1. Giải ngân là gì?

Căn cứ khoản 2 Điều 3 Thông tư 21/2017/TT-NHNN đã định nghĩa như sau:

"Giải ngân vốn cho vay là việc tổ chức tín dụng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền thông qua việc sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, bằng tiền mặt để thanh toán, chi trả cho bên thụ hưởng theo mục đích vay vốn ghi trong thỏa thuận cho vay".

Như vậy, giải ngân có thể hiểu một cách đơn giản là thuật ngữ được sử dụng trong quá trình vay vốn giữa bên cho vay và bên vay. Theo đó nếu hiểu theo nghĩa đơn giản nhất giải ngân là việc bên cho vay cấp vốn, chuyển tiền cho bên vay theo hợp đồng tín dụng hoặc thỏa thuận trước đó. Tuy nhiên, người vay chỉ nhận được tiền sau khi hoàn thiện hồ sơ, hợp đồng, thực hiện đầy đủ các thủ tục vay, đồng thời được ngân hàng, tổ chức tín dụng chấp thuận.

Tùy vào thỏa thuận giữa hai bên mà việc giải ngân có thể được thực hiện qua một hoặc nhiều lần. Nguồn vốn giải ngân được trao nhận đa dạng bằng các hình thức như tiền mặt, séc, thẻ tín dụng...

 

2. Các hình thức giải ngân

Theo thông tư 21/2017/TT-NHNN, có 3 phương thức giải ngân vốn cho vay của tổ chức tín dụng với khách hàng, đó là:

 

2.1.Phương thức giải ngân vốn cho vay sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.

Nội dung của phương thức này chính là việc giải ngân vốn phải được diễn ra dưới hình thức không sử dụng tiền mặt để giải ngân. Theo đó, ngân hàng sẽ phải tiến hành hoạt động thông qua các hình thức tín dụng khác. Cụ thể là số tiền giải ngân sẽ được chuyển vào tài khoản thanh toán của bên thụ hưởng tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được tổ chức tín dụng cho vay thực hiện ngay trong ngày giải ngân vốn vay theo mục đích ghi trong thỏa thuận cho vay. Nếu hợp đồng được ký kết vào thời điểm hết giờ hành chính giao dịch thì khoản vay sẽ được chuyển ngay vào giờ làm việc ngày hôm sau.

Tương tự giống như bên cho vay, khách hàng khi thanh toán khoản giải ngân sẽ tiến hành chi trả thông qua tài khoản ngân hàng. Và tài khoản ngân hàng nhất thiết phải là tài khoản đã ký kết hợp đồng và thuộc sở hữu của khách hàng.

Hình thức giải ngân này sẽ được thực hiện trong các trường hợp sau:

- Khách hàng thanh toán, chi trả cho các mục đích sử dụng vốn vay mà pháp luật quy định phải thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng;

- Khách hàng là bên thụ hưởng có tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, đã ứng vốn tự có để thanh toán, chi trả các chi phí thuộc chính phương án, dự án kinh doanh hoặc phương án, dự án phục vụ đời sống được tổ chức tín dụng cho vay quyết định cho vay theo quy định của pháp luật;

- Khách hàng trực tiếp thanh toán, chi trả tiền mua sản phẩm nông nghiệp thuộc lĩnh vực nông, lâm, diêm nghiệp và thủy sản từ cá nhân, hộ gia đình, chủ trang trại, hộ kinh doanh và tổ hợp tác có hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn nông thôn để khách hàng thực hiện phương án sản xuất kinh doanh, phù hợp với mục đích vay vốn ghi trong thỏa thuận cho vay.

 

2.2. Phương thức giải ngân vốn cho vay bằng tiền mặt 

Đối với phương thức này, hoạt động giải ngân không được thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng mà thực hiện trực tiếp bằng tiền mặt. Tổ chức tín dụng cho vay được xem xét quyết định giải ngân vốn cho vay bằng tiền mặt trong các trường hợp sau:

- Khách hàng thanh toán, chi trả cho bên thụ hưởng (không bao gồm pháp nhân) không có tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán;

- Khách hàng là bên thụ hưởng (không bao gồm pháp nhân) không có tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, đã ứng vốn tự có để thanh toán, chi trả các chi phí thuộc chính phương án, dự án kinh doanh hoặc phương án, dự án phục vụ đời sống được tổ chức tín dụng cho vay quyết định cho vay theo quy định của pháp luật.

Đối với phương thức này, cần lưu ý rằng Khách hàng phải gửi cho tổ chức tín dụng cho vay văn bản cam kết của bên thụ hưởng về việc bên thụ hưởng không có tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.

 

2.3. Phương thức giải ngân vốn cho vay sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt hoặc bằng tiền mặt

Theo điều 6 của thông tư, tổ chức tín dụng cho vay sẽ được xem xét xem lựa chọn phương thức giải ngân theo cách nào dựa trên các yếu tố:

- Bên giải ngân có tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Và tài khoản tiến hành giải ngân có giá trị không quá 100.000.000 (một trăm triệu đồng). Lúc này thì phương thức giải ngân được áp dụng sẽ là phương thức giải ngân không sử dụng tiền mặt.

