1. Nội dung cải cách tiền lương đối với giáo viên là viên chức

Vào ngày 10/11/2023, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 104/2023/QH15 về dự toán ngân sách nhà nước năm 2024. Đồng thời, bắt đầu thực hiện chính sách cải cách tiền lương từ ngày 01/7/2024 theo Nghị quyết số 27-NQ/TW ban hành năm 2018. Việc thực hiện chính sách cải cách này bao gồm điều chỉnh về chế độ lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và một số chính sách an sinh xã hội khác gắn với lương cơ sở.

Theo Nghị quyết số 27-NQ/TW được ban hành vào ngày 21/5/2018 thì nội dung cụ thể của việc cải cách chính sách tiền lương đối với viên chức là giáo viên được thể hiện tại mục 3.1 của nghị quyết như sau:

- Thiết kế một cơ cấu tiền lương mới bao gồm lương cơ bản và các khoản phụ cấp với tỉ lệ 70-30 trên tổng quỹ lương. Ngoài ra, bổ sung thêm quỹ tiền thưởng với mức độ khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm (không bao gồm phụ cấp)

- Hệ thống bảng lương hiện hành cần được thay thế bới một hệ thống bảng lương mới được xây dựng và ban hành dựa trên từng vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo; sắp xếp chuyển lương cũ sang lương mới nhưng bảo đảm không thấp hơn tiền lương hiện hưởng bao gồm:

+ Đối với viên chức giữ chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị từ cấp Trung ương đến cấp xã thì áp dụng xây dựng bảng lương theo nguyên tắc:

* Mức lương thể hiện được thứ bậc trong hệ thống; mức lương của lãnh đạo cấp trên phải cao hơn mức lương của lãnh đạo cấp dưới; chức vụ ngang nhau thì hưởng mức lương như nhau.

* Giữ chức vụ lãnh đạo nào thì hưởng lương của vị trí đó. Trường hợp giữ nhiều chức vụ thì hưởng lương của chức vụ cao nhất

* Đối với mỗi loại chức vụ tương đương nhau phải có quy định một mức lương chức vụ

+ Xây dựng một bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo chức danh nghề nghiệp mà viên chức nắm giữ được áp dụng chung với viên chức không giữ chức danh lãnh đạo; mỗi chức danh nghề nghiệp viên chức đều có nhiều bậc lương theo nguyên tắc:

* Mức lương ngang nhau đối với những công việc có cùng mức độ phức tạp

* Điều kiện lao động cao hơn bình thường và ưu đãi nghề thì thực hiện bằng chế độ phụ cấp theo nghề

* Sắp xếp lại theo từng chức danh, nghề nghiệp viên chức và việc bổ nhiệm phải gắn với vị trí việc làm và cơ cấu chức danh nghề nghiệp do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý viên chức thực hiện.

- Các yếu tố để thiết kế bảng lương mới cần đáp ứng:

+ Mức lương cơ bản mới được thể hiện bằng số tiền cụ thể; hủy bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay.

+ Mức tiền lương thấp nhất của viên chức trong khu vực công (người làm việc có yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp - bậc 1) không thấp hơn mức tiền lương của lao động qua đào tạo trong doanh nghiệp.

+ Hoàn thiện chế độ nâng lương sao cho phù hợp với quy định của bảng lương mới.

- Sắp xếp lại chế độ phụ cấp hiện hành nhằm bảo đảm tỷ lệ chiếm 30% tổng quỹ.

Như vậy, nội dung cải cách có những quy định về chế độ lương của viên chức được chia ra từng loại thể hiện trên 02 bảng: bảng giữ chức vụ lãnh đạo và bảng chuyên môn, nghề nghiệp không giữ chức vụ lãnh đạo. Theo đó, mức lương của giáo viên sau khi thực hiện cải cách tiền lương sẽ nằm trong bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo chức danh nghề nghiệp viên chức có nhiều bậc lương.

2. Phương hướng xây dựng bảng lương mới của giáo viên là viên chức theo cải cách tiền lương

Theo nội dung phân tích ở trên, khi cải cách tiền lương giáo viên sẽ có một bảng lương mới gồm 70% lương cơ bản và 30% phụ cấp; ngoài ra còn có thêm tiền thưởng chiếm khoảng 10% quỹ lương.

=> Lương giáo viên là viên chức = lương cơ bản + Phụ cấp + Tiền thưởng

Như vậy, với cách tính mới này thì mức lương của giáo viên sẽ được tăng.

Trong khi đó, lương hưu được tính theo công thức:

Mức lương hưu hàng tháng = tỷ lệ (%) hưởng lương hưu hàng tháng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

Trong đó, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với người tham gia BHXH bắt buộc (cụ thể là viên chức) sẽ phụ thuộc vào tiền lương đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng và có nhân với hệ số trượt giá tương ứng hàng năm. Như vậy, khi thực hiện cải cách tiền lương, mặc dù vẫn dùng cách tính lương hưu cũ thì mức lương hưu hàng tháng vẫn sẽ tăng. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa tới thời điểm bắt đầu thực hiện cải cách mà vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện dự thảo luật. Đấy là với những giáo viên là viên chức nghỉ hưu sau ngày 01/7/2024. Còn với những giáo viên là viên chức đã về hưu thì cần phải đợi luật quy định chi tiết.

