1. Lý do cần giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội?
Căn cứ điều 219 bộ luật lao động 2019 và Điều 54, 55 luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu khi đóng bảo hiểm xã hội: Người lao động khi đến tuổi nghỉ hưu theo luật quy định cần đáp ứng được về độ tuổi nghỉ hưu và số năm đóng bảo hiểm xã hội để được hưởng lương hưu:
- Trường hợp người lao động là nữ, cán bộ công chức cấp xã hoặc hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên
- Và trường hợp đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 20 năm trở lên
Tuy nhiên hiện nay Bộ Lao động Thương binh Xã hội có đề cập đến việc sửa đổi số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí theo mức giảm dần từ 25 xuống 10 năm năm và hướng tới còn 10 năm. Đồng thời mức hưởng lương hưu trong trường hợp cũng sẽ được tính toán phù hợp để tạo điều kiện cho người lao động cao tuổi, người có số năm đóng bảo hiểm xã hội thấp sẽ được tiếp cận và hưởng thụ quyền lợi bảo hiểm xã hội. Bởi vì hiện nay hầu hết các trường hợp để được hưởng bảo hiểm xã hội là phải đủ 20 năm, thời gian này là dài dẫn tới nhiều người không tích lũy đổ số năm đóng bảo hiểm xã hội để được hưởng lương hưu và trong một số doanh nghiệp sẽ tìm mọi cách chấm dứt hợp đồng lao động đối với công nhân khi lao động mới 40 - 45 tuổi. Vì vậy để tạo điều kiện cho người lao động có thể hưởng bảo hiểm xã hội nên việc giảm số năm đóng bảo hiểm xã hội là cần thiết.
Một số lợi ích chính khi giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động có thể kể tới như:
- Tiết kiệm tài chính: với cách giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội người lao động sẽ không phải trả mức đóng góp cao trong khoảng thời gian dài, điều này giúp tiết kiệm và cải thiện tình hình tài chính cá nhân trong giai đoạn ngắn hạn
- Tăng tính linh hoạt: người lao động có thể sử dụng thời gian và tiền tiết kiệm được cho các mục đích khác như đầu tư tự do hoặc đào tạo thêm.
- Tăng sự tiếp cận với Bảo hiểm xã hội với những người không có đủ điều kiện hoặc sức khỏe để làm việc và đóng bảo hiểm đủ 20 năm.
2. Quy định mới về việc giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội
Căn cứ điều 71 dự thảo luật bảo hiểm xã hội sửa đổi quy định điều kiện hưởng lương hưu cụ thể:
Người lao động thuộc đối tượng hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật khi nghỉ việc có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp:
+ Đủ 61 tuổi 3 tháng đối với lao động nam và đủ 56 tuổi 8 tháng đối với lao động nữ, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 3 tháng đối với lao động nam cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028 và cứ mỗi năm tăng thêm 4 tuổi đối với lao động nữ cho đến khi đủ 60 tuổi và năm 2035
+ Người lao động có tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi quy định và có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày mùng 01 tháng 01 năm 2021
+ Người lao động có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của chính phủ
+ Người bị nhiễm hiv/aids do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao
Như vậy nếu người lao động làm việc trong điều kiện bình thường có thời gian đóng bảo hiểm xã hội là 15 năm và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nêu trên sẽ được nhận lương hưu. Hiện nay về điều kiện nghỉ hưu đối với lao động làm việc trong điều kiện bình thường là đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu là 62 tuổi đối với lao động năm vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.
3. Việc giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội, lương hưu người lao động sẽ như thế nào?
Theo dự thảo sửa đổi luật bảo hiểm xã hội đề xuất về mức lương hưu khi giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội xuống còn 15 năm cụ thể mức lương hưu được tính bằng 45% mức đóng nếu tham gia bảo hiểm xã hội đủ 15 năm đối với nữ và 20 năm đóng với Nam . Sau đó mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được cộng thêm 2% và lương hưu lương hưu tối đa bằng 75% mức đóng. Nam đóng tối đa 30 năm, nữ tối đa 30 năm. Trong trường hợp thời gian tham gia bảo hiểm xã hội từ 15 đến 20 năm với năm mỗi năm đóng được tính bằng 2,25% lương tháng tính đóng bảo hiểm xã hội. Như vậy theo dự thảo sửa đổi lao động nữ tới tuổi nghỉ hưu khi có 15 năm đóng bảo hiểm xã hội sẽ được tính lương hưu bằng 45% mức đóng và đối với lao động Nam tớ tưởng nghỉ hưu có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội 15 năm thì lương hưu được tính bằng 33,75% mức đóng.
Căn cứ điều 73 và điều 106 dự thảo sửa đổi luật bảo hiểm xã hội mức hưởng lương hưu hàng tháng vẫn được tính theo công thức cũ nhưng cách tính tỉ lệ hưởng đã có sự điều chỉnh.
Công thức tính lương hưu hàng tháng = tỷ lệ hưởng X mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội
Trong đó tỷ lệ hưởng được xác định theo số năm đóng bảo hiểm xã hội cụ thể:
+ Đối với lao động nam đóng bảo hiểm xã hội tự đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng bằng số năm đóng bảo hiểm xã hội x 2,25%
+ Trường hợp đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 20 năm trở lên:
- Đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội được hưởng 45%
- Sau đó cứ thêm mỗi năm được tính thêm 2%, mức hưởng tối đa là 75%
+ Tỷ lệ hưởng lương hưu của lao động nữ đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội thì được hưởng 45% sau đó cứ thêm mỗi năm được tính thêm 2% ,mức hưởng tối đa là 75%
Do đó ta có thể thấy việc giảm số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng lương hưu sẽ có ảnh hưởng đến tỷ lệ hưởng của người lao động, với thời gian đóng bảo hiểm ngắn thì mức hưởng lương hưu tương ứng của người lao động sẽ ngắn.
Hiện nay thêm một bảo hiểm xã hội 2014 nếu đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu 20 năm để được hưởng lương hưu lao động nữ sẽ được hưởng tỷ lệ 55% còn đối với Nam sẽ được hưởng 45%, tuy nhiên với đề xuất tại dự thảo mới khi chỉ đóng tối thiểu 15 năm đóng bảo hiểm xã hội lao động nữ được hưởng 45 % còn lao động Nam sẽ được hưởng 33,75%
Ví dụ: Ông A đóng bảo hiểm xã hội được 18 năm, khi nghỉ hưu ông A được hưởng tỷ lệ bằng 18 x 2,25% = 40,5%
Ví dụ bà B đóng bảo hiểm xã hội được 30 năm, tỷ lệ hưởng của bà được tính như sau:
15 năm đóng bảo hiểm xã hội hưởng 45%
15 năm đóng bảo hiểm xã hội còn lại hưởng 15x2% = 30%.
Tổng tỷ lệ hưởng lương hưu của bà B là 45% + 30% = 75%
Để tìm hiểu thêm về vấn đề trên bạn có thể tham khảo bài viết Người đang hưởng lương hưu mà mất thì sẽ được tiền từ tuất như thế nào của luật Minh Khuê
Trên đây là bài viết giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội lương hưu của người lao động sẽ như thế nào của Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp. Quý khách hàng có yêu cầu báo giá dịch vụ vui lòng gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