- Trong trường hợp bên giải ngân không có tài khoản tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Và trường hợp đối tượng giải ngân là những cơ quan tổ chức có sử dụng vốn Nhà nước sẽ được tiến hành giải ngân cho bên thụ hưởng bằng tiền mặt. Những đối tượng này đã được quy định rõ trong quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

 

3. Quy trình và thời gian giải ngân 

Bước 1: Khách hàng đăng kí thông tin vay vốn

Đây là bước đầu tiên trong quy trình giải ngân. Ở bước này, khách hàng sẽ đăng kí và kê khai các thông tin vay vốn tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng. Thông tin mà khách hàng phải kê khai là các thông tin cá nhân cơ bản, bao gồm: Họ tên, tuổi tác, nghề nghiệp, nơi sinh sống, gói vay lựa chọn, thân nhân, thông tin liên hệ, mục đích vay vốn và khả năng hoàn trả. Nhân viên tiếp nhận thông tin sẽ dùng nghiệp vụ chuyên môn để xác thực thông tin mà khách hàng cung cấp. Đồng thời, Dựa vào thông tin cung cấp của khách hàng, nhân viên tín dụng sẽ tư vấn hình thức vay phù hợp, những hồ sơ, giấy tờ kèm theo và lãi suất vay tiền trả góp ở ngân hàng. 

Bước 2. Chuẩn bị hồ sơ vay vốn

Mỗi ngân hàng sẽ có những quy định khác nhau về hồ sơ vay vốn. Tuy nhiên, hồ sơ vay vốn thường bao gồm:

- Giấy tờ chứng minh nhân thân: CMND/CCCS, xác nhận thường trú/tạm trú (nếu có)

- Giấy tờ chứng minh tài chính: hợp đồng lao động, sao kê lương hoặc xác nhận lương 3 tháng gần nhất.

- Giấy tờ chứng minh mục đích sử dụng vốn

Đối với các khoản vay thế chấp, thì người vay cần chuẩn bị kế hoạch sử dụng nguồn vốn đó cùng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ đỏ/sổ hồng),... Lưu ý rằng, tất cả các hồ sơ này cần được chuẩn bị đầy đủ, trung thực và cung cấp cho phía ngân hàng.

Bước 3: Thẩm định

Đây là bước quan trọng trong toàn bộ quy trình, chuyên viên sẽ tiến hành thẩm định, kiểm tra tính chính xác, độ trung thực và tính phù hợp của hồ sơ khách hàng sau khi khách hàng nộp hồ sơ. Đây là quá trình xét, đối chiếu và xác minh thông tin mà khách hàng cung cấp. Nếu hồ sơ còn thiếu khách hàng sẽ được yêu cầu bổ sung, trong một số trường hợp khách hàng cũng cần phản hồi 1 số câu hỏi cụ thể để đảm bảo  độ chính xác và xác định khách hàng có phù hợp điều kiện vay của ngân hàng hay không

Bước 4: Phê duyệt khoản vay

Sau khi thẩm định hồ sơ, nhận thấy hồ sơ đáp ứng được các điều kiện vay của ngân hàng thì nhân viên ngân hàng tiến hành lập báo cáo đề xuất tín dụng và trình lên cấp trên để xin phê duyệt. Căn cứ vào hồ sơ và thông tin khách hàng cung cấp, người có thẩm quyền phê duyệt khoản vay sẽ cân nhắc để đồng ý hoặc từ chối cho vay vốn.

Trong trường hợp số tiền khách hàng cần vay quá lớn thì để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và khách quan, ngân hàng có thể thành lập ra một tổ thẩm định độc lập khác để thẩm định lại toàn bộ số hồ sơ của khách hàng. 

Bước 5: Giải ngân

Sau khi thực hiện lần lượt các bước trên, ngân hàng sẽ tiến hành giải ngân khoản vay theo hợp đồng mà hai bên đã ký kết. Đây là bước cuối cùng của quá trình giải ngân. Hình thức giải ngân có thể thanh toán bằng tiền mặc, hoặc không dùng tiền mặt,... tuỳ thuộc vào từng trường hợp thực tế. 

Toàn bộ quá trình giải nhân diễn ra trong khoảng thời gian bao lâu, phụ thuộc vào yêu cầu, điều kiện của ngân hàng cũng như tính chính xác, đầy đủ của hồ sơ. Thông thường thời gian giải ngân mất khoảng từ 01 - 02 ngày. Đối với các hồ sơ phức tạp, thời gian duyệt vay diễn ra lâu hơn, có thể mất từ 03 - 07 ngày.

Trên đây là những thông tin liên quan đến quá trình giải ngân của ngân hàng mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến các vấn đề pháp lý thì vui lòng liên hệ đến Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình. Xin chân thành cảm ơn!