=> Khi mức lương hàng tháng được tăng lên thì mức lương hưu hàng tháng cũng sẽ tăng theo.

3. Giáo viên là viên chức nghỉ hưu trước 1/7/2024 được tính lương hưu như thế nào?

- Phần trên đã phân tích và đưa ra được kết luận rằng khi thực hiện cải cách tiền lương sẽ có lợi hơn cho viên chức, được xây dựng bảng lương mới và mức lương hàng tháng cũng được tăng lên. Dẫn đến tiền lương đóng BHXH hàng tháng cũng nhiều hơn và tới khi nghỉ hưu thì lương hưu cũng sẽ tăng theo. Theo đó, nếu nghỉ hưu sau thời điểm thực hiện cải cách tiền lương từ 4-6 năm thì lương hưu của những đối tượng này đã tăng 40-50% so với những người nghỉ hưu trước ngày 01/7/2024. Gây nên sự chênh lệch lớn về tiền lương hưu, tạo ra sự bất công bằng trong xã hội giữa hai nhóm người này.

- Tuy nhiên, chưa có quy định rõ ràng về việc tính lương hưu hay mức lương hưu tối thiểu theo cải cách tiền lương mới đối với viên chức nghỉ hưu trước ngày 01/7/2024. Do đó, còn nhiều vấn đề cần làm rõ để không gây ra hoang mang cũng như thắc mắc từ phía những viên chức đã, đang và sắp nghỉ hưu.

Nhưng căn cứ vào mục tiêu chung của nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 "Xây dựng hệ thống chính sách tiền lương quốc gia một cách khoa học, minh bạch, phù hợp với thực tiễn......bảo đảm đời sống của người hưởng lương và gia đình người hưởng lương, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội". Theo đó, việc cải cách tiền lương phải bảo đảm thực hiện tiến bộ và công bằng, không tạo ra sự mâu thuẫn hay bất công trong xã hội.

- Theo tinh thần đó, tại phiên họp thứ 31 vào ngày 15/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi)

Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có đưa ra quan điểm về những vấn đề sau:

+ Việc điều chỉnh mức lương hưu không được thấp hơn 50% mức tăng lương sau cải cách để đảm bảo việc hài hòa, cân đối, không để người nghỉ hưu bị thiệt thòi khi thực hiện cải cách tiền lương

+ Với nhóm người nghỉ hưu trước ngày 01/7/2024, nhà nước cần áp dụng mức bù sao cho phần chênh lệch lương giữa người nghỉ hưu trước và sau thời điểm cải cách chính sách tiền lương được giảm

+ Với nhóm nghỉ hưu trước năm 1995, Bộ trưởng cho biết sẽ có chính sách đặc biệt để đẩy lương hưu lên cao hơn nữa.

=> Như vậy, tuy chưa có quy định chi tiết cụ thể về chế độ lương hưu theo chính sách cải cách tiền lương 01/7/2024 nhưng dự kiến người nghỉ hưu trước ngày này sẽ được tăng mức lương hưu phù hợp để đảm bảo không thấp hơn 50% so với mức tăng lương sau cải cách. Nhà nước có thể sẽ áp dụng mức đền bù để giảm phần chênh lệch lương hưu giữa người nghỉ trước và sau ngày 01/7/2024.

4. Thời điểm ban hành quy định về chế độ lương hưu của giáo viên là viên chức.

Về các vấn đề cần làm rõ, nhất là về quy định điều chỉnh lương hưu theo cải cách tiền lương; đã có căn cứ cho việc giao nhiệm vụ thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. Theo đó, tại phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị quyết 01/NQ-CP đã giao nhiệm vụ cho Bộ Lao động thương binh và xã hội về việc phải hoàn thành Nghị định của Chính phủ điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng (số thứ tự 103) vào tháng 5.

=> Như vậy, khi thực hiện theo chính sách cải cách tiền lương thì giáo viên là viên chức sẽ có mức lương cụ thể theo bảng lương mới. Việc quy định về chế độ lương hưu cũng được Chính phủ thống nhất hoàn thành Nghị định vào tháng 5 năm 2024.

Trên đây là toàn bộ những thông tin chúng tôi thu thập được về chế độ lương hưu của giáo viên là viên chức nhà nước nghỉ hưu trước ngày 01/7/2024. Nếu quý khách gặp vấn đề pháp lý hay câu hỏi nào cần giải đáp, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để được giải quyết vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Quý khách có thể liên hệ qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tiếp qua số hotline 19006162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết đáp ứng nhu cầu của quý khách một cách nhanh chóng và chất lượng.

Tham khảo: Khi cải cách tiền lương năm 2024 lương giáo viên được tính như thế nào?