. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho cả hai bên trong quá trình thực hiện hợp đồng bảo hiểm

3. Các bên có phải bồi thường khi hợp đồng bảo hiểm vô hiệu không?

Theo quy định tại Điều 25 của Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2022, hợp đồng bảo hiểm sẽ trở nên vô hiệu trong một số trường hợp cụ thể. Các trường hợp này bao gồm:

- Bên mua bảo hiểm không có quyền lợi có thể được bảo hiểm: Trong trường hợp này, hợp đồng bảo hiểm sẽ trở nên vô hiệu nếu bên mua bảo hiểm không đủ điều kiện để được bảo hiểm vào thời điểm ký kết hợp đồng.

- Không có đối tượng bảo hiểm: Nếu không có đối tượng cụ thể để bảo hiểm tại thời điểm ký kết hợp đồng, hợp đồng cũng sẽ trở thành vô hiệu.

- Bên mua bảo hiểm biết sự kiện bảo hiểm đã xảy ra: Nếu bên mua bảo hiểm đã biết trước về sự kiện bảo hiểm đã xảy ra vào thời điểm ký kết hợp đồng, hợp đồng cũng sẽ không có hiệu lực.

- Vi phạm các quy định của pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội: Nếu mục đích hoặc nội dung của hợp đồng vi phạm các quy định pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội, hợp đồng sẽ trở thành vô hiệu.

- Giao kết hợp đồng giả mạo: Trong trường hợp bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm ký kết hợp đồng bảo hiểm giả mạo, hợp đồng sẽ không có giá trị.

- Người tham gia hợp đồng không đủ năng lực pháp lý: Nếu bên mua bảo hiểm là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, hợp đồng sẽ trở thành vô hiệu.

- Hợp đồng bảo hiểm bị nhầm lẫn: Nếu hợp đồng bảo hiểm được giao kết dưới tình trạng nhầm lẫn và không đạt được mục đích giao kết, trừ khi mục đích đã được đạt hoặc có thể khắc phục ngay sự nhầm lẫn.

- Hợp đồng bị lừa dối hoặc đe dọa: Trong trường hợp hợp đồng bảo hiểm được giao kết do bị lừa dối hoặc đe dọa, nó sẽ không có hiệu lực.

- Bên mua bảo hiểm không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình: Nếu bên mua bảo hiểm không nhận thức hoặc không làm chủ được hành vi của mình khi ký kết hợp đồng, hợp đồng cũng sẽ trở thành vô hiệu.

- Hợp đồng không tuân thủ quy định về hình thức: Nếu hợp đồng không tuân thủ các quy định về hình thức quy định trong Luật Kinh doanh Bảo hiểm, nó sẽ trở nên vô hiệu.

Khi hợp đồng bảo hiểm trở nên vô hiệu, hợp đồng sẽ mất đi hiệu lực từ thời điểm ký kết. Các bên, bao gồm doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, và bên mua bảo hiểm, sẽ phải hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận được theo thỏa thuận trong hợp đồng. Trong trường hợp một bên gây ra thiệt hại do vi phạm các điều khoản hợp đồng, họ sẽ phải chịu trách nhiệm và bồi thường cho bên bị thiệt hại. Điều này làm đảm bảo rằng mọi bên đều tuân thủ các điều khoản và quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng bảo hiểm

Như vậy, khi hợp đồng bảo hiểm vô hiệu thì các bên trả cho nhau những gì đã nhận. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Bài viết liên quan: Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

Trên đây là toàn bộ nội dung liên quan đến chủ đề "Được đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm khi nào? ". Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!